Hướng dẫn hướng tới phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tự quản của nhân dân, khơi dậy tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội, ý thức cộng đồng và các sáng kiến từ cơ sở để giải quyết những vấn đề cấp thiết tại địa bàn. Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng cuộc sống bình yên, an toàn, ấm no, hạnh phúc, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước.
Trong quá trình triển khai, Ban Công tác Mặt trận, các chi đoàn, chi hội, cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên, cá nhân tiêu biểu và người có uy tín trong cộng đồng đóng vai trò nòng cốt nhằm củng cố sự đoàn kết, đồng thuận từ địa bàn dân cư. Việc thực hiện phải quán triệt sâu sắc phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng", đồng thời lấy nhân dân làm chủ thể trung tâm.
Các nội dung và tiêu chí được thiết kế linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, đảm bảo dễ nhớ, dễ hiểu, dễ thực hiện, gắn với nhu cầu thiết thực của nhân dân và các phong trào thi đua đang triển khai. Hướng dẫn yêu cầu hạn chế tối đa việc phát sinh các thủ tục, nội dung trùng lặp, kém hiệu quả; đồng thời lấy sự đồng tình, tham gia và hài lòng của nhân dân làm thước đo, lấy hoạt động bền vững để ghi nhận.
Nội dung thực hiện chương trình tập trung vận động nhân dân xây dựng khu dân cư đoàn kết, đồng thuận; bảo đảm an ninh trật tự; tham gia phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa và xây dựng cộng đồng hạnh phúc.
Đối với tiêu chí đoàn kết, công việc liên quan trực tiếp đến cộng đồng phải được công khai, bàn bạc để nhân dân tham gia ý kiến, giám sát, thực hiện, đồng thời các kiến nghị chính đáng của người dân được tiếp nhận, phối hợp giải quyết kịp thời. Về tiêu chí an toàn, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn phải giữ vững ổn định, nhân dân tích cực tham gia phát hiện, phản ánh vi phạm pháp luật và duy trì mô hình tự quản phù hợp.
Các nguy cơ mất an toàn cần được chủ động phòng ngừa thông qua việc chấp hành quy định an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, chủ động phòng chống thiên tai, dịch bệnh; phòng ngừa bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em, kết hợp các biện pháp bảo vệ an toàn cho phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và người yếu thế. Song song đó, môi trường sống phải đảm bảo xanh, sạch, an toàn với đường làng, ngõ xóm, nơi sinh hoạt chung sạch đẹp, chất thải được xử lý theo quy định và duy trì mô hình tự quản về bảo vệ môi trường, sự cố.
Ở nhóm tiêu chí ấm no, hướng dẫn chú trọng cải thiện đời sống, việc làm và thu nhập để người dân trong độ tuổi lao động có việc làm ổn định, có hình thức liên kết, hỗ trợ phát triển kinh tế phù hợp điều kiện địa phương. Hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn và các trường hợp đặc biệt khó khăn trong cộng đồng được quan tâm, giúp đỡ, kết nối hỗ trợ kịp thời. Người dân cũng được đảm bảo điều kiện tiếp cận các dịch vụ xã hội thiết yếu về giáo dục, y tế, bảo hiểm, việc làm, nhà ở, an sinh xã hội và được hỗ trợ tham gia các dịch vụ xã hội thông qua phong trào chuyển đổi số địa phương.
Đối với nhóm tiêu chí hạnh phúc, chương trình yêu cầu xây dựng đời sống văn hóa, tinh thần lành mạnh thông qua thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống và duy trì thường xuyên các hoạt động văn hóa, thể thao, khuyến học, sinh hoạt cộng đồng. Mối quan hệ gia đình và cộng đồng được xây dựng hài hòa với gia đình hòa thuận, láng giềng thân thiện, nghĩa tình, người yếu thế được quan tâm, đồng thời chủ động phòng ngừa, hạn chế các vụ việc gây mất đoàn kết nội bộ.
Căn cứ Hướng dẫn của Trung ương, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh sẽ cụ thể hóa nội dung, phương thức và lộ trình triển khai phù hợp với tình hình thực tế, chỉ đạo MTTQ cấp xã và Ban Công tác Mặt trận lựa chọn địa bàn xây dựng mô hình điểm để rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng. Các tỉnh, thành phố sẽ cụ thể hóa khung tiêu chí thành thang điểm tối đa 100 điểm cho 4 nhóm tiêu chí để hướng dẫn cơ sở đánh giá, công nhận. Định kỳ 6 tháng và 1 năm, các địa phương tiến hành sơ kết, gửi báo cáo kết quả về Trung ương; sau 3 năm và 5 năm, cấp tỉnh tổ chức đánh giá và biểu dương các khu dân cư tiêu biểu.
