Rút ngắn quãng đường, thuận tiện việc dân
Một buổi sáng tháng 10/2026, tại nhà văn hóa thôn Thịnh Bình, xã Quy Mông, cán bộ, công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã cùng cán bộ thôn có mặt để hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính. Không còn chỉ là nơi phục vụ những buổi họp thôn hay sinh hoạt cộng đồng, nhà văn hóa nay trở thành điểm hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ công trên môi trường điện tử.
Với người dân địa phương, thay đổi dễ nhận thấy nhất là quãng đường đi lại được rút ngắn. Trước đây, mỗi lần cần giải quyết công việc hành chính, nhiều người phải sắp xếp công việc gia đình, di chuyển đến trung tâm xã rồi chờ đợi. Nay, khi có điểm hỗ trợ tại nhà văn hóa thôn, việc tìm đến cán bộ để được hướng dẫn trở nên thuận tiện hơn.
Anh Hoàng Văn Hưng, người dân thôn Thịnh Bình, cho biết việc đưa điểm hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến về thôn giúp người dân giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại. “Nếu như trước đây tôi phải lên xã, chờ đợi rồi mới làm thủ tục thì nay chỉ cần đến nhà văn hóa thôn là được hướng dẫn đầy đủ. Mỗi lần như vậy tiết kiệm được rất nhiều thời gian, chi phí đi lại và không phải bỏ cả buổi làm việc như trước”, anh Hưng chia sẻ.
Sự thuận tiện ấy càng có ý nghĩa với người cao tuổi, người ít sử dụng điện thoại thông minh hoặc chưa quen thực hiện các thao tác trên môi trường điện tử. Thay vì tự xoay xở với những biểu mẫu, tài khoản và các bước kê khai trực tuyến, người dân có thể trực tiếp hỏi cán bộ ngay tại thôn, được hướng dẫn cụ thể theo nhu cầu của mình.
Câu chuyện của chị Lý Thị Huệ, 40 tuổi, cũng ở thôn Thịnh Bình, cho thấy rõ hơn sự thay đổi ấy. Theo chị Huệ, trước đây, quãng đường cả đi lẫn về khi đến trung tâm xã giải quyết thủ tục hành chính là hơn 16km. Nay, khi có điểm hỗ trợ tại nhà văn hóa thôn, quãng đường đi lại chỉ còn chưa đầy 4km.
Với người dân làm nông nghiệp, thời gian trong ngày thường gắn với đồng ruộng, cây trồng và vật nuôi. Một chuyến đi làm giấy tờ có thể khiến công việc bị gián đoạn, nhất là vào những thời điểm bận rộn. Bởi vậy, việc giảm quãng đường đi lại không chỉ giúp tiết kiệm xăng xe mà còn giúp người dân chủ động hơn trong sắp xếp công việc gia đình và sản xuất.
Đằng sau sự thuận tiện ấy là cách tổ chức phục vụ có nhiều thay đổi. Thay vì chờ người dân tìm đến trụ sở, cán bộ chủ động xuống địa bàn, hướng dẫn và hỗ trợ ngay tại nơi người dân sinh hoạt cộng đồng. Cách làm này giúp chính quyền gần dân hơn, đồng thời tạo điều kiện để những người còn hạn chế về kỹ năng công nghệ có thể tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.
Từ những việc cụ thể như hướng dẫn kê khai thông tin, chuẩn bị giấy tờ đến hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến, mô hình đang mở ra một cách tiếp cận gần gũi hơn trong cải cách hành chính ở cơ sở. Hiệu quả không chỉ được nhìn thấy ở quãng đường được rút ngắn, mà còn ở việc người dân có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ số ngay tại nơi mình sinh sống.
Từ hỗ trợ thủ tục đến phổ cập kỹ năng số
Theo ông Phan Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quy Mông, mô hình “Điểm hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến” được triển khai nhằm đưa dịch vụ hành chính công đến gần người dân, nhất là người cao tuổi, người yếu thế và các hộ sống xa trung tâm. Theo Kế hoạch số 247/KH-UBND ngày 12/8/2026 của UBND xã, trong năm 2026, mô hình được triển khai tại ba thôn Minh An, Kiên Lao và Thịnh Bình, sau đó từng bước mở rộng để đến hết năm 2028, toàn bộ các thôn trên địa bàn đều có điểm hỗ trợ hoạt động ổn định.
Tại các điểm hỗ trợ, người dân được hướng dẫn cài đặt, kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID; sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia và hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính; chuẩn bị hồ sơ, kê khai biểu mẫu, nộp hồ sơ, thanh toán trực tuyến và tra cứu kết quả giải quyết thủ tục. Lực lượng tham gia gồm công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công, các bộ phận chuyên môn, Công an xã, cán bộ thôn và đoàn viên, thanh niên, được phân công hỗ trợ theo từng lĩnh vực.
Ông Tuấn cho biết, quá trình triển khai cho thấy khó khăn chủ yếu là một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi và những người sống ở thôn xa trung tâm, chưa quen thao tác trên môi trường điện tử. Hồ sơ có nhiều biểu mẫu, thông tin kê khai đòi hỏi chính xác; người dân có thể lúng túng từ khâu tạo tài khoản, chuẩn bị giấy tờ đến nộp hồ sơ, thanh toán và tra cứu kết quả. Nếu giấy tờ chưa đầy đủ hoặc thông tin kê khai chưa đúng, hồ sơ có thể phải bổ sung, khiến người dân mất thêm thời gian.
Bởi vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là hỗ trợ người dân hoàn thành một thủ tục, mà còn phải hướng dẫn để họ từng bước tự thao tác trong những lần tiếp theo. Cán bộ trực tiếp hướng dẫn từng bước, giải thích những nội dung khó hiểu, đồng thời xây dựng tài liệu, video hướng dẫn và phối hợp với lực lượng tại cơ sở để nâng cao kỹ năng số cho người dân.
Các cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã được phân công xuống nhà văn hóa thôn theo lịch, trong đó có các buổi hỗ trợ vào thứ Ba và thứ Năm. Theo ông Tuấn, quá trình hướng dẫn trực tiếp giúp người dân dần quen với quy trình, đồng thời tạo điều kiện để cán bộ thôn từng bước thành thạo công việc, tiến tới duy trì hoạt động hỗ trợ tại chỗ. Những trường hợp cần chuyên môn sâu vẫn được chuyển đến bộ phận có trách nhiệm để hướng dẫn, giải quyết theo quy định.
Cùng với việc bố trí nhân lực, địa phương tăng cường thông báo lịch hoạt động qua hệ thống truyền thanh và các nhóm Zalo của thôn để người dân biết, chủ động đến điểm hỗ trợ khi có nhu cầu. Tuy nhiên, để mô hình vận hành ổn định, xã vẫn cần bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, đường truyền, kinh phí duy trì và tập huấn nghiệp vụ thường xuyên cho lực lượng hỗ trợ.
Bà Nguyễn Thị Minh Lương, Phó Chủ tịch UBND xã Quy Mông, cho biết địa phương được hình thành từ ba xã Quy Mông, Y Can và Kiên Thành thuộc huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái trước đây. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dân cư phân bố không đồng đều; một số khu dân cư cách trung tâm xã hàng chục kilômét nên việc đi lại giải quyết thủ tục hành chính gặp không ít khó khăn. Đây cũng là lý do địa phương lựa chọn cách đưa điểm hỗ trợ đến các thôn, thay vì chỉ tập trung hướng dẫn tại trụ sở xã.
Theo kế hoạch, năm 2027, mô hình dự kiến được mở rộng đến sáu thôn Đồng Song, Kiên Thành, Thịnh Vượng, Tân Thịnh, Hợp Thành và Tân Việt. Năm 2028, địa phương tiếp tục triển khai tại năm thôn Khe Rộng, Minh Tiến, Hạnh Phúc, Y Can và Đồng Cát. Lộ trình được xây dựng nhằm từng bước mở rộng phạm vi phục vụ, đồng thời tạo điều kiện để địa phương chuẩn bị nhân lực và các điều kiện cần thiết cho từng điểm hỗ trợ.
Đến hết năm 2028, xã đặt mục tiêu 100% số thôn có điểm hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến hoạt động ổn định, hiệu quả; trên 65% hồ sơ thủ tục hành chính đủ điều kiện được tiếp nhận trực tuyến; 80% công dân đủ điều kiện có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và trên 95% người dân, doanh nghiệp hài lòng với việc hướng dẫn, hỗ trợ. Đây là những mục tiêu trong kế hoạch, cần tiếp tục được theo dõi và đánh giá bằng kết quả thực tế trong quá trình triển khai.
Từ nhà văn hóa thôn Thịnh Bình, Minh An, Kiên Lao mô hình của Quy Mông cho thấy chuyển đổi số ở cơ sở có thể bắt đầu từ những nhu cầu rất gần gũi với đời sống. Một thủ tục được hướng dẫn thuận tiện hơn, một chuyến đi được rút ngắn hay một người dân biết thêm cách sử dụng dịch vụ công trực tuyến đều là những thay đổi cụ thể. Điều quan trọng trong chặng đường tiếp theo là duy trì được hoạt động ổn định, nâng cao kỹ năng cho người dân và bảo đảm mọi người có nhu cầu đều được tiếp cận, hỗ trợ kịp thời. Khi công nghệ thực sự giúp người dân giải quyết công việc dễ dàng hơn, chính quyền số mới từng bước trở thành điều gần gũi trong đời sống hằng ngày.
