Ban đầu lệnh ngừng bắn được lên lịch bắt đầu lúc 8:30 sáng (giờ địa phương) ngày 20/1. Tuy nhiên nó đã bị hoãn gần ba giờ vì Hamas chưa cung cấp tên ba con tin đầu tiên mà họ sẽ thả. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố lệnh ngừng bắn sẽ không được thực thi cho đến khi danh sách được bàn giao.
Điều này buộc Israel duy trì các cuộc tấn công vào miền bắc và trung Gaza, khiến ít nhất 11 người Palestine thiệt mạng, trong đó có 8 người ở thành phố Khan Younis và ba người tại Thành phố Gaza. Cơ quan y tế Gaza xác nhận hàng chục người bị thương trong các cuộc tấn công này.
Hamas cuối cùng cũng công bố danh sách con tin vào khoảng 11 giờ sáng, mở đường cho lệnh ngừng bắn được kích hoạt vào lúc 11:15 giờ địa phương.
Lệnh ngừng bắn ở Gaza đã chính thức có hiệu lực. Ảnh: X
Lệnh ngừng bắn lần này được chia thành ba giai đoạn, với giai đoạn đầu kéo dài 42 ngày. Trong giai đoạn này, Hamas cam kết trả tự do cho 33 trong số gần 100 con tin đang bị giam giữ, bao gồm phụ nữ, trẻ em, người già và những người bị thương.
Đổi lại, Israel sẽ thả gần 2.000 tù nhân Palestine. Thỏa thuận cũng cho phép các lực lượng Israel rút khỏi một số khu vực tại Gaza, tạo điều kiện cho người dân Palestine trở về nhà và nhận viện trợ nhân đạo.
Việc thả con tin được thực hiện dưới sự giám sát của Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) với sự hỗ trợ từ các nhà trung gian quốc tế. Ba con tin nữ đầu tiên dự kiến sẽ được trả tự do ngay trong ngày 20/1, cùng lúc với việc Israel thả 30 tù nhân Palestine.
Thỏa thuận ngừng bắn được xem là một thành công của các nhà trung gian quốc tế, đặc biệt là Mỹ, Qatar, và Ai Cập, trong việc xoa dịu một trong những cuộc xung đột đẫm máu nhất ở Trung Đông trong nhiều năm qua.
Tại thành phố Khan Younis, người dân ăn mừng lệnh ngừng bắn bằng những tiếng reo hò và pháo hoa. Một số gia đình Palestine bắt đầu quay trở lại nhà, bất chấp nguy cơ tiềm tàng.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhấn mạnh lệnh ngừng bắn chỉ có hiệu lực khi danh sách con tin được cung cấp. Yêu cầu này tạo áp lực lớn lên Hamas, tổ chức vẫn cố gắng duy trì vị thế của mình trong bối cảnh bị tổn thất nặng nề về nhân lực và cơ sở hạ tầng.
Mặc dù lệnh ngừng bắn mang lại hy vọng, nhưng con đường phía trước đầy thử thách. Việc thực hiện các giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận, bao gồm thả tự do cho tất cả các con tin còn lại và tái thiết Gaza, sẽ đối mặt với nhiều rào cản chính trị và thực tế.
Các cuộc đàm phán về giai đoạn thứ hai của lệnh ngừng bắn sẽ bắt đầu trong vòng hai tuần tới, nhưng nguy cơ đổ vỡ luôn hiện hữu.
Ngọc Ánh (theo Reuters, AP, AJ)
