Nhà máy NPK Phú Mỹ công nghệ hóa học có công suất sản lượng 250.000 tấn phân bón NPK chất lượng cao, được triển khai xây dựng từ năm 2015, vận hành thương mại từ năm 2018, là một trong những dự án, sản phẩm mới nổi bật nhất, giá trị nhất, quy mô nhất của PVFCCo.
Quyết định đầu tư: đòi hỏi bản lĩnh
Sau vài năm kể từ ngày khánh thành Nhà máy Đạm Phú Mỹ, PVFCCo đã vận hành sản xuất kinh doanh hiệu quả sản lượng phân đạm là 800.000 tấn/năm, vươn lên vị trí dẫn đầu ngành phân đơn trong nước. Vị trí ấy cũng đồng thời đặt ra cho PVFCCo bài toán về sự phát triển bởi gần như không còn dư địa trong mảng phân đơn. Vì vậy, để phát triển, đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng xu thế, nhu cầu tất yếu của ngành nông nghiệp, chủ trương đầu tư Nhà máy phân bón hỗn hợp NPK đã được PVFCCo đưa ra xem xét, đánh giá từ khá sớm, khi bước qua tuổi thứ 5. Một loạt các câu hỏi đặt ra tiếp theo là đầu tư công nghệ nào, công suất bao nhiêu, đặt Nhà máy ở đâu, dòng sản phẩm nào, định vị sản phẩm phân khúc nào, hay là mua bán sát nhập trong bối cảnh hàng nhập khẩu khá dồi dào, ở Việt Nam lúc đó đã có tới hàng ngàn nhà máy, xưởng sản xuất NPK, tổng sản lượng hơn 4 triệu tấn/năm, sử dụng các loại công nghệ từ phối trộn thô sơ tới thùng quay nóng chảy ve viên, vv và vv?
Cuối cùng, các câu hỏi này đều có chung đáp số: Nhà máy NPK phải giúp PVFCCo tận dụng được lợi thế nguồn nguyên liệu Amôniắc (NH3), phát triển thêm mảng hóa chất, tạo được sự khác biệt với các sản phẩm phân bón khác trên thị trường cũng như duy trì uy tín, định vị, đẳng cấp hàng chất lượng cao mà người anh Đạm Phú Mỹ đã có được trên thị trường.
Dù có cơ sở thuyết phục như vậy, nhưng quyết định đầu tư dự án khi đó thực sự là quyết định đòi hỏi nhiều bản lĩnh, nếu không muốn nói là có phần khó khăn, bởi Tổ hợp Dự án tăng thêm công suất xưởng NH3 và Nhà máy sản xuất NPK công nghệ hóa học có suất đầu tư rất lớn và Việt nam chưa có đơn vị nào triển khai cả. Sau khi báo cáo và được sự chấp thuận của Công ty mẹ- Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và các cổ đông, ngày 08/04/2014, Hội đồng quản trị PVFCCo đã ra Quyết định số 115/Q Đ -PBHC về việc phê duyệt Tổ hợp dự án Nâng thêm 90.000 tấn/năm công suất Xưởng NH3 của Nhà máy Đạm Phú Mỹ và xây dựng Nhà máy sản xuất phân NPK công nghệ hóa học của Nhà bản quyền Incro SA – Tây Ban Nha, công suất 250.000 tấn/năm, với tổng mức đầu từ gần 5.000 tỷ đồng, thời gian triển khai khoảng 37 tháng.
Quá trình thi công: Đầy thách thức và căng thẳng
Tháng 6/2015, PVFCCo cùng Liên danh các nhà thầu gồm Tập đoàn Technip, Công ty ThyssenKrupp Industrial Solutions và Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí (PTSC) ký hợp đồng EPC (Hợp đồng thiết kế, cung cấp vật tư thiết bị, thi công xây lắp và chạy thử) Tổ hợp NH3 (mở rộng) – Nhà máy NPK Phú Mỹ. Quý III/2015, Dự án chính thức được khởi công, và từ đây, cũng bắt đầu một quá trình thi công đầy thách thức, trở ngại, liên tục xảy ra những trục trặc không mong muốn, không lường trước đến từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan.
Đặc biệt là trong giai đoạn thi công cao điểm từ tháng 4/2017 đến tháng 10/2017, anh em Ban Quản lý Dự án và Ban lãnh đạo Tổng Công ty đều “mất ăn mất ngủ”, “lo lắng đến bạc đầu” vì tiến độ dự án bị trễ khá nhiều so với kế hoạch. Với quyết tâm và trách nhiệm cao nhất, toàn bộ nhân sự Ban Quản lý Dự án đều nỗ lực bám sát Dự án, bám trụ công trường, triển khai mọi giải pháp khả thi để đưa Dự án đi đến giai đoạn chạy thử.
Nhà máy được chạy thử từ tháng 2/2018. Chạy thử mẻ và công thức đầu tiên khá suôn sẻ, thời điểm dòng sản phẩm đầu tiên được ra lò vào tối mùng 3 Tết Mậu Tuất 2018, anh em BQLDA nói riêng và toàn Tổng Công ty rất vui mừng vì nghĩ rằng giai đoạn thách thức nhất đã qua đi, “chạy thử đầu xuôi thì đuôi lọt”! Thế nhưng, giai đoạn chạy thử (tháng 02/2018 – 08/2018) là giai đoạn cũng rất căng thẳng. Công nghệ hiện đại, phức tạp, quy cách và dải sản phẩm đa dạng, nhiều thành phần hàm lượng nên dù cân chỉnh nhiều lần nhưng chạy thử mãi không đạt yêu cầu! Anh em lại quyết tâm cùng Nhà bản quyền, Nhà thầu, mời chuyên gia đầu ngành tư vấn, đi học hỏi kinh nghiệm các Nhà máy khác..., và cuối cùng cũng đã thành công! Đến ngày 10/8/2018, sau 3 năm thi công đầy thách thức và căng thẳng, Nhà máy NPK Phú Mỹ đã hoàn thành, được nghiệm thu và đưa vào vận hành thương mại.
Vận hành Nhà máy: nhiều gian truân
Thi công nhà máy NPK đã khó khăn, nhưng vận hành Nhà máy NPK lại cũng gian truân không kém.
Vấn đề này đã được lãnh đạo PVFCCo dự kiến ngay từ đầu. Vận hành Nhà máy NPK phức tạp gấp nhiều lần so với nhà máy đạm, vốn là sở trường của PVFCCo, không phải vì công nghệ phức tạp hơn, mà chủ yếu vì chúng cho ra 2 loại sản phẩm khác nhau hoàn toàn: một bên là phân đơn và duy nhất 1 sản phẩm, một bên là phân hỗn hợp nhiều thành phần với hàng trăm công thức sản phẩm khác nhau. Nếu như hoạt động của Nhà máy Đạm phụ thuộc chính vào yếu tố kỹ thuật, thì Nhà máy NPK phụ thuộc chủ yếu vào thị trường, cộng thêm một số đặc thù phức tạp, khác biệt về ăn mòn, nguyên liệu...
Với anh em vận hành nhà máy NPK Phú Mỹ, quãng thời gian qua đã để lại nhiều kỷ niệm, vui có, buồn có và nhất là không thiếu những lúc áp lực, gian khó.
Giai đoạn 10/2018 – 2020, do đội ngũ vận hành chưa có nhiều kinh nghiệm dẫn tới máy móc thiết bị hoạt động không ổn định, sản phẩm chưa đáp ứng được thị hiếu tiêu dùng dù hàm lượng chất lượng đạt tiêu chuẩn công bố và quy định pháp luật. Các sự cố như sản phẩm kết khối đóng tảng, chậm tan, nhiều màu… liên tục xảy ra khiến lượng sản phẩm phải thu hồi phát sinh tương đối lớn. Anh em khối sản xuất lại cất công tìm tòi nguyên nhân, mày mò nghiên cứu các giải pháp, cầu thị, kết nối với khối kinh doanh để khắc phục bằng được các sự cố đó, ngày càng nâng cao chất lượng sản phẩm. Từng bước, từng bước, anh em đã thành công.
Đến nay, bộ sản phẩm NPK Phú Mỹ với gần 50 công thức đã liên tục sản xuất, hoàn thiện, trở thành một trong những bộ sản phẩm chủ lực của PVFCCo, được khách hàng ghi nhận, đánh giá cao, vươn lên top đầu các thương hiệu phân hỗn hợp NPK của Việt Nam.
Bắt mắt nhất phải kể tới dòng sản phẩm NPK dành cho nông nghiệp đô thị, gồm 5 bộ sản phẩm dành cho cây ăn trái, rau màu, hoa và cây cảnh. Đây là một thị trường ngách nhưng rất tiềm năng, vì ngoài phân NPK còn có thể cung cấp các dịch vụ liên quan khác với giá trị gia tăng cao, đúng với định hướng phát triển của PVFCCo.
