Đằng sau những chuyển động tích cực trong công tác phòng, chống thiên tai và quản lý nguồn nước ở cơ sở là vai trò tham mưu, điều phối quan trọng của Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Quảng Trị – đơn vị được thành lập từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở hợp nhất hai chi cục của Quảng Trị và Quảng Bình trước đây. Với mô hình tổ chức mới, Chi cục đang từng bước nâng tầm quản trị thủy lợi, củng cố an ninh nguồn nước, góp phần giúp địa phương chủ động thích ứng với thiên tai ngày càng cực đoan.
Năm 2025, trong bối cảnh tỉnh chịu ảnh hưởng trực tiếp của 5 cơn bão và 7 đợt mưa lũ lớn gây ngập lụt diện rộng, Chi cục đã tham mưu kịp thời cho UBND tỉnh chỉ đạo ứng phó và khắc phục hậu quả, hạn chế tối đa thiệt hại.
Đơn vị đã chỉ đạo, đôn đốc cung cấp nước tưới cho hơn 52.000 ha lúa vụ Đông Xuân, gần 46.000 ha lúa vụ Hè Thu cùng hàng nghìn ha rau màu, cây công nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Công tác theo dõi nguồn nước, vận hành hồ chứa, phòng chống hạn hán và xâm nhập mặn được thực hiện sát sao.
Nhiều công trình trọng điểm được đầu tư, nâng cấp như hồ Vực Tròn, Dạ Lam, Troóc Vực cùng các tuyến kè, đê xung yếu, góp phần bảo đảm an toàn trước mùa mưa lũ. Đề án nâng cao hiệu quả quản lý an toàn đập, hồ chứa nước thủy lợi tiếp tục được triển khai, cùng với việc thành lập Hội đồng Tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa trên địa bàn tỉnh.
Một điểm nhấn đáng chú ý là việc đưa vào vận hành website và ứng dụng di động “PCTT Quảng Trị”, hình thành cơ sở dữ liệu trực tuyến phục vụ chỉ đạo điều hành và truyền thông đến người dân. Hệ thống trạm đo mưa tự động, camera giám sát lũ và cảnh báo sạt lở đất cũng được nâng cấp, kết nối với hệ thống khí tượng thủy văn quốc gia.
“Chúng tôi xác định phải chuyển từ ứng phó bị động sang quản lý rủi ro chủ động, dựa trên dữ liệu và công nghệ”, ông Lê Quang Lam – Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Quảng Trị nhấn mạnh.
Theo ông Lam, trong điều kiện bộ máy vừa sắp xếp, tinh gọn theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc tăng lên, song tập thể Chi cục vẫn đoàn kết, nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ.
“An ninh nguồn nước không chỉ là đảm bảo đủ nước cho sản xuất, mà còn là an toàn hồ đập, an toàn cho cư dân vùng hạ du và khả năng chống chịu trước thiên tai ngày càng cực đoan”, ông Lam chia sẻ.
Toàn bộ hệ thống đê điều trên địa bàn đã được rà soát, phân loại và kiểm tra trước mùa mưa bão; nhiều điểm sạt lở, hư hỏng được xử lý kịp thời. Công tác cấp phép và xử lý vi phạm hành lang bảo vệ đê điều cũng được tăng cường.
Chi cục đồng thời tham mưu huy động nguồn lực từ ngân sách và các tổ chức quốc tế để đầu tư công trình phòng, chống thiên tai cộng đồng, xử lý khẩn cấp các điểm sạt lở đặc biệt nguy hiểm.
Bước sang năm 2026, mục tiêu của Chi cục là tiếp tục phát triển hệ thống thủy lợi theo hướng hiện đại, linh hoạt; hoàn thiện cơ sở dữ liệu số trong lĩnh vực thủy lợi và phòng, chống thiên tai; đồng thời nâng cao năng lực cho chính quyền cơ sở và lực lượng xung kích.
“Chúng tôi sẽ tập trung hoàn thiện Đề án khai thác tổng hợp, đa mục tiêu các hồ chứa; tiếp tục đầu tư sửa chữa các công trình xung yếu và tăng cường tập huấn cho cấp xã – lực lượng trực tiếp đối mặt với thiên tai”, ông Lê Quang Lam khẳng định.
Theo ông Lam, trong bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan và khó lường, việc kết hợp giữa công nghệ hiện đại với kinh nghiệm thực tiễn trong quản lý, vận hành công trình thủy lợi là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai. “Khi việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, tích hợp dữ liệu số song hành cùng với kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước, quản lý, vận hành công trình, thì công tác phòng, chống thiên tai, đảm bảo an ninh nguồn nước của tỉnh Quảng Trị sẽ được giữ vững, không chỉ cho hôm nay, mà cho cả những mùa mưa lũ khốc liệt trong tương lai”, ông Lam nhấn mạnh.
Khi mỗi xã, phường thực sự trở thành một “pháo đài” trước thiên tai, khi dữ liệu số song hành cùng kinh nghiệm thực tiễn, an ninh nguồn nước của Quảng Trị sẽ được giữ vững không chỉ cho hôm nay, mà cho cả những mùa mưa lũ khốc liệt trong tương lai.
