Bộ Tư pháp vừa hoàn thiện dự thảo Thông tư hướng dẫn về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Theo Bộ Tư pháp, Nghị định số 45/2020/NĐ-CP và Thông tư số 01/2023/TT-VPCP đã góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Tuy nhiên, một số quy định, hướng dẫn cần được hoàn thiện, sửa đổi để đồng bộ với quy định pháp luật liên quan, đáp ứng yêu cầu mới về thực hiện thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu.
Đây là bước đi quan trọng nhằm thể chế hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới toàn diện việc giải quyết thủ tục hành chính, chuyển mạnh phương thức vận hành từ quản lý hành chính thụ động sang chủ động phục vụ dựa trên dữ liệu số.
Điểm nổi bật của dự thảo là thiết lập hành lang pháp lý cho dịch vụ công trực tuyến chủ động và đẩy mạnh thực hiện thủ tục không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
Theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 dự thảo Thông tư, dịch vụ công trực tuyến chủ động được phân cấp rõ ràng thành 4 mức độ.
Mức độ 1 là dịch vụ công trực tuyến chủ động nhắc thực hiện, hỗ trợ gửi thông báo, nhắc nhở trước ngày đến hạn tối thiểu 30 ngày làm việc đối với các thủ tục có thời hạn hiệu lực hoặc định kỳ thực hiện nghĩa vụ.
Mức độ 2 thực hiện việc chủ động nhắc và chuẩn bị sẵn hồ sơ, tự động điền các trường thông tin khả dụng từ dữ liệu có sẵn để người dân xác nhận, bổ sung.
Mức độ 3, hệ thống sẽ tự động phân tích, so sánh để khuyến nghị phương án dịch vụ tối ưu nhất cho tổ chức, cá nhân.
Mức độ 4, hệ thống chủ động nhắc, chuẩn bị hồ sơ, khuyến nghị phương án và tự động thực hiện hoàn tất thủ tục, sau đó gửi dự thảo kết quả cho người dân xác nhận hoặc điều chỉnh trước khi ban hành chính thức.
Mô hình này tập trung ưu tiên cho các nhóm thủ tục liên quan đến an sinh xã hội, hỗ trợ doanh nghiệp và các sự kiện pháp lý phát sinh theo chu kỳ.
Song song với cơ chế chủ động, dự thảo Thông tư cũng thúc đẩy việc thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới hành chính thông qua tái cấu trúc quy trình và số hóa triệt để.
Căn cứ Điều 14, Điều 19 và Điều 20 dự thảo Thông tư, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm bóc tách dữ liệu, chuẩn hóa biểu mẫu điện tử tương tác và cắt giảm tối đa các thành phần hồ sơ giấy đã có sẵn trong Cơ sở dữ liệu quốc gia hay Cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Tổ chức, cá nhân chỉ cần cung cấp các thông tin định danh cơ bản như số định danh cá nhân hoặc mã định danh điện tử của tổ chức để hệ thống tự động trích xuất dữ liệu liên quan.
Dự thảo Thông tư ban hành không chỉ khắc phục những vướng mắc thực tiễn sau 5 năm thực hiện Nghị định 45/2020/NĐ-CP, mà còn thúc đẩy nền hành chính phục vụ hiện đại, phi địa giới và vận hành hoàn toàn trên môi trường số.
