Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Giải thưởng Sách Quốc gia được tổ chức thường niên từ năm 2018, từng bước khẳng định vị thế là giải thưởng cấp quốc gia trong lĩnh vực xuất bản. Qua 7 kỳ tổ chức, giải thưởng đã trở thành sự kiện văn hóa uy tín, góp phần phát hiện và tôn vinh các tác phẩm có giá trị nổi bật về tư tưởng, học thuật, khoa học và thẩm mỹ; đồng thời định hướng bạn đọc, lan tỏa văn hóa đọc và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của ngành xuất bản.
Năm nay, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII tiếp tục được tổ chức với tinh thần đổi mới, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng xét chọn. Trọng tâm là điều chỉnh cơ cấu giải thưởng, tiêu chí chấm giải và phương thức tổ chức nhằm mở rộng khả năng phát hiện, tôn vinh nhiều hơn các bộ sách, tác phẩm có giá trị thực tiễn và sức lan tỏa xã hội.
Phát biểu tại họp báo chiều 3/3 tại Hà Nội, ông Tống Văn Thanh, Vụ trưởng Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, cơ cấu Giải thưởng Sách Quốc gia năm nay được tinh gọn từ 5 mảng xuống còn 4 mảng. Trong đó, mảng sách chính trị, kinh tế được hợp nhất với mảng sách khoa học xã hội và nhân văn thành mảng sách chính trị, kinh tế, khoa học xã hội và nhân văn. Mảng sách khoa học được mở rộng, bổ sung nội dung về giáo dục và đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển tri thức trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế tri thức.
Hệ thống tiêu chí chấm giải cũng được rà soát, cụ thể hóa theo hướng minh bạch, rõ ràng hơn. Cơ cấu điểm điều chỉnh theo hướng đề cao giá trị tư tưởng, học thuật, đóng góp thực tiễn; nhấn mạnh tính phổ cập tri thức mới, đặc biệt ở các lĩnh vực giáo dục, khoa học, công nghệ; đồng thời tăng tỷ trọng đánh giá khả năng tiếp cận bạn đọc và mức độ lan tỏa xã hội. Đối với sách dịch, giải thưởng bổ sung tiêu chí riêng nhằm bảo đảm tính công bằng và phù hợp đặc thù.
Bên cạnh đề cử từ các nhà xuất bản, giải thưởng tiếp tục mở rộng nguồn đề cử, cho phép bạn đọc và cơ quan báo chí tham gia giới thiệu tác phẩm. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” được duy trì, kết hợp chấm chuyên môn và bình chọn công khai, qua đó phản ánh đầy đủ hơn tiếng nói của cộng đồng.
Đáng chú ý, với các tác phẩm được đề nghị trao giải cao, Ban Tổ chức phối hợp đơn vị công nghệ thực hiện tổng hợp, phân tích dữ liệu dư luận từ báo chí và các nền tảng truyền thông để làm cơ sở tham chiếu khách quan cho Hội đồng xét giải.
Theo Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành Nguyễn Nguyên, giải thưởng năm nay thu hút 46/52 nhà xuất bản tham gia với 397 tên sách và bộ sách (512 cuốn), tăng 25 tên sách và 57 cuốn so với kỳ trước. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” ghi nhận hơn 150 cuốn sách do độc giả đề cử.
Hội đồng Sơ khảo, Hội đồng Chung khảo và Hội đồng Giải thưởng quy tụ hơn 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành và nhà quản lý giàu kinh nghiệm. Quy trình chấm giải được thực hiện nghiêm túc, qua nhiều vòng đánh giá độc lập, phản biện và bỏ phiếu kín.
Căn cứ kết quả bỏ phiếu, Ban Tổ chức đã trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét trao giải cho 50 cuốn sách, bộ sách, gồm 2 giải A, 17 giải B, 23 giải C, 5 giải Khuyến khích và 5 giải “Sách được bạn đọc yêu thích”, trong đó có 2 cuốn đạt đồng thời hai giải.
Lễ trao giải diễn ra tối 8/3 dự kiến có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các bộ, ngành, địa phương, các tác giả, dịch giả, người làm sách và đông đảo bạn đọc. Trong khuôn khổ chương trình, nhiều bộ sách giá trị và tác phẩm đạt giải qua các kỳ cũng sẽ được trưng bày, góp phần tiếp tục lan tỏa giá trị của sách và kết nối văn hóa đọc trong cộng đồng.
