Đây là hoạt động hủy diệt giun đất và các vi sinh vật có lợi khác trong đất, làm giảm chất lượng đất canh tác, gây ô nhiễm, suy thoái môi trường, ảnh hưởng xấu tới sinh trưởng phát triển của cây trồng.
Hình ảnh người dân Lào Cai dùng kích điện bắt giun đất trái phép bán ra nước ngoài (Ảnh: UBND tỉnh Lào Cai cung cấp).
Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai cho biết, qua khảo sát một số địa điểm trên địa bàn huyện Si Ma Cai và huyện Bắc Hà xuất hiện tình trạng người dân hám lời đánh bắt giun đất bằng biện pháp kích điện và hoạt động chế biến giun đất bằng máy mổ giun mua từ Trung Quốc về.
Quá trình chế biến giun đất quy mô lớn phát sinh nhiều bùn đất, chất thải từ giun, tại khu vực chế biến cho thấy có mùi hôi thối phát sinh, nước thải chứa nhiều bùn đất, chất hữu cơ chảy tràn bề mặt.
Để kịp thời phát hiện và ngăn chặn tình trạng đánh bắt giun đất bằng kích điện, thu mua và sơ chế giun đất trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh Lào Cai vừa có công văn số 4513 ngày 07/9/2023 về việc tăng cường triển khai các biện pháp ngăn chặn, xử lý nghiêm tình trạng kích điện, sơ chế và thu mua giun đất trên địa bàn tỉnh theo quy định.
Kiểm tra, ngăn chặn, xử lý nghiêm, kịp thời các đối tượng có hành vi sơ chế, sấy khô giun đất gây phát sinh chất thải, nước thải từ hoạt động chế biến của các cơ sở chế biến giun đất (chưa được cấp phép, chưa có hồ sơ pháp lý về môi trường, chưa đầu tư các công trình biện pháp bảo vệ môi trường).
Theo đó, hoạt động chế biến giun đất, áp dụng chế tài xử lý quy định tại Khoản 1, 2, 5 Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định “Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ môi trường và Điều 58. Bảo vệ môi trường nông thôn quy định “1. Yêu cầu về bảo vệ môi trường nông thôn”; Điều 9, Điều 18 Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07/7/2022 của Chính phủ, quy định về mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Cụ thể: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 30 triệu đồng (đối với cá nhân); Trong trường hợp các cơ sở thuộc đối tượng phải lập giấy phép môi trường, mức xử phạt theo quy định tại Điều 11 - Vi phạm quy định về giấy phép môi trường do UBND cấp huyện cấp, mức xử phạt đối với cá nhân từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng.
Theo các cán bộ khuyến nông tỉnh Lào Cai, giun đất đóng vai trò quan trọng trong vòng tuần hoàn vật chất trong tự nhiên cũng như dòng chảy năng lượng của thế giới sống.
Đối với loại đất màu mỡ, số lượng giun dao động tầm 300 - 500 con/m2. Càng có nhiều giun nghĩa là chất lượng đất tại khu vực đó càng tốt, cây trồng mới phát triển tốt.
Ngoài ra, mật độ giun trong đất lớn còn ngầm hiển thị các hoạt động sống tự nhiên của các sinh vật như vi khuẩn, vi nấm… Hệ sinh vật đất giúp phân hủy chất hữu cơ làm đất giàu dinh dưỡng.
Giun còn làm đất tơi xốp, thoáng khí nên tác động trực tiếp đến sự phát triển của cây trồng, cấu trúc đất và chu trình cacbon. Giun đất ăn những mảnh vụn hữu cơ mục nát như xác bã thực vật, cỏ khô, lá khô…nên phân của chúng có hàm lượng dinh dưỡng rất lớn.
Phân giun cung cấp lượng mùn, các muối canxi và kali dễ tiêu cho cây trồng. Phân và xác giun khi kết hợp với hạt đất có thể làm tái tạo keo đất, giữ độ ẩm đất.
Giun còn có khả năng hỗ trợ tiêu diệt những vi khuẩn, nấm bệnh có hại cho đất, gây bệnh trên cây trồng, vì khi chúng ăn lá cây sẽ đồng thời tiêu hóa luôn những nấm mốc, vi khuẩn có hại, phân của chúng là môi trường tốt nhất để các loại vi sinh vật hữu ích phát triển./.
Phạm Ngọc Triển
