“Chúng tôi đang cân nhắc vấn đề này một cách rất nghiêm túc”, ông Trump nói với phóng viên Fox News vừa qua. Ông cho biết động thái này đôi khi có thể khiến giá xăng dành cho ô tô tăng nhẹ, nhưng Nhà Trắng vẫn đang xem xét và “có thể sẽ thực hiện”.
Trước đó, ông Trump đã nhiều lần bày tỏ ủng hộ việc hạn chế xuất khẩu diesel khi giá nhiên liệu bán lẻ tại Mỹ tăng mạnh. Đầu tháng này, ông cho biết quyết định về việc có áp dụng lệnh cấm hay không sẽ sớm được đưa ra.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết chính quyền đang cân nhắc các biện pháp hạn chế thay vì cấm hoàn toàn. Trong khi đó, Politico đưa tin chính quyền Tổng thống Trump đang chuẩn bị phương án cấm xuất khẩu diesel trong vòng 90 ngày.
Ý tưởng về việc Mỹ, một trong những nước xuất khẩu diesel lớn nhất thế giới, áp dụng lệnh cấm hoàn toàn đã vấp phải sự phản đối từ ngành năng lượng. Các chuyên gia cảnh báo động thái này có thể phản tác dụng và làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhiên liệu toàn cầu.
Giá diesel tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran và xung đột Nga - Ukraine làm gián đoạn các tuyến vận chuyển dầu mỏ và nhiên liệu quan trọng. Theo AAA, giá diesel bán lẻ bình quân tại Mỹ ở mức khoảng 6,50 USD/gallon vào thứ Sáu (25/9), tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái và chỉ thấp hơn đôi chút so với mức kỷ lục 6,53 USD/gallon ghi nhận ngày 22/9.
Các chuyên gia hàng hóa của Morgan Stanley nhận định hạn chế xuất khẩu có thể giúp giá diesel tại Mỹ giảm trong ngắn hạn, nhưng có nguy cơ gây tác động tiêu cực đến các khâu khác của chuỗi cung ứng. Giá diesel toàn cầu có thể tăng, trong khi các nhà máy lọc dầu Mỹ phải điều chỉnh công suất, qua đó có thể gây áp lực ngược trở lại giá xăng trong nước.
Ông Benedict George, người đứng đầu bộ phận định giá sản phẩm tại châu Âu của Argus Media, cho biết bất kỳ biện pháp hạn chế nào của Mỹ cũng có thể đẩy giá diesel tại châu Âu và chênh lệch giá so với dầu thô lên mức rất cao. Mỹ đã cung cấp khoảng một nửa lượng diesel nhập khẩu của châu Âu trong vài tháng qua.
Tuy nhiên, ông George nhấn mạnh hiện chưa có biện pháp hạn chế nào được ban hành và rất khó dự đoán chính quyền Mỹ sẽ lựa chọn phương án nào. Các thương nhân dầu mỏ tại châu Âu cũng hoài nghi về khả năng Mỹ thực sự hạn chế xuất khẩu do những tác động đối với chính các doanh nghiệp dầu khí trong nước.
Tại Mỹ, giá diesel tăng đang gây thêm áp lực tài chính lên nông dân, ngành nông nghiệp, tài xế và các hộ gia đình. Viện Dầu khí Mỹ (API) cảnh báo hạn chế xuất khẩu năng lượng sẽ khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn, gây khó khăn cho hoạt động lọc dầu và cuối cùng làm tăng gánh nặng đối với người tiêu dùng.
Trong khi đó, tình trạng thiếu hụt diesel toàn cầu vẫn khó dự đoán do xung đột Nga - Ukraine và gián đoạn tại eo biển Hormuz. Theo ông George, mức độ bất định lớn đến mức một số nhà giao dịch đã từ bỏ việc dự báo thị trường.
Ông cho rằng nếu Mỹ áp dụng hạn chế xuất khẩu diesel, biện pháp này có thể chỉ kéo dài trong vài tháng. Tuy nhiên, diễn biến xung đột Nga - Ukraine và tình trạng gián đoạn tại các tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng vẫn là những yếu tố khó đoán đối với nguồn cung diesel toàn cầu.
