Trong giới doanh nhân Việt Nam, không hiếm những gương mặt từng xuất thân từ nghề giáo, một nền tảng tưởng chừng xa rời thương trường nhưng lại tạo nên những tư duy lãnh đạo rất đặc biệt.
Có thể kể đến những cái tên tiêu biểu như ông Trương Gia Bình và ông Bùi Quang Ngọc, hai trụ cột đặt nền móng cho “đế chế” công nghệ FPT, hay ông Trần Mộng Hùng, nguyên Chủ tịch Hội đồng sáng lập Ngân hàng ACB, người góp phần định hình một trong những tổ chức tài chính tư nhân đầu tiên của Việt Nam.
Trong khi đó, bà Đỗ Thị Kim Liên, doanh nhân đứng sau ứng dụng bảo hiểm Lian và là một trong những “cá mập” nổi bật của Shark Tank Việt Nam, cũng khởi đầu từ nghề giáo trước khi bước vào con đường kinh doanh đầy thách thức.
Bên cạnh đó, không ít doanh nhân tuy không xuất thân từ nghề giáo nhưng lại dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp “trồng người”, mạnh tay đầu tư vào lĩnh vực giáo dục.
Nổi bật trong số này là ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Vingroup, người đã xây dựng hệ thống giáo dục Vinschool và Đại học VinUni theo chuẩn quốc tế.
Là doanh nhân tiên phong trong lĩnh vực bất động sản, ông Vượng thường được nhớ đến với những khu đô thị hiện đại, những tòa nhà sang trọng hay những công trình mang tính biểu tượng. Thế nhưng ít ai biết rằng tâm huyết ông dành cho giáo dục cũng lớn không kém bất kỳ dự án tỷ đô nào.
Khi Vinschool ra đời, nhiều người từng nghĩ đây chỉ là “hạng mục đi kèm” của khu đô thị Times City. Nhưng theo thời gian, hệ thống này chứng minh bản sắc riêng, thể hiện rõ qua những câu chuyện rất đời thường.
Chị Lê Thanh (Minh Khai, Hà Nội), phụ huynh có con học Vinschool từ những ngày đầu, chia sẻ rằng con gái chị, từng được nghi ngờ rối loạn phát triển, đã tìm lại sự tự tin và niềm vui mỗi ngày nhờ sự đồng hành tận tâm của các giáo viên. Với chị, Vinschool không đặt mục tiêu biến mọi đứa trẻ thành học sinh xuất sắc mà giúp chúng trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.
Chính vì chất lượng tốt nên Vinschool thường nhận được sự quan tâm lớn từ học sinh, phụ huynh, có cơ sở quá tải. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi hệ thống Vinschool đạt lợi nhuận nghìn tỷ chỉ trong nửa đầu năm 2025. Tuy nhiên, như đã cam kết, số tiền này không được chia cho cổ đông mà dùng để tái đầu tư cho hoạt động của trường.
Cũng ghi dấu ấn đậm nét trong lĩnh vực giáo dục là Madam Thái Hương, nhà sáng lập Tập đoàn TH, người giàu tâm huyết đứng sau mô hình trường liên cấp TH School hướng đến triết lý giáo dục toàn diện.
TH School được nhiều phụ huynh gọi là “ngôi trường hạnh phúc”, nơi học sinh được tiếp cận cơ sở vật chất hiện đại, được chăm sóc chu đáo, nói không với bạo lực học đường và được học theo những chuẩn mực quốc tế mới nhất.
Dù giữ những chức vụ quan trọng nhất tại BacA Bank và Tập đoàn TH, những doanh nghiệp có quy mô lớn hơn TH School rất nhiều nhưng Madam Thái Hương chẳng khi nào vắng mặt trong những sự kiện quan trọng của trường.
Bà Thái Hương tiếp cận giáo dục qua hai khía cạnh chính: Coi dinh dưỡng và thể chất là hạ tầng mềm quan trọng, và xây dựng một mô hình giáo dục toàn diện tại TH School kết hợp "tiên tiến thế giới và tinh hoa Việt Nam".
Một cái tên khác không thể không nhắc đến là ông Hồ Xuân Năng. Sau thành công rực rỡ với Vicostone, thương hiệu vật liệu xây dựng hàng đầu, ông tiếp tục để lại dấu ấn trong giáo dục khi đưa Hệ thống Phenikaa phát triển mạnh mẽ.
Mới đây, ông được công nhận đạt chuẩn giáo sư ngành Cơ khí – Động lực, trở thành một trong ba người đạt chuẩn giáo sư trong lĩnh vực này năm 2025. Sự kết hợp giữa nhà khoa học – nhà quản trị – nhà đầu tư giáo dục khiến hành trình của ông đặc biệt hơn bất kỳ doanh nhân nào khác.
20/11 là ngày học sinh, phụ huynh và cả xã hội cùng tri ân thầy cô, những người trực tiếp đứng trên bục giảng, truyền đạt tri thức và gieo mầm nhân cách. Nhưng trong bức tranh rộng lớn của giáo dục hiện đại, còn có một lực lượng thầm lặng khác cũng đang ngày đêm góp phần “trồng người”. Đó là những doanh nhân lựa chọn đầu tư vào giáo dục.
Doanh nhân giáo dục, họ không cầm phấn, không đứng lớp, nhưng lại góp phần tạo dựng những nền tảng bền vững để giáo viên và học sinh được học tập trong môi trường tốt hơn mỗi ngày.
Doanh nhân đầu tư vào giáo dục là những người dám đặt niềm tin vào tương lai. Họ chấp nhận những rủi ro tài chính, kiên trì theo đuổi mô hình giáo dục chuẩn mực, nhân văn và dài hạn trong khi lợi nhuận của ngành này không đến nhanh, không dễ dàng.
Nhưng chính vì vậy, sự lựa chọn của họ càng đáng được trân trọng. Bởi đằng sau mỗi ngôi trường khang trang, mỗi chương trình học hiện đại, mỗi khu ký túc xá tiện nghi hay mỗi học bổng dành cho học sinh khó khăn… là tâm huyết của những con người tin rằng đầu tư vào con người là đầu tư bền vững nhất.
Họ góp phần đem lại nhiều đổi mới mà đôi khi chính giáo viên hay học sinh không nhìn thấy trực tiếp: các công nghệ hỗ trợ dạy và học, những triết lý giáo dục tiên tiến, những không gian sáng tạo, những hoạt động trải nghiệm giúp học sinh phát triển toàn diện.
Họ mở đường cho những chuẩn mực mới, làm cho giáo dục Việt Nam tiệm cận với thế giới. Và quan trọng nhất, họ truyền cảm hứng để xã hội nhìn nhận giáo dục không chỉ là trách nhiệm của nhà trường, mà là sự chung tay của cả cộng đồng.
Trong ngày 20/11, khi chúng ta tôn vinh thầy cô, những người truyền lửa và cũng nên gửi lời tri ân đến những doanh nhân âm thầm giữ cho ngọn lửa ấy cháy mãi. Họ là những người “đứng phía sau sân khấu”, nhưng chính nhờ họ, sân khấu giáo dục mới ngày càng rộng mở, mới có thêm nhiều cơ hội để thế hệ trẻ Việt Nam phát triển toàn diện, tự tin hội nhập và vươn xa.
