Theo đó, bên cạnh việc ổn định tổ chức trong mô hình mới sau khi thực hiện sắp xếp lại tổ chức và mở rộng địa bàn quản lý, Chi cục Hải quan Khu vực II đã đặc biệt chú trọng đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan. Đồng thời, đây cũng vừa là “chìa khóa” quan trọng để xây dựng hải quan thông minh theo chủ trương chung của Đảng, Chính phủ, Bộ Tài chính vừa là xu hướng phát triển của hải quan thế giới…
Cụ thể, Chi cục Hải quan Khu vực II đã thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng Tổ nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thúc đẩy các kế hoạch, đề án chuyển đổi số trong nội bộ một cách đồng bộ, hiệu quả. Cùng với đó, Chi cục còn khuyến khích, tăng cường trách nhiệm của các đơn vị thuộc Chi cục trong việc đề xuất các giải pháp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Trên cơ sở đó, các đơn vị của Chi cục đã đề xuất 17 giải pháp tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, trong đó, nhiều giải đã được nghiên cứu, thử nghiệm thành công và đưa vào sử dụng, giúp số hóa thủ tục và minh bạch hóa thông tin; đồng thời tiên phong đồng hành, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp.
Tiêu biểu trong số đó là công cụ “Tra cứu trực tuyến kết quả phân công kiểm tra hồ sơ” được Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 áp dụng từ tháng 7/2025, giúp doanh nghiệp tra cứu từ xa thông tin (tên, số điện thoại) của công chức hải quan xử lý tờ khai thay vì phải đến nơi làm thủ tục xem thông báo như trước. Trong thời gian thử nghiệm, ứng dụng này đã nhận được phản hồi rất tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp nhờ tính tiện lợi và minh bạch.
Tiếp đó là “Ứng dụng truy xuất thông tin cán bộ hải quan” tại cảng Phú Mỹ, giúp cung cấp thông tin về cán bộ phụ trách từng tờ khai, không can thiệp hệ thống nội bộ của ngành nên rất an toàn, bảo mật. Nhờ đó, doanh nghiệp làm thủ tục tại cảng biển lớn như Phú Mỹ có thể phối hợp với hải quan thuận tiện hơn, nhanh chóng liên hệ đúng người, đúng việc khi cần bổ sung chứng từ, giải quyết vướng mắc.
Những sáng kiến đổi mới nêu trên của Chi cục Hải quan Khu vực II đã mang lại hiệu ứng tích cực cho cả cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp. Theo đó, quy trình nghiệp vụ được tinh gọn, tự động hóa hơn, thời gian thông quan và thông tin phản hồi cho doanh nghiệp được rút ngắn đáng kể. Cùng với đó là sự minh bạch, tiện lợi khi có thể tự tra cứu thông tin hồ sơ mọi lúc mọi nơi thay vì phải làm việc trực tiếp, giúp giảm chi phí và thời gian đi lại.
Đại diện Chi cục Hải quan khu vực II chia sẻ, giờ đây, các doanh nghiệp có thể nộp thuế và các khoản phí hải quan trực tuyến thông qua cổng thanh toán điện tử, thay vì phải đến trực tiếp ngân hàng hoặc cơ quan hải quan. Hệ thống tự động kiểm tra thông tin, nộp thuế và trả kết quả thông quan nhanh chóng, giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí, từ vài ngày xuống còn vài phút đối với luồng xanh hoặc vài giờ đối với luồng vàng.
Số liệu từ Chi cục Hải quan khu vực II cũng cho thấy, tính đến 31/8/2025, với tờ khai nhập khẩu, luồng xanh đạt 793.924 tờ, luồng vàng đạt 921.176 tờ, luồng đỏ đạt 97.210 tờ, chiếm 5,36% tổng số và giảm 22% so với năm 2024. Với tờ khai xuất khẩu, luồng xanh đạt 1.724.173 tờ, luồng vàng đạt 485.947 tờ, luồng đỏ đạt 41.608 tờ, chiếm 1,85% và giảm 13% so với năm trước.
Nhờ những giải pháp hỗ trợ thiết thực đó, trong 9 tháng của năm 2025, Chi cục Hải quan Khu vực II đã làm thủ tục cho hơn 1,7 triệu tờ khai, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 161 tỷ USD, tăng gần 4,3% so với cùng kỳ năm trước. Thu ngân sách đạt trên 130.000 tỷ đồng, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước.
Những con số ấn tượng này không chỉ là những minh chứng sống động mà thêm một lần khẳng định cho những định hướng và quyết sách đúng trong quản lý nhà nước về hải quan cũng như tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại phát triển.
