Phán quyết này được xem là hành động đáp trả trực tiếp của Nga sau khi ICC ban hành lệnh bắt Tổng thống Vladimir Putin vào tháng 3/2023 về cáo buộc liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine.
Văn phòng Tổng công tố Nga cho biết, ngoài Công tố viên trưởng Karim Khan (bị tuyên 15 năm tù), danh sách bị kết án còn có Chủ tịch ICC hiện tại Tomoko Akane, cựu Chủ tịch Piotr Hofmanski và sáu thẩm phán, quan chức khác với mức án từ 3,5 đến 15 năm tù. Bản án sẽ có hiệu lực thi hành nếu những người này bị bắt và dẫn độ đến Nga.
Tòa án Moscow cáo buộc các quan chức ICC đã “truy tố người vô tội, giam giữ trái phép và âm mưu sử dụng bạo lực nhằm vào những người được hưởng sự bảo hộ theo luật pháp quốc tế”.
Phán quyết nêu rõ: “Công tố viên trưởng Khan đã khởi xướng trái phép các thủ tục tố tụng hình sự đối với công dân Nga trong giai đoạn tháng 2-3/2022. Chủ tịch ICC, không có bất kỳ căn cứ pháp lý nào, đã chỉ đạo các thẩm phán ban hành những lệnh bắt mà họ biết rõ là trái pháp luật”.
Động thái này là đỉnh điểm trong cuộc đối đầu pháp lý bắt nguồn từ lệnh bắt giữ Tổng thống Putin của ICC hơn một năm trước. Moscow – không phải thành viên của ICC – đã bác bỏ cáo buộc và tuyên bố lệnh bắt giữ đó là “vô hiệu”.
Trên thực tế, hiệu lực của các lệnh bắt giữ do Nga ban hành rất hạn chế, chỉ có thể thực thi nếu các quan chức ICC đặt chân đến lãnh thổ Nga hoặc một quốc gia có thỏa thuận dẫn độ với Moscow. Tính đến thời điểm này, ICC chưa đưa ra bình luận về phán quyết của Nga.
Công tố viên trưởng Karim Khan từng vướng vào các tranh cãi quốc tế, bao gồm việc bị Mỹ trừng phạt liên quan đến các cuộc điều tra nhắm vào quan chức Mỹ và Israel, cũng như cáo buộc hành vi không đúng chuẩn mực liên quan tình dục – vấn đề khiến ông tạm dừng công tác từ tháng 5 để phục vụ điều tra nội bộ.
