Trong mạch thảo luận của Diễn đàn, phát biểu của ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM, đã gợi mở một thông điệp rõ ràng: chuyển đổi xanh không còn là một khoản chi phí mang tính lựa chọn, mà đã trở thành chiến lược sống còn đối với doanh nghiệp.
Đây cũng là một trong những nội dung đáng chú ý của diễn đàn năm nay, khi câu chuyện năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt được đặt vào một mặt bằng mới. Thị trường đang thay đổi rất nhanh. Các yêu cầu về môi trường, phát thải, tiêu chuẩn sản xuất, truy xuất nguồn gốc hay trách nhiệm xã hội không còn là những điều kiện “tham khảo”, mà ngày càng trở thành ngưỡng bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn giữ thị trường, mở rộng đối tác và đi sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo ông Đinh Hồng Kỳ, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn xem chuyển đổi xanh như một khoản chi phí phát sinh, làm tăng áp lực đầu tư và kéo dài thời gian hoàn vốn. Nhưng nếu tiếp cận theo cách đó, doanh nghiệp sẽ rất dễ rơi vào thế bị động. Bởi thực tế, xanh không còn là câu chuyện làm hình ảnh hay đáp ứng một vài tiêu chí ngắn hạn. Xanh đang dần trở thành nền tảng mới của cạnh tranh.
Điều đáng chú ý trong phần chia sẻ của ông là cách nhìn khá thực tế về quá trình chuyển đổi này. Chuyển đổi xanh, theo ông, không đơn thuần là thay thiết bị, lắp thêm hệ thống tiết kiệm năng lượng hay điều chỉnh một vài công đoạn sản xuất. Đó phải là một quá trình thay đổi từ tư duy điều hành đến cách doanh nghiệp vận hành mỗi ngày. Nói cách khác, nếu chỉ làm xanh ở bề mặt, doanh nghiệp rất khó đi đường dài.
Ông cho rằng chiến lược xanh chỉ thực sự có giá trị khi nó trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp. Tức là từ người lãnh đạo đến bộ phận vận hành, sản xuất, kinh doanh đều phải hiểu vì sao doanh nghiệp cần thay đổi và thay đổi để làm gì. Khi nhận thức không thống nhất, chuyển đổi xanh rất dễ bị làm theo phong trào, thiếu chiều sâu và khó tạo ra hiệu quả thực chất.
Một điểm rất đáng chú ý khác là nhận định của ông Đinh Hồng Kỳ về lợi thế của những doanh nghiệp đi trước. Theo ông, doanh nghiệp nào sớm bắt nhịp với xu hướng xanh hóa sẽ không chỉ thích ứng tốt hơn, mà còn có cơ hội tạo ra lợi thế cạnh tranh mới cho chính mình. Trong một thị trường mà tiêu chuẩn ngày càng siết chặt, đi sớm đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thêm thời gian để chuẩn hóa hệ thống, xây dựng uy tín và tạo vị thế khác biệt trước khi cuộc cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn.
Thực tế này cũng phản ánh một áp lực rất rõ với doanh nghiệp Việt hiện nay. Lợi thế chi phí thấp đang dần thu hẹp. Những gì từng giúp doanh nghiệp giữ đơn hàng trong quá khứ chưa chắc còn đủ cho giai đoạn tới. Khi thị trường đòi hỏi cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và trách nhiệm phát triển, doanh nghiệp buộc phải thay đổi nếu không muốn bị tụt lại.
Từ góc nhìn đó, phát biểu của ông Đinh Hồng Kỳ không chỉ là một lời kêu gọi chuyển đổi xanh theo tinh thần chung, mà là một cảnh báo khá rõ ràng: doanh nghiệp càng chậm thay đổi, chi phí phải trả về sau sẽ càng lớn. Ngược lại, nếu coi xanh là một chiến lược đầu tư cho tương lai, doanh nghiệp sẽ có cơ hội tái cấu trúc mô hình phát triển, nâng chuẩn vận hành và bước vào sân chơi mới với tâm thế chủ động hơn.
Điểm hay trong tham luận này là nó không nói về chuyển đổi xanh như một khẩu hiệu. Nó đặt vấn đề đúng vào chỗ mà doanh nghiệp quan tâm nhất: sống còn, cạnh tranh và đường dài. Trong một thế giới mà luật chơi đang thay đổi từng ngày, doanh nghiệp Việt muốn bứt phá sẽ khó có thể đi tiếp bằng tư duy cũ. Chuyển đổi xanh, vì thế, không còn là việc nên làm khi có điều kiện. Đó là việc phải làm nếu muốn tồn tại và phát triển bền vững.
Chương trình có sự đồng hành của Tổng Công ty Khí Việt Nam – CTCP (PV GAS).
