Mua nhầm dự án huy động vốn trái phép, trách nhiệm thuộc về người dân?

Nhiều dự án huy động vốn trái phép, người dân liên tục cầu cứu

Chia sẻ với báo chí về tình trạng người dân mua phải dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn trên địa bàn tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Bình Dương mới đây, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Huỳnh Phạm Tuấn Anh nhận định vấn đề này đang diễn biến phức tạp dẫn đến nhiều khiếu nại, tranh chấp.

Nổi cộm nhất trên địa bàn Bình Dương hiện có 3 dự án mà người dân nhiều lần tập trung khiếu nại, kêu cứu chính quyền địa phương vào cuộc bảo vệ quyền lợi là Khu nhà ở Suối Giữa (TP Thủ Dầu Một) của Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Á Châu, Khu nhà ở thương mại đường sắt mở rộng (TP Dĩ An) của Công ty TNHH Phát triển nhà xe lửa Dĩ An và Chung cư Roxana Plaza (TP Thuận An) của Công ty TNHH Xây dựng Dịch vụ Thương mại đầu tư bất động sản Tường Phong.

Trong đó, dự án Khu nhà ở Suối Giữa được UBND tỉnh Bình Dương chấp thuận đầu tư vào tháng 3/2008, được UBND TP Thủ Dầu Một phê duyệt quy hoạch chi tiết vào tháng 2/2010 và điều chỉnh vào năm 2015. Từ đó đến nay dự án chậm triển khi vì Công ty Á Châu chưa thỏa thuận được việc chuyển nhượng với các chủ sử dụng đất phần 3,7ha còn lại. Tuy vậy, chủ đầu tư đã huy động vốn từ khách hàng theo hình thức “Hợp đồng giữ chỗ và hợp tác đầu tư” với số tiền hàng trăm triệu đồng/khách hàng từ nhiều năm trước.

Người dân chưa nhận được đất đã mua nên tập trung tại dự án và cả Trung tâm hành chính tỉnh để khiếu nại, cầu cứu. Chủ đầu tư cũng đã tiến hành khởi kiện khách hàng ra tòa án để hủy hợp đồng đã ký càng khiến người dân lo lắng.

Tại dự án Khu nhà ở thương mại đường sắt mở rộng, vì tin tưởng pháp lý dự án, số lượng khách hàng lên đến 300 người đã bỏ tổng số tiền khoảng 500 tỷ đồng để mua đất nhưng cũng lâm vào tình trạng chỉ biết ngồi chờ vì dự án chậm triển khai.

Đến tháng 8/2022, UBND tỉnh Bình Dương ra quyết đứng dừng hoạt động dự án để rà soát việc quản lý, sử dụng đất theo ý kiến của Bộ Giao thông vận tải và các bộ, ngành Trung ương. Thời gian ngừng thực hiện được tính từ ngày 4/8/2022 đến khi được UBND tỉnh Bình Dương hoặc cơ quan có thẩm quyền cho phép. Điều này càng khiến hàng trăm người đã “xuống tiền” khi dự án chưa được phép huy động vốn như ngồi trên đống lửa.

Còn dự án chung cư Roxana Plaza cũng trong tình trạng tương tự khi hàng trăm khách hàng đã đóng tiền mua căn hộ, hàng tuần đều tập trung trước dự án yêu cầu chủ đầu tư sớm thi công dự án để bàn giao nhà cho người dân. Tuy nhiên, những tranh chấp giữa chủ đầu tư và đơn vị phân phối đã khiến dự án ngừng xây dựng trong thời gian khá dài và chưa có thời gian cụ thể hoàn thành dự án.

Đánh giá về vấn đề người dân phải tập trung nhau đi cầu cứu chính quyền địa phương, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Huỳnh Phạm Tuấn Anh nói: “Đây là việc đáng buồn vì người dân không biết kêu cứu ở đâu nên phải làm như vậy”.

Rất khó để giải quyết

Ông Huỳnh Phạm Tuấn Anh cho biết, về phía đơn vị quản lý nhà nước, Sở Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh và địa phương liên quan để hướng dẫn người dân đi đúng hướng, tìm cách giải quyết hiệu quả.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng lý giải, vòng đời của 1 dự án bất động sản phải qua nhiều bước, bắt đầu từ chấp thuận chủ trương đầu tư, quy hoạch chi tiết 1/500, thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng, triển khai thi công, nghiệm thu đưa vào sử dụng, cuối cùng để được bán thì phải có giấy phép của cơ quan nhà nước.

“Sở đã tuyên truyền rất nhiều trên nhiều phương tiện truyền thông nhưng người dân vẫn chưa chú ý. Quy định là như vậy, nhưng người dân không nắm và mua ngay từ bước ban đầu, hoặc cả là mua trên giấy”, Phó Giám đốc Sở Xây dựng lý giải.

Ở đây cần tách ra 2 trường hợp. Một là “dự án ma” cố tình lừa đảo - những trường hợp này khi phát hiện dấu hiệu thì Sở Xây dựng đã chuyển sang cơ quan điều tra. Hai là dự án có thật chưa có đủ điều kiện huy động vốn nhưng cố tình huy động vốn mà nhiều người vẫn mua. Tất cả đều vì lợi nhuận. “Vì nghe ngon ngọt là mua, mua rồi sẽ bước vào cái vòng luẩn quẩn, kiện chủ đầu tư không được, có trường hợp chủ đầu tư kiện ngược lại vì chủ đầu tư đã “nắm thóp” khách hàng”, ông Huỳnh Phạm Tuấn Anh cho biết.

Nói về các dự án mà hàng trăm người dân đang kêu cứu cơ quan chức năng thời gian dài nêu trên, vị lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết các dự án đều chưa được cho phép huy động vốn. Vi phạm này Sở Xây dựng đã xử lý. Còn người dân khi mua xong nhưng không được ra sổ thì kéo nhau đi kêu cứu cơ quan nhà nước đứng ra giải quyết. Đây là vấn đề rất khó. "Việc mua bán đó chúng tôi đã khuyến cáo tất cả nhưng người dân cố tình mua vì quyền lợi. Chúng tôi đã có văn bản hướng dẫn, nếu trường hợp việc giải quyết không hiệu quả thì đưa ra tòa án”, Phó Giám đốc Sở Xây dựng nói.

Đối với dự án Khu nhà ở đường sắt mở rộng, UBND tỉnh đã giao Sở Xây dựng lập Tổ xác minh, tham mưu UBND tỉnh để có hướng giải quyết cho người dân. Tuy nhiên quá trình thực hiện, Sở nắm được thông tin cơ quan Thanh tra đang thanh tra dự án, làm việc với chủ đầu tư, do đó phải tạm thời chờ cơ quan Thanh tra, không còn cách nào khác.

“Nhiều doanh nghiệp bất động sản dùng hình thức Hợp đồng hợp tác kinh doanh để né luật. Dự án nào chưa được phép huy động vốn mà sử dụng hình thức nào có thu tiền của khách hàng, có tiến độ thanh toán đều là huy động vốn trái phép và sẽ bị xử phạt”, ông Tuấn Anh khẳng định. Những dự án nào đủ điều kiện huy động vốn, Sở đã thông tin trên trang web của Sở, cập nhật thường xuyên. Người dân có trách nhiệm phải nắm thông tin này để mua bán được an toàn. 

Thời gian vừa qua, Sở cũng đã giao các địa phương cắm biển báo cảnh tại các dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn để khuyến cáo người dân biết. Phó Giám đốc Sở Xây dựng thừa nhận: “Làm như vậy thì chủ đầu tư cũng khó chịu lắm nhưng chúng tôi vẫn cố gắng phải làm. Đến nay Sở chưa được phản hồi lại của các địa phương về việc cắm được bao nhiêu biển báo, Sở sẽ nắm thông tin lại về kết quả triển khai”.