Trong số hơn 300 lễ hội lớn nhỏ diễn ra hằng năm, Lễ hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng tại ATK Định Hóa là một trong những nét văn hóa đặc sắc được nhiều du khách tìm đến. Tổ chức vào mùng 9 – 10 tháng Giêng, Lễ hội mang đậm dấu ấn nông nghiệp truyền thống, thể hiện ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt của đồng bào vùng ATK – vùng đất gắn với nhiều giá trị lịch sử cách mạng.
Nhờ sự kết hợp giữa văn hóa bản địa và sản phẩm du lịch trải nghiệm, Lồng tồng đã trở thành điểm hẹn quen thuộc mỗi độ Xuân về.
Bên cạnh đó, Lễ hội Đình – đền – chùa Cầu Muối, khai mạc từ mùng 4 tháng Giêng và kéo dài trong suốt tháng, cũng thu hút hàng nghìn lượt du khách đến chiêm bái, cầu an. Nét độc đáo của lễ hội – tục mua túi gạo, túi muối làm lộc đầu năm – đã tạo nên dấu ấn riêng, thể hiện ước vọng bình an và sung túc của người dân. Sự hòa quyện giữa tín ngưỡng dân gian và hoạt động tâm linh đã đưa Cầu Muối trở thành một trong những lễ hội được nhắc đến nhiều nhất trong mùa Xuân.
Không chỉ dừng ở hai lễ hội tiêu biểu, Thái Nguyên còn có nhiều lễ hội lớn góp phần tạo nên thương hiệu du lịch của tỉnh như Lễ hội Núi Văn – núi Võ, Lễ hội đền Đuổm, Lễ hội chùa Hang, Lễ hội Lồng tồng Bản Pjoo, Lễ hội Mù Là… Mỗi lễ hội đều mang sắc màu riêng, phản ánh đời sống văn hóa – tín ngưỡng phong phú của các dân tộc trên địa bàn.
Sức hấp dẫn ngày càng tăng của các lễ hội truyền thống đang mở ra hướng phát triển mới cho du lịch văn hóa – tâm linh. Lượng khách tăng ổn định qua từng năm kéo theo sự nhộn nhịp của các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, vận chuyển, sản phẩm quà tặng. Nhiều địa phương vốn chỉ tổ chức lễ hội ở quy mô cộng đồng nay đã chủ động quy hoạch không gian, cải thiện hạ tầng, bảo đảm an ninh – vệ sinh – văn minh để phục vụ du khách tốt hơn.
Không chỉ mang giá trị tinh thần, lễ hội còn đem lại lợi ích kinh tế rõ nét. Các hộ kinh doanh dịch vụ tại khu vực lễ hội có thêm nguồn thu đáng kể; đặc sản địa phương như chè, bánh truyền thống, nông sản vùng cao được tiêu thụ mạnh hơn. Một số địa phương đã bước đầu hình thành mô hình gắn lễ hội với du lịch cộng đồng, tạo việc làm, tăng thu nhập và giữ chân du khách.
Sự phát triển của hệ thống lễ hội truyền thống đang khẳng định vai trò của văn hóa như một trụ cột quan trọng trong phát triển du lịch bền vững tại Thái Nguyên, đồng thời góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
