Phương pháp lưới hoạt động bằng cách chia thế giới thành các ô vuông và ước tính số người trong mỗi ô dựa trên dữ liệu điều tra dân số. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu từ Đại học Aalto ở Phần Lan cho biết phương pháp này chủ yếu được điều chỉnh cho khu vực thành thị, khiến dân số ở vùng nông thôn bị bỏ sót.
Theo thống kê gần đây, các vùng nông thôn chiếm 43% dân số cả thế giới vốn đang được cho rằng có khoảng hơn 8 tỷ người. Nếu kết quả của nghiên cứu này chính xác, số người chưa được tính có thể lên tới hàng tỷ người.
Ảnh minh họa: GI
Kỹ sư môi trường Josias Láng-Ritter từ Đại học Aalto cho biết: "Lần đầu tiên, nghiên cứu của chúng tôi cung cấp bằng chứng cho thấy một tỷ lệ đáng kể dân số nông thôn có thể không được phản ánh đầy đủ trong các tập dữ liệu dân số toàn cầu".
Ông cũng nhấn mạnh rằng dân số thực tế ở các vùng nông thôn cao hơn đáng kể so với những con số được báo cáo. Tùy theo từng tập dữ liệu, dân số nông thôn đã bị đánh giá thấp từ 53% đến 84% trong giai đoạn nghiên cứu.
Nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ năm 1975 đến 2010, tập trung vào tác động của các dự án xây dựng đập đối với sự di dời dân cư. Khi xem xét 307 dự án đập tại 35 quốc gia, các nhà khoa học so sánh số người di dời chính thức với các số liệu trong năm tập dữ liệu dân số khác nhau.
Kết quả cho thấy sự khác biệt lớn giữa ước tính dân số và số người thực tế di dời. Điều này chủ yếu do thông tin chi tiết về vùng nông thôn còn hạn chế, bao gồm dữ liệu điều tra dân số, y tế và cơ sở hạ tầng.
Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà khoa học đều đồng tình với kết luận này. Một số chuyên gia cho rằng các tiến bộ trong công nghệ hình ảnh vệ tinh và cải thiện thu thập dữ liệu ở nhiều quốc gia có thể giảm bớt sự sai lệch này.
Dù vậy, nghiên cứu này vẫn đặt ra một vấn đề quan trọng. Ngay cả khi mức sai số thấp hơn, chúng ta vẫn có thể đang bỏ sót hàng trăm triệu người. Điều này có thể ảnh hưởng lớn đến việc cung cấp dịch vụ công và đánh giá tác động của biến đổi khí hậu.
Nhóm nghiên cứu kêu gọi tăng cường đầu tư vào việc theo dõi dân số ở các vùng nông thôn để đảm bảo mọi người đều được tính đến.
Láng-Ritter kết luận: "Để đảm bảo các cộng đồng nông thôn được tiếp cận công bằng với các dịch vụ và nguồn lực, cần có một cuộc thảo luận sâu rộng về cách sử dụng các bản đồ dân số trong quá khứ và tương lai".
Hà Trang (theo Nature Communications, Science Alert)
