Điều tra tai nạn phải khách quan, không bỏ sót trách nhiệm doanh nghiệp
Sáng 9/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.
Góp ý vào dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế) bày tỏ tán thành việc sửa đổi luật nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời tăng cường bảo vệ người lao động. Đại biểu đề nghị chú trọng hoàn thiện quy định về điều tra tai nạn lao động, giải quyết chế độ cho người bị nạn và tăng cường thanh tra, kiểm tra dựa trên mức độ rủi ro.
Góp ý quy định tại khoản 10 Điều 1 sửa đổi Điều 35 về điều tra tai nạn lao động, đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho rằng, việc giao người sử dụng lao động thành lập đoàn điều tra cấp cơ sở đối với tai nạn làm bị thương nhẹ hoặc bị thương nặng một người lao động có thể tiềm ẩn xung đột lợi ích. Bởi doanh nghiệp vừa chịu trách nhiệm về an toàn lao động, vừa trực tiếp tổ chức điều tra tai nạn.
Đại biểu dẫn chứng, tại công trường xây dựng, nếu công nhân bị thương nặng do thiết bị nâng hạ không an toàn nhưng đoàn điều tra chỉ xem xét thao tác của công nhân, bỏ qua trách nhiệm bảo dưỡng, huấn luyện và giám sát của doanh nghiệp thì nguyên nhân gốc rễ có thể bị bỏ sót.
Vì vậy, đại biểu đề nghị thành phần đoàn điều tra phải bảo đảm tính khách quan, có đại diện công đoàn và người có chuyên môn phù hợp. Trường hợp có khiếu nại, tố cáo hoặc căn cứ cho thấy việc điều tra thiếu khách quan, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh cần kiểm tra, quyết định điều tra lại.
Một vấn đề khác được đại biểu nhấn mạnh là việc chuyển hồ sơ khi có dấu hiệu tội phạm và giải quyết chế độ cho người bị nạn khi vụ tai nạn bị khởi tố. Theo đó, việc chuyển hồ sơ hình sự không đồng nghĩa với việc quyền lợi của người bị nạn bị tạm dừng.
Đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 7, khoản 9 Điều 35 theo hướng thông báo tiến độ, kết quả giải quyết cho người bị nạn và thân nhân; chia sẻ hồ sơ giữa các cơ quan; quy định rõ việc giải quyết chế độ trong trường hợp vụ việc được khởi tố, không khởi tố hoặc đình chỉ. Đồng thời, cần xác định rõ đầu mối, thời hạn và trách nhiệm tài chính để bảo đảm quyền lợi của người bị nạn.
Kiểm tra theo mức độ rủi ro, yêu cầu khắc phục đến cùng
Đối với công tác thanh tra, kiểm tra, góp ý khoản 21 Điều 1 sửa đổi Điều 89, đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho rằng cần thực hiện dựa trên mức độ rủi ro, gắn với việc theo dõi, giám sát quá trình khắc phục vi phạm.
Theo đại biểu, dù dự thảo đã phân định trách nhiệm giữa cơ quan thanh tra và cơ quan quản lý nhà nước thực hiện kiểm tra chuyên ngành, khoản 2 Điều 89 vẫn cần bổ sung nguyên tắc kiểm tra theo nguy cơ và yêu cầu chuyên môn.
Cụ thể, việc kiểm tra cần căn cứ vào ngành nghề, quy mô và lịch sử tuân thủ; ưu tiên cơ sở có nguy cơ cao, vi phạm nhiều lần; huy động chuyên gia kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu nguy hiểm.
Đối với điểm e khoản 2 Điều 7 và khoản 3a Điều 82, đại biểu nhấn mạnh, phát hiện vi phạm mới chỉ là bước đầu. Kết luận kiểm tra phải nêu rõ biện pháp, thời hạn khắc phục, cơ quan theo dõi và cập nhật kết quả. Những nguy cơ đe dọa tính mạng phải được xử lý khẩn cấp.
Kết luận ý kiến, đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị việc hoàn thiện dự thảo luật cần hướng tới bảo đảm tai nạn lao động được điều tra đúng nguyên nhân, xác định rõ trách nhiệm và giải quyết đầy đủ quyền lợi cho người bị nạn. Hoạt động kiểm tra phải hướng tới loại trừ nguy cơ, khắc phục vi phạm, lấy tính mạng, sức khỏe và quyền lợi của người lao động làm trung tâm.
