Ngày 30/10, tại Hà Nội, Thời báo Ngân hàng phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức tọa đàm với chủ đề “Tiết kiệm - Sức mạnh nội sinh trong kỷ nguyên số”.
Gần 8 triệu tỷ đồng của người dân gửi ở ngân hàng
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết, trải qua các thời kỳ phát triển, tinh thần tiết kiệm đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tư duy quản lý và trong mỗi chính sách của Đảng và Nhà nước. Hệ thống ngân hàng là kênh trung gian chủ lực, huy động và phân bổ hiệu quả nguồn vốn vào sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển.
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến giữa năm 2025, tiền gửi dân cư tại các tổ chức tín dụng (TCTD) đạt gần 8 triệu tỷ đồng, tăng gần 13% so với cùng kỳ năm trước. Nguồn lực tài chính dồi dào này đã góp phần quan trọng giúp duy trì đà tăng trưởng GDP của Việt Nam ở mức cao và là điểm sáng trong khu vực đồng thời là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của phát huy nguồn tiết kiệm trong dân cư như một sức mạnh nội sinh của nền kinh tế.
“Ngày nay, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, cạnh tranh nguồn lực ngày càng gay gắt,nguồn vốn quốc tế thu hẹp, chi phí vốn gia tăng, việc phát huy nội lực, tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nguồn lực trong nước càng có ý nghĩa chiến lược hơn bao giờ hết. Cũng vì lẽ đó, tiết kiệm không chỉ là giá trị truyền thống, mà đã trở thành một yêu cầu phát triển, là nền tảng để củng cố sức mạnh tài chính quốc gia, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và tăng sức chống chịu của nền kinh tế”, ông Phạm Thanh Hà cho hay.
Dữ liệu tại hội thảo cũng cho thấy: Hiện nay, hơn 95% giao dịch của người dân được thực hiện qua kênh số, thanh toán không dùng tiền mặt tăng bình quân trên 45%/năm giúp tiết kiệm hàng chục nghìn tỷ đồng chi phí xã hội mỗi năm. Song song với đó, các ngân hàng tiếp tục phát triển các sản phẩm tiết kiệm tiện ích, hiện đại như tiết kiệm trực tuyến, tiết kiệm linh hoạt, giúp người dân dễ dàng gửi tiết kiệm mọi lúc, mọi nơi, vừa an toàn, minh bạch.
Ở góc độ ngân hàng, việc đa dạng hóa sản phẩm tiết kiệm trên nền tảng số không chỉ giúp gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) - yếu tố quan trọng góp phần giảm chi phí vốn, nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo thêm điều kiện để ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế.
Tiết kiệm vì sự phát triển bền vững
Theo PGS.TS Chu Khánh Lân, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo Thống kê - Ổn định tiền tệ (NHNN), tiết kiệm có vai trò rất quan trọng, hành động đem lại sự phát triển của mỗi cá nhân, gia đình và đất nước, đồng thời còn giúp cho một quốc gia có khả năng chống chịu, hội nhập một cách bền vững.
Trên thế giới, một số quốc gia vượt qua được mức thu nhập trung bình như Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc họ có hệ số sử dụng vốn (ICOR) rất thấp chỉ từ 3,0 đến 3,5 nhưng đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao chỉ trong một giai đoạn đến 15-16 năm nhờ vào việc tiết kiệm. Tuy nhiên, họ phải đầu tư rất hiệu quả thì hệ số ICOR mới thấp. Ngược lại, một số quốc gia không vượt qua được bẫy thu nhập trung bình như Thái Lan và Malaysia thì hệ số ICOR cao, số năm có tốc độ tăng trưởng cao lại không nhiều.
Tại Việt Nam, 30 năm trở lại đây, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân chỉ khoảng 6,5%, tỷ lệ tiết kiệm GDP cũng không phải thấp là 29%, nhưng không được cao như các quốc gia phát triển. Trong khi đó, tỷ lệ đầu tư GDP khoảng 30%.
“Một mặt là chênh lệch giữa hai chỉ số nhưng tốc độ tăng trưởng thấp hơn, tức câu chuyện ở đây không chỉ thực hành tiết kiệm để đầu tư mà phải làm như thế nào để hiệu quả”, ông Lân nhấn mạnh.
PGS.TS. Chu Khánh Lân cho rằng, tiết kiệm không chỉ là hành vi cá nhân mà còn là sức mạnh nội sinh của quốc gia. Trong Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia (Quyết định 149/QĐ-TTg, năm 2020), tiết kiệm được xác định là một trong năm trụ cột của tài chính toàn diện, bên cạnh thanh toán, chuyển tiền, tín dụng và bảo hiểm. Chiến lược này hướng đến mục tiêu đến năm 2025, 25-30% người trưởng thành gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng, đồng thời mở rộng tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức, giúp người dân tránh tín dụng đen, tăng năng lực quản lý tài chính và khả năng chống chịu rủi ro.
Bà Phạm Thị Thuỳ Linh - Tổng Giám đốc Tổ chức Tài chính vi mô Tình thương (TYM) - Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cho rằng, mỗi đồng tiết kiệm nhỏ hôm nay sẽ trở thành nền tảng cho một tương lai tự chủ, công bằng và bền vững hơn cho phụ nữ và cộng đồng yếu thế.
Theo bà Phạm Thị Thuỳ Linh, Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia về tài chính toàn diện đến năm 2025 định hướng năm 2030 xác định rõ: “Mọi người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm yếu thế, được tiếp cận và sử dụng an toàn, thuận tiện các sản phẩm, dịch vụ tài chính phù hợp nhu cầu với chi phí hợp lý”. Trong đó, việc hình thành thói quen tiết kiệm, nhất là tiết kiệm vi mô, được coi là nền tảng quan trọng để đạt mục tiêu này.
