Trong sắc lệnh được Nhà Trắng công bố hôm 16/10, ông Trump cho biết việc miễn trừ áp dụng đối với các biện pháp trừng phạt liên quan đến hoạt động mua dầu khí Nga và thuế quan đối với hàng hóa từ các quốc gia có liên quan. Đây là những biện pháp được quy định trong đạo luật mà ông ký ban hành hồi tháng trước.
Đạo luật mang tên Lindsey O. Graham, được ông Trump ký vào giữa tháng 9, trao cho Tổng thống quyền áp thuế quan lên tới 100% đối với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc gia tiếp tục mua dầu khí Nga hoặc hỗ trợ Nga né tránh các lệnh trừng phạt.
Theo quy định, các mức thuế này có thể được áp dụng đối với 5 quốc gia nhập khẩu dầu thô hoặc khí đốt Nga lớn nhất, cũng như những nước cố tình mua các mặt hàng năng lượng của Nga trong thời hạn 30 ngày sau khi luật được ban hành hoặc nằm trong nhóm 5 quốc gia hàng đầu giúp Nga tránh các biện pháp trừng phạt.
Sắc lệnh mới của ông Trump cho phép tạm miễn trừ các biện pháp này. Quyết định sẽ tiếp tục có hiệu lực cho đến khi Tổng thống hoặc các quan chức cấp cao trong chính quyền xác định cần có hành động tiếp theo.
"Tôi đã đệ trình lên Quốc hội một chứng nhận rằng việc ban hành giấy miễn trừ như vậy vào thời điểm này là vì lợi ích quốc gia của Mỹ", ông Trump nêu trong sắc lệnh.
Ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin phụ trách các vấn đề đầu tư, hoan nghênh quyết định miễn trừ của ông Trump.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Dmitriev gọi đây là "một khoảnh khắc thực sự mang tính lịch sử". Ông cũng cho rằng đạo luật trừng phạt có thể chấm dứt mọi hoạt động hợp tác kinh tế giữa Nga và Mỹ nếu được triển khai đầy đủ.
Trung Quốc và Ấn Độ, hai trong số những khách hàng mua dầu Nga lớn nhất, trước đó đã bày tỏ quan ngại về đạo luật này.
Trung Quốc khẳng định nước này luôn phản đối việc mở rộng quyền tài phán mà không có cơ sở trong luật pháp quốc tế. Trong khi đó, Ấn Độ cảnh báo Mỹ rằng các mức thuế mới có thể ảnh hưởng đến quan hệ song phương.
Quyết định miễn trừ được đưa ra chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, thời điểm Đảng Cộng hòa của ông Trump đang nỗ lực duy trì quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội.
Theo các nhà phân tích, những biện pháp có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung năng lượng hoặc đẩy giá dầu tăng cao có thể gây thêm sức ép đối với người tiêu dùng Mỹ, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng, một phần liên quan đến cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran.
