Nguyên nhân nào dẫn tới quyết định tấn công Iran của Israel?

(CLO) Israel đã phát động loạt cuộc không kích quy mô lớn vào Iran vào sáng 13/6 với lý do ngăn chặn nguy cơ hạt nhân từ Iran và loại bỏ các mối đe dọa an ninh khu vực.

Cuộc tấn công được cho là đã khiến nhiều nhân vật cấp cao thiệt mạng, bao gồm Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Hossein Salami và Tổng tham mưu trưởng quân đội Mohammad Bagheri. Một số nhà khoa học hạt nhân của Iran cũng nằm trong số những người thiệt mạng.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến dịch sẽ tiếp tục “chừng nào còn cần thiết”, bất chấp các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Iran và Mỹ liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.

Giới quan sát cho rằng động thái của Israel không chỉ nhằm vào các mục tiêu quân sự mà còn là đòn ép chính trị có tính toán.

untitled(4).png
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến dịch sẽ tiếp tục “chừng nào còn cần thiết”. Ảnh: X/netanyahu

Israel từ lâu đã cảnh báo rằng Iran đang tiến gần đến ngưỡng sản xuất vũ khí hạt nhân – điều có thể phá vỡ cán cân quyền lực khu vực. Dù chưa bao giờ công khai thừa nhận sở hữu vũ khí hạt nhân, Israel được cho là đã có một kho vũ khí như vậy và xem đây là lợi thế chiến lược sống còn.

Ông Netanyahu cho rằng Iran chỉ cần vài tháng để chế tạo bom hạt nhân. Một quan chức quân sự Israel tiết lộ Tehran hiện có đủ vật liệu phân hạch để chế tạo tới 15 đầu đạn trong vài ngày. Tuy vậy, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) lại không xác nhận Iran đang phát triển vũ khí hạt nhân, dù có ghi nhận tình trạng thiếu hợp tác và vi phạm nghĩa vụ giám sát.

Về phía Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard tuyên bố hồi tháng 3 rằng Iran chưa nối lại chương trình vũ khí hạt nhân mà Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã đình chỉ từ năm 2003.

Mặt khác, ông Netanyahu từ lâu coi Iran là “đầu bạch tuộc” điều khiển mạng lưới các nhóm vũ trang như Hamas, Hezbollah và Houthi. Kể từ khi xung đột Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023, Israel đã liên tục triệt hạ các chỉ huy hàng đầu của Hamas và Hezbollah – bao gồm cả Hassan Nasrallah và Yahya Sinwar.

Bên cạnh lý do chiến lược, các phân tích cho thấy nội bộ chính trị Israel cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định tấn công. Nhiều người cáo buộc ông Netanyahu lợi dụng các cuộc xung đột quân sự để giữ vững quyền lực giữa lúc đối mặt với nhiều bê bối tham nhũng và thất bại an ninh sau vụ Hamas tấn công ngày 7/10/2023 khiến hơn 1.100 người Israel thiệt mạng.

Dù vậy, đáng chú ý là cả phe đối lập cũng lên tiếng ủng hộ các cuộc tấn công, trong đó có lãnh đạo Yair Lapid và chính trị gia cánh tả Yair Golan. Thậm chí, nghị sĩ Ofer Cassif – người phản đối ông Netanyahu gay gắt – cũng phải thừa nhận rằng động thái này đang khiến phe đối lập "mềm lòng".

Theo các chuyên gia luật quốc tế, cuộc tấn công của Israel rất có thể đã vi phạm luật pháp quốc tế. Giáo sư Michael Becker từ Trinity College cho rằng hành động của Israel không đáp ứng điều kiện “tự vệ chính đáng” như quy định trong Hiến chương Liên hợp quốc.

Ông khẳng định: “Không có dấu hiệu nào cho thấy Iran sắp tấn công Israel. Cũng không đủ căn cứ pháp lý để Israel lấy lý do về khả năng hạt nhân tiềm tàng để tấn công, đặc biệt khi các cuộc đàm phán với Mỹ vẫn đang diễn ra”.

Israel hiện đang phải đối mặt với các cáo buộc vi phạm nhân quyền trong chiến dịch kéo dài hơn 20 tháng ở Gaza, và giờ đây là một chương mới trong cuộc đối đầu với Iran.

Xem thêm

Công cụ AI mới của Trung Quốc giúp truy vết rửa tiền bằng Bitcoin

Công cụ AI mới của Trung Quốc giúp truy vết rửa tiền bằng Bitcoin

(CLO) Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc đã phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng phát hiện các giao dịch tiền điện tử bất hợp pháp với độ chính xác gần 90%, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực kiểm soát tội phạm tài chính.

Úc phá kỷ lục thế giới với thỏi vàng nặng hơn 500 kg

Úc phá kỷ lục thế giới với thỏi vàng nặng hơn 500 kg

(CLO) Một thỏi vàng nặng 521,2 kg do Xưởng đúc tiền Perth (Perth Mint) tại bang Tây Úc chế tác đã chính thức được Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận là thỏi vàng lớn nhất thế giới, vượt xa kỷ lục cũ 300 kg do một xưởng đúc tại Dubai thiết lập cách đây hai năm.

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc lao động cưỡng bức của Mỹ

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc lao động cưỡng bức của Mỹ

(CLO) Bộ Thương mại Trung Quốc phản đối quyết định của Mỹ về việc đưa thêm 43 doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách các thực thể bị cáo buộc liên quan đến lao động cưỡng bức, cho rằng động thái này không có cơ sở thực tế và làm gián đoạn sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ấn Độ, Trung Quốc khôi phục giao thương qua đèo Himalaya

Ấn Độ, Trung Quốc khôi phục giao thương qua đèo Himalaya

(CLO) Sau 6 năm đóng cửa vì đại dịch COVID-19 và căng thẳng biên giới, đèo Nathu La - cửa khẩu nằm ở độ cao hơn 4.300 m nối bang Sikkim của Ấn Độ với khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc - đã chính thức khôi phục hoạt động thương mại từ ngày 1/8.

Xin visa Mỹ có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD

Xin visa Mỹ có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD

(CLO) Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ duy trì vĩnh viễn chương trình bảo lãnh visa, theo đó người xin thị thực từ 50 quốc gia, phần lớn ở châu Phi, có thể phải đặt cọc tới 20.000 USD trước khi được cấp visa, theo thông báo ngày 1/8.

Chủ tịch FIFA rút lại kế hoạch 'bán World Cup'

Chủ tịch FIFA rút lại kế hoạch 'bán World Cup'

(CLO) Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã từ bỏ kế hoạch bán cổ phần tại các giải đấu của FIFA, trong đó có World Cup, cho các nhà đầu tư tư nhân sau khi vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các liên đoàn bóng đá trên thế giới.

Phi công Malaysia buôn lậu hơn 26 kg ma túy bị bắt tại Indonesia

Phi công Malaysia buôn lậu hơn 26 kg ma túy bị bắt tại Indonesia

(CLO) Cơ quan Hải quan Indonesia đã bắt giữ một phi công người Malaysia với cáo buộc buôn lậu hơn 26 kg ma túy tổng hợp MDMA vào Jakarta ngay sau khi điều khiển chuyến bay từ Kuala Lumpur, đồng thời xác định người này dương tính với nhiều chất ma túy.

Hamas đạt thỏa thuận giải giáp vũ khí ở Gaza

Hamas đạt thỏa thuận giải giáp vũ khí ở Gaza

(CLO) Hamas cùng các phe phái Palestine đã thống nhất một văn kiện đặt nền tảng cho quá trình giải giáp vũ khí tại Dải Gaza. Các bên sẽ xây dựng lộ trình giải giáp chi tiết trong vòng 14 ngày, có thể gia hạn nếu được cơ quan giám sát quốc tế chấp thuận và tất cả các bên đồng thuận.

Cỡ chữ bài viết: