Tại phiên thảo luận với chủ đề "Quảng bá hình ảnh Việt Nam trong hệ sinh thái báo chí số" trong khuôn khổ Diễn đàn báo chí toàn quốc 2026 diễn ra tại TP Hải Phòng, nhà báo Nguyễn Văn Minh - Tổng Biên tập Báo Công Thương nhấn mạnh, báo chí cần tập trung tuyên truyền nhiều hơn về thế mạnh của đất nước và bảo vệ hàng hóa Việt Nam trên hành trình vươn ra thế giới.
Những “khoảng trống” cần được nhanh chóng lấp đầy
Tổng Biên tập Báo Công Thương cho biết, trong nhiều năm qua ông đã đặt chân tới hơn 30 quốc gia, nên thấm thía hai điều luôn đi liền nhau, đó là sức nặng của thương hiệu Việt khi đứng trước thế giới và cái giá của việc giữ cho được lợi ích quốc gia, dân tộc trên mỗi bàn thương lượng.
Theo ông, mỗi quốc gia đều có hai loại tài sản, một loại cân đo được, đó là nhà máy, hạ tầng, tài nguyên và một loại không thể cân đo bằng những thước đo thông thường, đó là niềm tin, là uy tín, là thương hiệu của đất nước. “Nếu hàng hóa là nhịp cầu đưa nền kinh tế ra thế giới thì thương hiệu chính là gương mặt của quốc gia trên thị trường toàn cầu”, ông Minh nói.
Theo ông Minh, có những con số khiến chúng ta phải suy nghĩ. Năm 2025, Brand Finance định giá Thương hiệu quốc gia Việt Nam đạt 519,6 tỷ USD, xếp hạng 32 thế giới. So với mốc 203 tỷ USD năm 2017, giá trị thương hiệu quốc gia đã tăng gấp khoảng hai lần rưỡi chỉ trong 8 năm.
Tuy nhiên, dù Việt Nam đứng hạng 32 thế giới về giá trị thương hiệu quốc gia, nhưng lại chỉ đứng hạng 52 trên 193 về Chỉ số sức mạnh mềm toàn cầu. “Hàng Việt đã đủ sức cạnh tranh, nhưng tiếng nói về hàng Việt trên trường quốc tế còn yếu”, ông Minh đánh giá.
Từ thực tế đó, nhà báo Nguyễn Văn Minh nhấn mạnh, quảng bá thương hiệu và bảo vệ lợi ích quốc gia không phải hai câu chuyện tách rời. Đó là hai mặt của một nhiệm vụ chiến lược, trong đó báo chí ngành Công Thương có trách nhiệm làm cầu nối thông tin, lan tỏa giá trị Việt Nam và góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia trong không gian truyền thông số.
“Nhiều năm qua, Báo Công Thương đã chuyển từ chỗ chỉ có tin, bài trên báo in sang một hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng: báo điện tử, infographic, longform, video, phóng sự, mạng xã hội. Chúng tôi vận hành chuyên trang riêng về Thương hiệu quốc gia, đồng hành cùng Tuần lễ Thương hiệu quốc gia và các diễn đàn quốc tế quanh Ngày Thương hiệu Việt Nam 20 tháng 4”, ông Minh cho hay.
Tuy nhiên, ông Minh cũng thẳng thắn nhìn nhận, nếu đặt cạnh các quốc gia đi trước, báo chí và truyền thông Việt Nam mới ở giai đoạn đầu của một cuộc chơi mà nhiều nước đã thể chế hóa bài bản từ lâu.
“Công tác quảng bá hình ảnh đất nước, sản phẩm và thương hiệu Việt còn phân tán, chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp, phần lớn mới dừng ở giới thiệu những cái sẵn có chứ chưa thật sự xuất phát từ nhu cầu của công chúng quốc tế. Việt Nam còn thiếu một chiến lược tổng thể, toàn diện mang tầm quốc gia. Đây chính là khoảng trống mà báo chí ngành Công Thương phải nhận lấy trách nhiệm lấp đầy”, nhà báo Nguyễn Văn Minh chia sẻ.
Liên kết một mạng lưới truyền thông thống nhất
Cho rằng “quảng bá” là đưa hàng Việt vươn ra thế giới, thì bảo vệ lợi ích quốc gia là giữ cho công cuộc ấy không bị thiệt thòi, nhà báo Nguyễn Văn Minh đề xuất 6 nhóm giải pháp, để báo chí thật sự trở thành lực lượng tiên phong trong công tác này.
Theo đó, đối với “trụ quảng bá thương hiệu”, chúng ta cần thể chế hóa truyền thông thương hiệu quốc gia, tham mưu hình thành một chương trình có chiến lược rõ ràng, có nguồn lực ổn định và đầu mối điều phối thống nhất, gắn với mục tiêu đưa Việt Nam vào top 3 ASEAN và top 30 thế giới về sức mạnh mềm đến năm 2045.
Cùng với đó là xây dựng kênh truyền thông đối ngoại đa ngôn ngữ, nhắm trúng công chúng quốc tế; làm chủ báo chí dữ liệu và công nghệ số, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, thiết lập công cụ đo lường hiệu quả truyền thông thương hiệu.
Đối với “trụ bảo vệ lợi ích quốc gia”, báo chí có trách nhiệm giám sát và phản biện, kiên quyết đấu tranh với hàng giả, hàng nhái, gian lận xuất xứ, bảo vệ người tiêu dùng. Báo chí cũng cần đồng hành cùng doanh nghiệp trên mặt trận phòng vệ thương mại, truyền thông cảnh báo sớm, để doanh nghiệp không đơn độc khi bị điều tra.
Cuối cùng, theo nhà báo Nguyễn Văn Minh, một yếu tố sẽ làm nền cho cả hai trụ, đó là liên kết hệ sinh thái giữa cơ quan quản lý, báo chí, các hiệp hội và doanh nghiệp thành một mạng lưới truyền thông thống nhất, tránh manh mún, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp.
Theo ông Minh, lâu nay chúng ta vẫn có quan niệm rằng quảng bá thương hiệu là việc của doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây là việc của quốc gia, và trong đó có phần của báo chí. Bởi mỗi thương hiệu Việt thành công là thêm một cột mốc cho uy tín Việt Nam trên bản đồ kinh tế thế giới. Mỗi lần lợi ích quốc gia được giữ vững là thêm một lần giá trị Việt được bảo toàn. Và mỗi thông tin trung thực, khách quan, có trách nhiệm mà báo chí lan tỏa là một đóng góp thiết thực cho cả hai.
“Hôm nay, chúng ta đã có 519,6 tỷ USD giá trị thương hiệu quốc gia và một nền kinh tế xuất nhập khẩu 930,05 tỷ USD. Việc còn lại là biến tiềm lực ấy thành tiếng nói, và giữ cho tiềm lực ấy khỏi bị bào mòn. Với truyền thống 101 năm của Báo chí cách mạng Việt Nam, người làm báo ngành Công Thương hiểu rõ: quảng bá để thương hiệu Việt vươn cao, bảo vệ để lợi ích quốc gia bền vững, hai việc là một. Đó là trách nhiệm. Và đó là sứ mệnh của báo chí”, nhà báo Nguyễn Văn Minh nhấn mạnh.