Ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng Âm lịch) từ lâu được xem là dịp quan trọng trong đời sống tín ngưỡng của người Việt, đặc biệt với giới kinh doanh, buôn bán. Không chỉ chuẩn bị lễ vật dâng cúng theo quan niệm dân gian về vị thần cai quản Tài, Phúc, Phú, Quý, nhiều người còn duy trì thói quen mua vàng đầu năm với mong muốn cầu tài lộc, hanh thông. Theo thời gian, việc mua vàng ngày vía Thần Tài đã trở thành một nét đặc trưng của thị trường mỗi dịp đầu xuân.
Tuy nhiên, mùa vía Thần Tài năm nay diễn ra trong bối cảnh nhiều quy định mới về quản lý hoạt động kinh doanh vàng chính thức được áp dụng.
Nếu như những năm trước, người dân có thể linh hoạt thanh toán bằng tiền mặt hay chuyển khoản dù giá trị giao dịch lớn hay nhỏ, thì từ ngày 10/10/2025, theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ, mọi giao dịch mua, bán vàng có tổng giá trị từ 20 triệu đồng trong một ngày trở lên của một khách hàng bắt buộc phải thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Quy định này đồng nghĩa với việc các giao dịch đạt ngưỡng 20 triệu đồng/ngày sẽ không được thanh toán bằng tiền mặt mà phải thực hiện chuyển khoản. Đây được xem là bước đi nhằm tăng cường kiểm soát dòng tiền và minh bạch hóa thị trường vàng.
Không chỉ siết chặt hình thức thanh toán, chế tài xử phạt cũng được quy định rõ. Theo điểm C khoản 2 Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 9/2/2026, hành vi không thực hiện thanh toán qua tài khoản theo quy định có thể bị phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng.
Như vậy, trong bối cảnh thị trường vàng sôi động trở lại sau Tết, người dân khi mua vàng cần đặc biệt lưu ý để tránh vi phạm. Việc cố tình chia nhỏ giao dịch tiền mặt trong cùng một ngày hoặc không thực hiện chuyển khoản khi đã đạt ngưỡng quy định có thể khiến giao dịch không hợp lệ và đối mặt với mức xử phạt đáng kể.
Trước đó, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) cũng phát đi thông báo, khách hàng khi đến giao dịch bán vàng tại các địa điểm kinh doanh thuộc hệ thống công ty, nếu tổng giá trị trong ngày từ 5 triệu đồng trở lên sẽ được thanh toán thông qua hình thức chuyển khoản vào chính tài khoản ngân hàng của khách hàng. Đồng thời, SJC cũng lưu ý việc thanh toán không áp dụng qua các ví điện tử như Momo, Zalopay…
Bên cạnh đó, một yêu cầu quan trọng được lãnh đạo Thuế TP. Hà Nội nhấn mạnh tại diễn đàn “Thị trường vàng Việt Nam: Thuận lợi và thách thức trong giai đoạn mới” diễn ra cuối năm 2025 là doanh nghiệp phải ghi căn cước công dân hoặc mã số thuế của người mua vàng trên hóa đơn đầu ra.
Đối với vàng mua từ người dân, doanh nghiệp phải lập bảng kê đầy đủ thông tin cá nhân người bán. Đây được xem là biện pháp then chốt nhằm tăng cường quản lý và kiểm soát các giao dịch có giá trị lớn.
Vì vậy, người dân khi đi mua vàng dịp vía Thần Tài cần mang theo căn cước công dân hoặc chuẩn bị điện thoại có thể truy cập ứng dụng VNeID mức độ 2 để thuận tiện cho việc xác thực thông tin. Việc nắm rõ và tuân thủ các quy định mới sẽ giúp quá trình giao dịch diễn ra suôn sẻ, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có trong ngày cao điểm của thị trường vàng đầu năm.
