Khóa đào tạo là một trong những hoạt động thuộc Chương trình nâng cao năng lực tối ưu hóa hệ thống trong khuôn khổ Dự án: “Đẩy mạnh hoạt động tiết kiệm năng lượng trong các doanh nghiệp công nghiệp lớn thông qua hệ thống quản lý năng lượng và tối ưu hóa hệ thống và thực hành tiết kiệm năng lượng trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam” (Dự án IEEP).
Dự án do Bộ Công Thương làm chủ, UNIDO triển khai, với sự tài trợ của Liên minh châu Âu (EU), thực hiện trong giai đoạn 2023–2027, nằm trong khuôn khổ Chương trình chuyển đổi năng lượng bền vững (SETP) giữa Việt Nam và EU. Đồng thời, dự án góp phần hỗ trợ thực hiện Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019–2030 (Chương trình VNEEP3).
Phát biểu tại lễ khai giảng khóa học, ông Hoàng Việt Dũng – Phó Phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh, Cục Đổi mới Sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh: Hệ thống lạnh và làm mát hiện chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tiêu thụ năng lượng tại các doanh nghiệp công nghiệp. Việc nâng cao năng lực tối ưu hóa hệ thống không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn đóng vai trò quan trọng trong lộ trình chuyển đổi xanh, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Khóa đào tạo được thiết kế trong 2 ngày, với sự hướng dẫn của giảng viên chính là ông Ghanshyam Gaudani – chuyên gia cao cấp về hệ thống nước lạnh và lạnh công nghiệp, từng tham gia đánh giá tại hơn 100 nhà máy và phát triển công cụ CWSAT cho Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) và UNIDO.
Nội dung đào tạo tập trung vào cách tiếp cận hệ thống (system approach), giúp học viên nhìn tổng thể từ chiller, bơm, tháp giải nhiệt đến phụ tải; đồng thời thực hành các công cụ như CRST và CWSAT để đánh giá hiệu suất, xác định và lượng hóa tiềm năng tiết kiệm năng lượng. Từ đó đề xuất các giải pháp tối ưu vận hành và nâng cao hiệu suất hệ thống. Chương trình cũng cập nhật các xu hướng công nghệ và các nghiên cứu điển hình trong tối ưu hóa hệ thống làm lạnh – làm mát.
Khóa đào tạo tại 2 miền thu hút hơn 130 học viên, bao gồm 36 chuyên gia tư vấn về tiết kiệm năng lượng và gần 100 cán bộ kỹ thuật đến từ các doanh nghiệp công nghiệp. Các học viên chuyên gia đến từ nhiều tổ chức uy tín như Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển Công nghiệp Hà Nội, Trung tâm Ứng dụng khoa học công nghệ và Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Đà Nẵng, Trường Đại học Bách Khoa, VETS, ENERVI Việt Nam, RCEE-NIRAS, ENERTEAM, SIHUB,…
Ngoài ra còn có học viên từ các doanh nghiệp lớn như: Thủy sản Lenger, Bia Sài Gòn – Phú Thọ, Sữa đậu nành Vinasoy Bắc Ninh, Suntory Pepsico, Dệt TQT, Nhựa Bình Minh, Vinamilk,… Sự đa dạng về lĩnh vực và kinh nghiệm đã tạo môi trường trao đổi thực tiễn sôi nổi, góp phần nâng cao hiệu quả học tập và khả năng áp dụng sau khóa học.
Điểm nổi bật của chương trình là giúp học viên có thể áp dụng ngay sau khóa học thông qua các công cụ đánh giá nhanh và phương pháp phân tích hệ thống. Anh Đậu Minh Thắng, đại diện Công ty TNHH Friesland Campina Hà Nam, chia sẻ: “Sau khóa học, mình nhận thấy giá trị lớn nhất là cách tiếp cận theo hệ thống, không chỉ xem xét từng thiết bị riêng lẻ mà nhìn tổng thể từ chiller, bơm, tháp giải nhiệt đến phụ tải. Các công cụ như CRST và CWSAT rất hữu ích, giúp đánh giá nhanh hiện trạng và xác định các cơ hội tiết kiệm năng lượng. Điều ấn tượng nhất là khóa học giúp lượng hóa rõ tiềm năng tiết kiệm – ví dụ hệ thống lạnh có thể chiếm tới 40% điện năng và có thể lãng phí đến 30% nếu vận hành chưa tối ưu. Nhờ đó, tôi nhận ra chỉ cần cải thiện một phần nhỏ cũng có thể mang lại hiệu quả chi phí đáng kể, và kỳ vọng sẽ sớm áp dụng để giảm tiêu thụ điện, tối ưu chi phí vận hành trong doanh nghiệp của tôi”.
Việc tổ chức liên tiếp 2 khóa tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cho thấy nhu cầu lớn từ phía doanh nghiệp đối với các giải pháp tối ưu hóa hệ thống năng lượng.
Thông qua khóa đào tạo, các doanh nghiệp vừa nâng cao năng lực kỹ thuật, giảm tiêu thụ năng lượng và chi phí vận hành, cải thiện hiệu suất hệ thống, đồng thời từng bước xây dựng nền tảng cho quản lý năng lượng hiệu quả và phát triển bền vững. Thành công của chương trình cũng là tiền đề quan trọng để tiếp tục nhân rộng các hoạt động đào tạo trong khuôn khổ Dự án IEEP, góp phần hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam chủ động chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới.
