Sự "lành mạnh hóa" này được thể hiện rõ rệt qua các biện pháp kỹ thuật và pháp lý mang tính triệt để siết chặt quản lý hoạt động quảng cáo trực tuyến (trên không gian mạng) nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời chuẩn hóa quy định đối với các sản phẩm, hàng hóa đặc biệt.
Trả lại sự trong lành cho không gian mạng
Trước khi có Nghị định 342/2025/NĐ-CP, môi trường số được cho là bị ô nhiễm nặng nề bởi "rác quảng cáo". Người dùng liên tục bị tra tấn bởi các cửa sổ tự động bật lên (pop-up), các video chèn ngang không thể tắt, hoặc các "bẫy" click chuột lừa đảo.
Nghị định 342/2025/NĐ-CP ra đời và gần như ngay lập tức đã tái lập lại trật tự bằng những quy định kỹ thuật bất di bất dịch như: Tôn trọng quyền từ chối của công chúng. Theo đó, Nghị định buộc tất cả quảng cáo không ở vùng cố định phải có nút "Tắt" (X) rõ ràng ngay khi xuất hiện. Việc thiết kế nút X siêu nhỏ hoặc "nút X giả" để lừa người dùng bấm vào trang web khác hiện nay được coi là hành vi vi phạm pháp luật và bị xử phạt rất nặng.
Tiếp đó là quy tắc 5 giây vàng, nếu như các quảng cáo video bắt buộc người xem phải chờ (như trên YouTube, TikTok) chỉ được phép kéo dài tối đa 5 giây trước khi hiển thị tính năng "Bỏ qua" (Skip). Điều này chấm dứt tình trạng người dùng bị ép buộc xem những nội dung dài lê thê, gây ức chế.
Cùng với đó, Nghị định cũng quy định rõ về tính minh bạch của thông tin quảng cáo. Theo đó, các thông tin quảng cáo trên mạng phải hiển thị rõ ràng tên, địa chỉ của người quảng cáo hoặc tổ chức được ủy quyền quảng cáo. Đặc biệt, doanh nghiệp phải lưu trữ hồ sơ quảng cáo (hợp đồng, mẫu quảng cáo...) tối thiểu 03 năm kể từ ngày kết thúc hiển thị.
Sự bát nháo của các loại hình quảng cáo "thần y online", "nhà tôi ba đời chữa bệnh", thực phẩm chức năng giả hay các app tín dụng đen, game bài lậu từng gây hệ lụy khôn lường cho xã hội một thời sẽ không còn cơ hội tự tung tự tác…
Nghị định 342/2025/NĐ-CP đi vào thực tiễn cũng buộc các nền tảng xuyên biên giới phải chịu trách nhiệm rà soát, xác minh danh tính và hồ sơ pháp lý của người mua quảng cáo, thay vì để các ông lớn như Facebook, YouTube, TikTok đứng ngoài cuộc với lý do "chỉ cung cấp nền tảng kỹ thuật".
Đặc biệt là quy định rất rõ về thời gian gỡ bỏ vi phạm, Khi cơ quan quản lý nhà nước phát hiện quảng cáo sai sự thật hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục, các nền tảng bắt buộc phải gỡ bỏ trong vòng 24 giờ. Nếu trì hoãn, chính nền tảng đó sẽ đối mặt với các chế tài đình chỉ hoạt động hoặc chặn dòng tiền thanh toán từ Việt Nam. Riêng các trường hợp xâm phạm an ninh quốc gia phải xử lý ngay lập tức.
Chuẩn hóa hành vi của Người có ảnh hưởng (KOLs/KOCs)
Với việc quy định rõ tư cách pháp lý của KOLs/KOCs và siết chặt trách nhiệm của họ nhằm chấm dứt tình trạng "quảng cáo trá hình", "thổi phồng công dụng" hoặc tiếp tay cho hàng giả, hàng kém chất lượng.
Theo đó, các KOLs/KOCs khi thực hiện quảng bá sản phẩm/dịch vụ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định như review, chia sẻ tính năng, công dụng của sản phẩm phải khớp với hồ sơ công bố của sản phẩm đó. Nếu cố tình làm sai sẽ bị xử lý hành chính, công khai danh tính vi phạm và buộc bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng.
Nghị định cũng bắt buộc các KOLs/KOCs khi thực hiện nội dung tài trợ phải hiển thị nhãn "Quảng cáo" hoặc "Được tài trợ" một cách rõ ràng, trực quan suốt chiều dài video hoặc bài viết. Sự minh bạch này giúp người tiêu dùng chủ động phân biệt giữa một lời khuyên khách quan và một thông điệp thương mại.
Về phía Các KOLs/KOCs cũng phải phải chuyên nghiệp hóa, rà soát kỹ hồ sơ pháp lý của nhãn hàng trước khi nhận lời hợp tác vì họ chính là "người gác cổng" chịu trách nhiệm liên đới đầu tiên. Bởi, nếu họ không yêu cầu nhãn hàng cung cấp các giấy tờ chứng minh điều kiện lưu hành, chất lượng sản phẩm trước khi nhận lời quảng cáo, sẽ bị coi là tiếp tay cho hàng hóa không đủ điều kiện pháp lý. Việc vi phạm không chỉ dừng lại ở việc bị cộng đồng mạng tẩy chay, mà sẽ phải đối mặt với các chế tài xử phạt hành chính nghiêm khắc, gỡ bỏ kênh, thậm chí là xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe và tài sản của người tiêu dùng.
Quy định nghiêm ngặt với 11 nhóm sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt
Nghị định 342/2025/NĐ-CP đã chuẩn hóa danh mục và yêu cầu về nội dung với 11 nhóm sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt (bao gồm mỹ phẩm, thực phẩm, sữa và sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, thiết bị y tế, dịch vụ khám chữa bệnh, hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật, đồ uống có cồn...). Bởi đây là những nhóm ngành ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng, môi trường và tài chính của người tiêu dùng.
Theo đó, tất cả các sản phẩm trong danh mục này trước khi quảng cáo đều phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền (như Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn...) xác nhận nội dung quảng cáo.
Nội dung quảng cáo phải thể hiện đầy đủ tính năng, công dụng, cảnh báo theo quy định. Ví dụ, quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe bắt buộc phải ghi hoặc đọc rõ cụm từ "Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh" với kích thước, thời lượng đủ để người tiêu dùng nhận biết rõ ràng, không được mập mờ, phóng đại "chữa dứt điểm".
Các nền tảng mạng xã hội, báo chí, hay cá nhân KOLs/KOCs nếu nhận quảng cáo các sản phẩm này mà không kiểm tra giấy xác nhận nội dung hoặc để xảy ra sai lệch thông tin so với giấy phép thì sẽ bị xử phạt rất nặng và buộc phải gỡ bỏ nội dung vi phạm trong vòng 24 giờ.
Đáng chú ý, khi quảng cáo trên báo nói, báo hình các sản phẩm trên phải đọc rõ ràng tên, công dụng và cảnh báo. Nếu video dưới 30 giây không bắt buộc đọc cảnh báo nhưng phải hiển thị bằng chữ viết rõ ràng và đủ lớn trên màn hình.
Riêng với đồ uống có cồn (Bia và rượu dưới 15 độ), không được sử dụng hình ảnh, ngôn ngữ, nhân vật có tác động kích thích, cổ xúy hành vi uống rượu, bia khi lái xe hoặc uống rượu, bia quá mức. Đồng thời, phải có các thông điệp cảnh báo về tác hại của việc lạm dụng đồ uống có cồn theo quy định của pháp luật về phòng, chống tác hại của rượu, bia.
Có thể nói, Nghị định số 342/2025/NĐ-CP không làm giảm đi tính sáng tạo hay quy mô của ngành, mà nó đóng vai trò "vẽ lại làn ranh đỏ" để buộc ngành quảng cáo hiện nay phải vận hành một cách minh bạch, an toàn và tôn trọng tối đa quyền lợi của công chúng.
