Nga đang chịu sức ép ngày càng lớn trên thị trường dầu mỏ toàn cầu và buộc phải bán dầu thô cho Ấn Độ với mức giá thấp chưa từng có trong nhiều năm gần đây.
Một số lô hàng gần đây chỉ được giao dịch ở mức 22 tới 25 USD mỗi thùng. Đà giảm mạnh này xuất phát từ việc các biện pháp trừng phạt của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump được siết chặt hơn, khiến nhiều khách hàng tỏ ra thận trọng khi mua dầu từ Nga.
Để tránh tình trạng hàng tồn đọng, Nga buộc phải áp dụng mức giảm giá sâu, tạo nên một trong những giai đoạn lao dốc mạnh nhất của giá dầu nước này trong lịch sử hiện đại.
Xuất khẩu dầu thô vốn là nguồn thu ngân sách quan trọng của Nga. Khi giá bán rơi xuống mức quá thấp, nguồn thu của chính phủ và sức khỏe tài chính của các tập đoàn năng lượng đều chịu ảnh hưởng rõ rệt.
Tình hình càng trở nên khó khăn hơn khi các biện pháp trừng phạt được mở rộng và nhiều khách hàng bắt đầu từ chối nhận hàng. Theo các chuyên gia, ngoài giai đoạn đại dịch COVID-19, Nga chỉ từng bán dầu với mức giá tương tự vào năm 2003.
Giảm giá dầu của Nga xuống mức thấp nhất nhiều thập kỷ
Trong những tháng gần đây, Nga buộc phải nâng mức chiết khấu đối với dầu thô Urals xuất khẩu sang Ấn Độ. Có thời điểm mức giảm so với giá dầu tham chiếu toàn cầu vượt 25 USD mỗi thùng. Một số lô hàng đơn lẻ thậm chí có mức giảm gần 40 USD, mức giá chưa từng xuất hiện trong hơn hai thập kỷ.
Số liệu chính thức cho thấy giá xuất khẩu trung bình của dầu Urals giảm còn 39 USD mỗi thùng trong tháng 12 năm 2025, mức thấp nhất kể từ thời kỳ đại dịch.
Sang tháng 1, giá tiếp tục giảm xuống khoảng 34 đến 36 USD vào giữa tháng rồi nhích nhẹ lên 36 đến 38 USD vào cuối tháng.
Nhu cầu giảm và rủi ro trừng phạt khiến Nga khó tìm người mua
Việc Nga phải bán dầu với mức giá thấp chưa từng có không phải là lựa chọn chủ động mà xuất phát từ áp lực thị trường. Các nhà xuất khẩu gặp khó khăn trong việc tìm kiếm khách hàng sẵn sàng mua dầu trong bối cảnh rủi ro liên quan đến trừng phạt ngày một tăng.
Ấn Độ, vốn trở thành một trong những khách hàng lớn nhất của Nga sau khi châu Âu dừng mua dầu Nga, cũng bắt đầu từ chối một số lô hàng vì lo ngại rủi ro pháp lý và tài chính.
Mỹ đã tăng cường các biện pháp hạn chế đối với những tổ chức và quốc gia tham gia giao dịch dầu mỏ với Nga. Điều này khiến quá trình vận chuyển, bảo hiểm và thanh toán trở nên phức tạp hơn.
Ngay cả những đơn vị không bị nhắm trực tiếp trong lệnh trừng phạt cũng phải đối mặt với nguy cơ lớn, dẫn đến việc một số nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ từ chối nhận hàng.
Khi số lượng khách hàng sẵn sàng mua dầu ngày một ít, Nga chỉ còn rất ít lựa chọn. Nếu không bán nhanh, lượng dầu tồn kho có thể tăng cao và gây áp lực lên hệ thống lưu trữ. Vì vậy, nhiều nhà xuất khẩu phải chấp nhận giảm giá sâu để duy trì dòng chảy xuất khẩu.
Hạ tầng lọc dầu bị tấn công làm gia tăng áp lực
Ngoài tác động từ trừng phạt, Nga còn đối mặt với tình trạng nhiều cơ sở lọc dầu bị hư hại sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào những khu vực hạ tầng năng lượng, đặc biệt là tại các tỉnh ở phía tây.
Khi công suất lọc dầu sụt giảm, khả năng lưu trữ cũng bị hạn chế, khiến Nga buộc phải đẩy mạnh xuất khẩu dầu thô thay vì chế biến thành sản phẩm dầu hoàn chỉnh. Điều này làm gia tăng thêm áp lực phải bán nhanh với mức giá thấp.
Các tập đoàn dầu khí lớn của Nga đã đề nghị chính phủ hỗ trợ khi mức giảm giá gần chạm ngưỡng 50 phần trăm so với các chuẩn giá quốc tế. Sự kết hợp giữa trừng phạt, nhu cầu thấp, sản lượng giảm và thiệt hại về hạ tầng đã đẩy ngành dầu mỏ Nga vào giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều năm qua.
Trong bối cảnh đó, nhiều khách hàng có lợi thế thương lượng lớn hơn vì biết rằng Nga đang cần bán gấp để giảm áp lực tồn kho và duy trì nguồn thu ngân sách.
Sản lượng giảm làm trầm trọng thêm thách thức
Sản lượng dầu của Nga trong năm 2025 giảm xuống còn 512 triệu tấn, mức thấp nhất kể từ năm 2009, khi sản lượng đạt 494 triệu tấn.
Ngay cả trong năm 2020, thời điểm đại dịch khiến nhu cầu toàn cầu sụt giảm mạnh, sản lượng của Nga vẫn đạt khoảng 512,7 triệu tấn.
Khi sản lượng giảm trong khi giá bán cũng giảm sâu, tổng doanh thu từ xuất khẩu của Nga chịu ảnh hưởng trực tiếp, tạo sức ép đáng kể lên ngân sách nhà nước vốn phụ thuộc lớn vào nguồn thu từ dầu mỏ.
