Với điểm số 63.80, Thủ đô Hà Nội tiếp tục duy trì vị trí quán quân, theo sát là TP Hồ Chí Minh, khẳng định vững chắc vai trò dẫn dắt của các đô thị lớn trong kỷ nguyên kinh tế tri thức.
Động lực bứt phá trong kỷ nguyên mới
Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) không chỉ là một bảng xếp hạng đơn thuần mà là thước đo thiết yếu nhằm cụ thể hóa các định hướng chiến lược từ các Nghị quyết quan trọng của Đảng.
Điển hình là Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 và Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, trong đó đều nhấn mạnh quan điểm lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm đột phá quan trọng hàng đầu. Đây được xem là động lực chính để chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đưa đất nước bứt phá phát triển trong kỷ nguyên số.
Bộ chỉ số PII 2026 được xây dựng theo chuẩn mực quốc tế, bám sát phương pháp đo lường của Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) với tổng cộng 52 chỉ số thành phần. Các chỉ số này được chia làm 7 trụ cột, bao gồm 5 trụ cột đầu vào phản ánh các điều kiện thuận lợi và 2 trụ cột đầu ra phản ánh kết quả tác động của đổi mới sáng tạo.
Dữ liệu phục vụ đánh giá được thu thập hết sức minh bạch và khách quan. Cụ thể, có 40 chỉ số được lấy từ số liệu thống kê quản lý nhà nước chính thức và 12 chỉ số do các địa phương trực tiếp thu thập kèm theo tài liệu minh chứng.
Ở bình diện quốc gia, nỗ lực này cũng cộng hưởng với thành tựu chung khi năm 2026, thứ hạng GII của Việt Nam đã tăng 1 bậc, vươn lên vị trí 43 trên 139 nền kinh tế toàn cầu và tiếp tục duy trì vị trí thứ hai trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp.
TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh thể hiện sức mạnh vượt trội
Bức tranh PII 2026 cho thấy các địa phương có nền tảng kinh tế mạnh vẫn đang làm chủ cuộc chơi đổi mới sáng tạo. Thủ đô Hà Nội xuất sắc dẫn đầu toàn quốc với số điểm 63.80, bám sát ở vị trí thứ 2 là TP Hồ Chí Minh với 58.30 điểm. Ở chiều ngược lại, Cao Bằng là địa phương đứng cuối cùng trên bảng xếp hạng (vị trí 34) với mức điểm 21.22.
Danh sách 10 địa phương dẫn đầu cả nước lần lượt gọi tên: TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, TP Hải Phòng, TP Quảng Ninh, TP Bắc Ninh, TP Huế, TP Đà Nẵng, tỉnh Thái Nguyên, Tây Ninh và Hưng Yên.
Đáng chú ý, trong top 10 này có sự hiện diện của tới 7 thành phố trực thuộc trung ương. Về mặt địa lý, khu vực miền Bắc thể hiện sự áp đảo với 6 địa phương góp mặt, trong khi miền Trung và miền Nam mỗi khu vực đóng góp 2 địa phương.
Sức mạnh của các "đầu tàu" kinh tế được thể hiện rõ nét qua việc thống trị các chỉ số thành phần. Hà Nội đã khẳng định vị thế trung tâm công nghệ khi dẫn đầu tới 18/52 chỉ số thành phần. Thế mạnh tuyệt đối của Thủ đô hội tụ ở lĩnh vực nghiên cứu và phát triển (nhân lực, chi phí, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động R&D) cũng như các đầu ra về tài sản trí tuệ như sáng chế, giải pháp hữu ích, nhãn hiệu và chỉ số phát triển con người.
TP Hồ Chí Minh cũng không kém cạnh khi dẫn đầu 12/52 chỉ số, với ưu thế tập trung vào hạ tầng chung, tín dụng khu vực tư nhân, mật độ doanh nghiệp và tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo. Đứng thứ ba về số lượng chỉ số dẫn đầu là TP Quảng Ninh (5/52 chỉ số), nổi bật ở mảng hạ tầng số, tín dụng khu vực tư nhân, sản phẩm OCOP và tốc độ giảm nghèo.
Nhiều điểm sáng bất ngờ từ 7 trụ cột chuyên biệt
Mặc dù hai thành phố lớn nhất nước chiếm ưu thế trên bảng tổng sắp, nhưng khi bóc tách từng trụ cột riêng biệt, PII 2026 đã ghi nhận nhiều địa phương khác có bước trỗi dậy mạnh mẽ.
Về năng lực kiến tạo môi trường, TP Đà Nẵng, TP Quảng Ninh và TP Hải Phòng là 3 địa phương dẫn đầu ở trụ cột Thể chế. Tại trụ cột Vốn con người và Nghiên cứu & Phát triển, Top 3 xuất sắc nhất gọi tên TP Hà Nội, TP Huế và TP Hồ Chí Minh.
Trong khi đó, xét về sức mạnh Cơ sở hạ tầng, TP Quảng Ninh, TP Hồ Chí Minh và Tây Ninh lại là những cái tên đứng đầu.
Liên quan đến động lực thị trường, TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và TP Hải Phòng dẫn đầu về Trình độ phát triển của thị trường. Đáng chú ý nhất, ở tiêu chí đánh giá Trình độ phát triển của doanh nghiệp, TP Bắc Ninh đã vươn lên giành ngôi vị số 1, xếp trên cả TP Hà Nội và Thái Nguyên.
Đánh giá về kết quả đầu ra, TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và TP Huế xuất sắc dẫn đầu ở trụ cột Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ. Đặc biệt, ở trụ cột đánh giá về khả năng tạo ra Tác động lan tỏa đối với kinh tế - xã hội, ba địa phương bứt phá mạnh mẽ nhất lại là tỉnh Phú Thọ, TP Bắc Ninh và tỉnh Ninh Bình.
Kết quả của Chỉ số PII 2026 không chỉ là những con số vinh danh, mà thực sự mang lại những giá trị cốt lõi đa chiều. Đối với giới đầu tư, đây là nguồn thông tin tham khảo hữu ích để đưa ra các quyết định rót vốn chiến lược. Đối với giới nghiên cứu và các tổ chức quốc tế, PII cung cấp một cơ sở dữ liệu toàn diện.
Và quan trọng nhất, bộ chỉ số này trao tay chính quyền các địa phương những căn cứ khoa học vững chắc để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, từ đó hoạch định chính sách phù hợp nhằm kiến tạo mô hình tăng trưởng bền vững dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
