Môn tích hợp sau 4 năm triển khai: ‘Vỏ bọc’ chung, ‘ruột’ riêng và những nỗi niềm bất cập

(CLO) Câu chuyện về các môn tích hợp tại cấp THCS vẫn luôn là một chủ đề nóng, gây ra nhiều khó khăn và bất cập từ ban chỉ đạo đến giáo viên và học sinh.

Kể từ năm học 2021-2022, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã chính thức đưa các môn tích hợp vào giảng dạy ở cấp trung học cơ sở với kỳ vọng tạo ra một cách tiếp cận kiến thức mới mẻ và toàn diện. Tuy nhiên, sau bốn năm nhìn lại, các môn học như Khoa học tự nhiên hay Lịch sử và Địa lí vẫn đang loay hoay tìm đường.

Từ sách giáo khoa, cách phân công giảng dạy cho đến kiểm tra đánh giá, tất cả đều đang thể hiện một thực trạng trớ trêu: môn học mang danh "tích hợp" nhưng thực tế lại đang được thực hiện một cách rời rạc và độc lập.

502849393_1033141992262831_7780967936104422517_n.jpg
Từ năm học 2021-2022, khi Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được áp dụng ở bậc trung học cơ sở, các môn học tích hợp chính thức đi vào giảng dạy.

Trong hai năm học đầu tiên (dành cho lớp 6 và 7), việc phân công giảng dạy các môn Khoa học tự nhiên và Lịch sử và Địa lí đã trở thành một bài toán đau đầu. Ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn phải liên tục tính toán, sắp xếp thời khóa biểu theo từng tuần, từng học kỳ để phù hợp với mạch kiến thức, chủ đề riêng biệt.

Một tuần giáo viên phân môn này có thể thảnh thơi với vài tiết, nhưng tuần sau lại phải dồn dập dạy mấy chục tiết. Học sinh cũng liên tục phải thích nghi với sự thay đổi này. Đang học dở một phân môn, các em lại phải tạm gác lại để chuyển sang học phân môn khác và chỉ học tiếp phần còn lại vào học kỳ sau. Điều này không chỉ gây khó khăn cho việc học mà còn làm gián đoạn mạch tư duy và tiếp thu kiến thức của các em.

Nhận thấy những bất cập đó, ngày 10/10/2023, Bộ GD&ĐT đã ban hành Công văn số 5636/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn cho phép các phân môn dạy song song, kiến thức của phân môn nào thì giáo viên đó dạy và kiểm tra. Ngay lập tức, việc sắp xếp thời khóa biểu trở nên đơn giản hơn, giáo viên được dạy liên tục phân môn của mình, học sinh cũng được học liền mạch.

503384881_1033360432240987_5929721040145746410_n.jpg
Với mục tiêu giảm tải, gắn kết kiến thức và tăng cường tư duy liên môn, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa vào chương trình các môn Khoa học tự nhiên (tích hợp Vật lí, Hóa học, Sinh học), Lịch sử và Địa lí, Nghệ thuật (Âm nhạc, Mĩ thuật), Công nghệ cùng một số nội dung giáo dục địa phương.

Tuy nhiên, mặt trái của sự "gỡ rối" này là mục tiêu "tích hợp" ban đầu đã gần như bị xóa bỏ. Mọi thứ bây giờ đều được thực hiện độc lập giữa các phân môn, chỉ còn duy nhất một điểm chung là cùng nhập điểm vào một môn học.

Một thực trạng khác là dù các địa phương vẫn đang tốn kém chi phí để bồi dưỡng giáo viên, cấp chứng chỉ dạy môn tích hợp, nhưng nhiều trường vẫn ưu tiên bố trí giáo viên dạy theo phân môn truyền thống. Lý do là việc dạy cả một môn học tích hợp không chỉ khó khăn cho giáo viên mà còn không mang lại hiệu quả cao cho học sinh.

Nhìn thẳng vào vấn đề, các môn tích hợp ở cấp THCS vẫn đang tồn tại nhiều mâu thuẫn từ nội dung rời rạc ngay từ khâu biên soạn, các phân môn trong sách giáo khoa đã được viết riêng biệt. Môn Lịch sử và Địa lí có hai phần độc lập, môn Khoa học tự nhiên dù xáo trộn các chủ đề nhưng vẫn là những phân môn riêng lẻ. Thậm chí, tài liệu giáo dục địa phương cũng được các Sở GD&ĐT bố trí riêng biệt từng chủ đề cho từng phân môn.

502941821_1033360295574334_9031992328923844326_n.jpg
“Tích hợp” không chỉ là đổi tên hay nhập điểm, mà phải giúp học sinh phát triển tư duy liên ngành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Dạy và học riêng lẻ với Công văn 5636 của Bộ đã chính thức hóa việc giảng dạy và kiểm tra độc lập giữa các phân môn. Cách thực hiện này không khác nhiều so với chương trình cũ, làm mất đi ý nghĩa của việc tích hợp.

Ngoài ra, việc bồi dưỡng tốn kém, không hiệu quả, chương trình bồi dưỡng giáo viên cũng được xây dựng theo từng phân môn, không có sự tích hợp. Sau khi bồi dưỡng, đa phần giáo viên lại quay về dạy theo phân môn, khiến kinh phí bỏ ra trở nên lãng phí.

Cuối cùng là thi cử độc lập, học sinh giỏi cấp THCS vẫn thi riêng từng phân môn. Tuyển sinh lớp 10 chuyên cũng thi theo phân môn. Điều này cho thấy hệ thống thi cử vẫn chưa được đồng bộ hóa với mục tiêu của chương trình mới.

Nhìn lại 4 năm qua, rõ ràng các môn tích hợp vẫn chưa phải là… môn tích hợp đúng như mục tiêu ban đầu. Vấn đề không chỉ nằm ở khâu tổ chức thực hiện mà còn nằm ở chính cách thiết kế chương trình và sách giáo khoa. Ngay cả đội ngũ tác giả viết sách cũng là các tác giả riêng lẻ, không phải là một tập thể tích hợp.

502846915_1033142012262829_842532586942043411_n.jpg
Nếu không đạt được điều đó, những môn học tích hợp sẽ chỉ dừng lại ở hình thức, còn thực chất thì nhiều trăn trở vẫn chưa được tháo gỡ.

Trong Công văn số 4555/BGD&ĐT-GDPT, Bộ tiếp tục yêu cầu triển khai việc dạy học tích hợp theo hướng "phù hợp với tình hình thực tiễn, năng lực đội ngũ". Về cơ bản, điều này vẫn là sự thừa nhận rằng các phân môn vẫn sẽ được dạy riêng lẻ.

Thiết nghĩ, đã đến lúc ngành giáo dục cần có một đánh giá tổng thể, thẳng thắn và toàn diện về các môn tích hợp. Việc tìm ra giải pháp tối ưu, hiệu quả nhất không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn cho giáo viên và học sinh mà còn đảm bảo chất lượng, hiệu quả của một chương trình giáo dục được kỳ vọng sẽ tạo nên một thế hệ công dân mới.

Xem thêm

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao chất lượng sản phẩm giáo dục

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao chất lượng sản phẩm giáo dục

Với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN), xuất bản giáo dục không chỉ làm nhiệm vụ cung cấp sách và học liệu mà thông qua mỗi cuốn sách được trao tặng, mỗi cuộc trao đổi chuyên môn, mỗi gian trưng bày tại lễ hội sách hay mỗi tủ sách được xây dựng ở nước ngoài đều có thể trở thành một nhịp cầu kết nối tri thức, vun đắp tình hữu nghị và lan tỏa bản sắc Việt Nam đến bạn bè năm châu.

Gia Lai: Trao nhà Hữu nghị, tặng sinh kế vun đắp tình đoàn kết nơi biên giới Việt Nam - Campuchia

Gia Lai: Trao nhà Hữu nghị, tặng sinh kế vun đắp tình đoàn kết nơi biên giới Việt Nam - Campuchia

(CLO) Không chỉ trao tặng mái nhà Hữu nghị và sinh kế, Bộ đội Biên phòng cùng chính quyền các xã biên giới tỉnh Gia Lai còn gửi gắm nghĩa tình, sự sẻ chia đến Nhân dân nước bạn Campuchia. Những món quà giản dị nhưng thắm đượm tình người góp phần vun đắp tình đoàn kết, xây dựng tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững.

TOP 5 lợi thế dành cho tân sinh viên trường Đại học Công nghệ Đông Á

TOP 5 lợi thế dành cho tân sinh viên trường Đại học Công nghệ Đông Á

Khi lựa chọn môi trường đại học, sinh viên ngày nay không chỉ quan tâm đến chương trình đào tạo mà còn tìm kiếm một không gian giúp phát triển năng lực, rèn luyện kỹ năng và chuẩn bị hành trang cho tương lai. Bởi vậy, bên cạnh chất lượng giảng dạy, việc xây dựng hệ sinh thái giáo dục toàn diện với cơ sở vật chất hiện đại, phương pháp đào tạo gắn thực tiễn và nhiều cơ hội trải nghiệm đang trở thành yếu tố quan trọng tạo nên sức hút của các trường đại học.

Thu lợi nghìn tỷ, phạt vài tỷ vẫn khiến doanh nghiệp làm thực phẩm bẩn có lãi?

Thu lợi nghìn tỷ, phạt vài tỷ vẫn khiến doanh nghiệp làm thực phẩm bẩn có lãi?

(CLO) Luật sư Nguyễn Văn Duy, Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự cho rằng, muốn triệt tiêu động cơ của doanh nghiệp làm thực phẩm bẩn, tư duy xử lý phải chuyển từ "ấn định một mức phạt cố định" sang "chế tài gắn với quy mô trục lợi": Tiền phạt cộng với việc buộc nộp lại toàn bộ khoản thu lợi bất hợp pháp phải luôn lớn hơn khoản lợi mà hành vi vi phạm có thể mang lại. Nguyên tắc phải là phạm pháp không được có lãi.

Dự báo thời tiết ngày 3/8: Nam Trung Bộ đón nắng, Bắc Trung Bộ có mưa lớn

Dự báo thời tiết ngày 3/8: Nam Trung Bộ đón nắng, Bắc Trung Bộ có mưa lớn

(CLO) Ngày mai 3/8, các tỉnh Bắc Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Huế tiếp tục có mưa rào và dông rải rác, riêng khu vực Thanh Hoá và Nghệ An cục bộ có nơi mưa to. Khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ thời tiết thuận lợi hơn với ngày nắng, chiều tối chỉ có mưa rào vài nơi, nền nhiệt phổ biến 32-35 độ C.

Náo nhiệt ngày hội nơm cá ở quê Bác

Náo nhiệt ngày hội nơm cá ở quê Bác

(CLO) Khi tiếng hò “bắt đầu” vang lên, các “nơm thủ” nhanh chóng lội xuống ao, tay cầm những chiếc nơm tre. Trong làn nước mát, hàng trăm người vừa dò tìm, vừa khéo léo úp nơm xuống những vị trí nghi có cá. Mỗi lần bắt được cá, tiếng reo hò, cổ vũ lại vang lên. Phía trên bờ, đông đảo người dân đứng kín để theo dõi, ghi lại những khoảnh khắc thú vị của ngày hội nơm cá.

Hy hữu người đàn ông hai lần thủng ruột vì một nguyên nhân

Hy hữu người đàn ông hai lần thủng ruột vì một nguyên nhân

(CLO) Người đàn ông nhập viện với biểu hiện đau dữ dội vùng hố chậu phải. Sau khi thăm khám, các bác sỹ phát hiện người bệnh bị thủng ruột do hai mảnh xương sắc nhọn, buộc phải mổ cấp cứu. Đáng nói, trước đó người này cũng từng bị thủng ruột, phải phẫu thuật cấp cứu và làm hậu môn nhân tạo do nuốt phải xương.

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

(CLO) Lần đầu tiên Chính phủ ban hành danh mục vị trí việc làm thống nhất đối với viên chức giáo dục trên cả nước. Nghị định 232/2026/NĐ-CP không chỉ thay đổi cách quản lý đội ngũ nhà giáo mà còn tác động trực tiếp đến tuyển dụng, bổ nhiệm, bậc nghề nghiệp, tiền lương và việc sắp xếp nhân sự trong các trường học.

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

(CLO) Sau khi rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa tại hơn 1.000 cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục nghề - giáo dục thường xuyên, ngành giáo dục Nghệ An xác định có hơn 208.000 học sinh thuộc diện ưu tiên dự kiến sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm học 2026-2027. Để triển khai chính sách này, tỉnh dự kiến cần hơn 80 tỷ đồng mua sắm sách mới.

Mở thầu Gói thầu số 05 hơn 31,9 tỷ đồng tại phường Thượng Hồng: Liên danh Công ty BT – Xây dựng 236 bỏ giá thấp nhất

Mở thầu Gói thầu số 05 hơn 31,9 tỷ đồng tại phường Thượng Hồng: Liên danh Công ty BT – Xây dựng 236 bỏ giá thấp nhất

Ngày 31/7/2026, UBND phường Thượng Hồng (tỉnh Hưng Yên) đã tổ chức mở thầu Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình và đảm bảo an toàn giao thông thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường giao thông từ Quốc lộ 5 (cầu vượt Phong Cốc) đến đê Kim Sơn. Theo biên bản mở thầu, Liên danh Công ty Cổ phần Phát triển Đô thị BT và Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Công trình Giao thông 236 là nhà thầu có giá dự thầu thấp nhất.

Cỡ chữ bài viết: