VCCI đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tư pháp và Ban soạn thảo trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về đầu tư PPP, góp phần tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện các dự án. Tuy nhiên, tổ chức này cho rằng một số quy định hiện hành vẫn cần tiếp tục được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn.
Đáng chú ý, liên quan đến cơ chế giao quỹ đất thanh toán và bảo lãnh giá trị quỹ đất, Khoản 4 Điều 16 Nghị định 257/2025/NĐ-CP hiện chỉ áp dụng đối với các dự án có tổng mức đầu tư từ 20.000 tỷ đồng trở lên. Theo phản ánh từ nhiều doanh nghiệp cho thấy giới hạn này chưa thực sự đáp ứng tiêu chí khả thi và hiệu quả của chính sách.
Thứ nhất, trên thực tế số lượng dự án có tổng mức đầu tư từ 20.000 tỷ đồng trở lên rất ít. Phần lớn các dự án hạ tầng trọng điểm của địa phương cần huy động vốn lớn chỉ có quy mô từ 10.000 tỷ đồng đến dưới 20.000 tỷ đồng.
Vì vậy, việc giữ nguyên ngưỡng hiện nay sẽ làm thu hẹp phạm vi áp dụng của chính sách, chưa đáp ứng mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy đầu tư.
Thứ hai, quy định yêu cầu giao toàn bộ quỹ đất thanh toán trong một lần cũng được cho là thiếu tính khả thi, do công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương thường kéo dài và không đồng bộ.
Theo VCCI, nếu cho phép giao đất theo từng phần hoặc theo phân kỳ đầu tư, tương ứng với giá trị bảo lãnh ngân hàng và khối lượng công trình đã hoàn thành, doanh nghiệp sẽ giảm được chi phí bảo lãnh, đồng thời tháo gỡ khó khăn về mặt bằng mà vẫn bảo đảm an toàn trong quản lý tài sản công.
Từ những phân tích trên, VCCI kiến nghị sửa đổi Khoản 4 Điều 16 theo hướng hạ ngưỡng tổng mức đầu tư được áp dụng cơ chế giao quỹ đất thanh toán từ 20.000 tỷ đồng xuống 10.000 tỷ đồng; cho phép giao quỹ đất một lần hoặc từng phần theo phân kỳ đầu tư hay theo giá trị các hạng mục công trình.
Đồng thời, VCCI kiến nghị cho phép giá trị bảo lãnh ngân hàng được xác định tương ứng với giá trị quỹ đất hoặc giá trị hạng mục công trình được giao ở từng giai đoạn, thay vì bắt buộc bảo lãnh toàn bộ giá trị công trình của dự án.
Liên quan đến khoản 7 Điều 10 Nghị định 257/2025, VCCI cho biết quy định hiện hành cho phép nhà đầu tư triển khai thi công dự án BT đồng thời với quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng đối với một số dự án cấp bách. Tuy nhiên, dự thảo chưa có cơ chế ghi nhận và thanh toán các chi phí phát sinh trong giai đoạn này.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, khi triển khai trước hợp đồng, nhà đầu tư vẫn phải huy động vốn, phát sinh chi phí lãi vay và thực hiện khối lượng xây dựng đáng kể. Nếu các khoản chi phí hợp pháp này không được nghiệm thu, thanh toán sau khi ký hợp đồng sẽ khiến toàn bộ rủi ro tài chính dồn về phía doanh nghiệp, làm tăng chi phí tuân thủ và giảm động lực tham gia đầu tư theo hình thức PPP.
Vì vậy, VCCI đề nghị bổ sung quy định theo hướng khối lượng công trình và các chi phí đầu tư xây dựng hợp pháp, bao gồm cả chi phí lãi vay phát sinh theo thực tế giải ngân trước thời điểm ký hợp đồng BT, được nghiệm thu và thanh toán sau khi hợp đồng được ký kết theo đúng quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
