Lễ kỷ niệm do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Ban liên lạc họ Mạc tại Hà Nội thực hiện.
Sự kiện hướng tới dấu mốc 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của Việt Nam, đồng thời tôn vinh bậc hiền tài, lan tỏa truyền thống hiếu học của dân tộc. Đây cũng là dịp kết nối giới nghiên cứu, gợi mở thêm những cách tiếp cận mới đối với lịch sử giáo dục khoa cử Việt Nam.
Mở đầu chương trình là nghi lễ dâng hương trang trọng, thể hiện lòng thành kính tri ân đối với Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, tạo không khí trang nghiêm cho toàn bộ buổi lễ.
Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh, lễ kỷ niệm không chỉ là dịp tưởng nhớ, tôn vinh một bậc hiền tài mà còn mở đầu chuỗi hoạt động tôn vinh các danh nhân tiêu biểu, qua đó tiếp tục khẳng định và lan tỏa truyền thống hiếu học của người Việt.
Trong khuôn khổ chương trình, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đã trình bày nhiều tham luận, làm rõ thân thế, sự nghiệp cũng như những đóng góp của Mạc Đĩnh Chi và dòng họ Mạc đối với lịch sử dân tộc.
Đại diện dòng họ, ông Phan Đăng Long - Trưởng ban liên lạc họ Mạc tại Hà Nội cho biết, Mạc Đĩnh Chi là một trong những nhân vật tiêu biểu làm rạng danh truyền thống họ Mạc, một dòng họ lớn với nhiều đóng góp quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Truyền thống hiếu học và tinh thần phụng sự đất nước của dòng họ được kế thừa từ các bậc tiền nhân, tiếp nối qua Mạc Đĩnh Chi và lan tỏa đến các thế hệ hôm nay.
Lễ kỷ niệm không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm danh nhân mà còn góp phần khẳng định vai trò của Văn Miếu - Quốc Tử Giám như một trung tâm văn hóa - giáo dục tiêu biểu, nơi lưu giữ và lan tỏa các giá trị hiếu học qua nhiều thế kỷ. Qua đó, những giá trị về trí tuệ, nhân cách và tinh thần học tập tiếp tục được nhấn mạnh trong bối cảnh hiện nay.
Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi (1272-1346), tự Tiết Phu, hiệu Tích Am, quê tại làng Lũng Động (nay thuộc TP Hải Phòng), đỗ Trạng nguyên năm 1304 dưới triều vua Trần Anh Tông. Ông nổi bật với trí tuệ uyên bác, tài năng văn chương và khả năng ứng đối sắc sảo, đặc biệt trong hoạt động bang giao, góp phần làm rạng danh quốc thể Đại Việt. Hằng năm, vào ngày 10/2 Âm lịch, địa phương tổ chức tế lễ để tưởng nhớ ông.
