Phạm Bình Chương và hành trình lưu giữ ký ức Hà Nội

(CLO) Họa sĩ Phạm Bình Chương vừa có buổi giao lưu với công chúng tại Art Talk “Hà Nội trong tranh Phạm Bình Chương”, do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức trong khuôn khổ chuỗi chương trình “Những nẻo đường nghệ thuật”, hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10/1954 – 10/10/2026). 

Tại buổi Art Talk, những tác phẩm của Phạm Bình Chương đưa người xem trở về với một Hà Nội quen thuộc qua những góc phố tĩnh lặng, cầu thang cũ, bức tường rêu phong, vạt nắng hay những vật dụng thân thuộc như xe đạp, xích lô, cột điện, ấm đun nước, vỏ bưởi...

Không ồn ào, Hà Nội trong tranh Phạm Bình Chương được tái hiện bằng những khoảnh khắc đời thường, giản dị nhưng giàu sức gợi. Đó cũng là lý do ông được công chúng yêu hội họa gọi là “người miệt mài kể chuyện phố”.

836813715-1064543166391070-6126419948508295178-npng.jpg
Họa sĩ Phạm Bình Chương giao lưu cùng công chúng Thủ đô. Ảnh: Bảo tàng Mỹ thuật

Họa sĩ Phạm Bình Chương cho biết, Hà Nội trở thành đề tài xuyên suốt trong sáng tác của ông từ triển lãm “Hà Nội Thủ đô” năm 1999. Góc phố Hàng Đường là một trong những tác phẩm đầu tiên ông thực hiện về Hà Nội. Bức tranh được hoàn thành trong khoảng hai tuần, với cường độ làm việc lên tới 12 giờ mỗi ngày.

Theo TS. Nguyễn Anh Minh - Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, tranh Hà Nội của Phạm Bình Chương mang đến nhiều cảm xúc đặc biệt. Ông kể, khi lần đầu nhìn thấy một tác phẩm của họa sĩ trong bộ sưu tập của Bảo tàng, ông từng nghĩ đó là một bức ảnh bởi độ chân thực của hình ảnh.

“Lúc đầu, mới nhìn thoáng qua, tôi nghĩ là ảnh, nhưng hóa ra lại là tranh”, TS. Nguyễn Anh Minh chia sẻ, đồng thời đánh giá cao cách Phạm Bình Chương xây dựng chân dung và không gian Hà Nội trong hội họa. Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam hiện cũng lưu giữ một số tác phẩm của họa sĩ.

TS. Nguyễn Anh Minh cho rằng, Phạm Bình Chương từng bắt đầu sáng tác với phong cách trừu tượng trước khi định hình ngôn ngữ hiện thực như hiện nay. Với Hà Nội, lựa chọn hiện thực giúp họa sĩ khai thác sâu những vẻ đẹp tưởng như rất bình thường nhưng giàu sức sống của thành phố.

Đặc biệt, kỹ thuật hiện thực vốn đòi hỏi người họa sĩ phải có tay nghề cao càng trở nên thử thách khi đối tượng là Hà Nội - một không gian chứa đựng nhiều lớp thời gian, ký ức và biến đổi. Trong tranh Phạm Bình Chương, những con phố cũ, mảng tường rêu phong hay ánh nắng đều được xử lý tỉ mỉ, tạo nên cảm giác vừa chân thực vừa giàu chất thơ.

Với Phạm Bình Chương, mảng tường cũng là một phần làm nên diện mạo Hà Nội. Độ ẩm, nắng mưa và chất vôi theo thời gian tạo nên những lớp màu, vết bong tróc đặc trưng. Qua con mắt của người họa sĩ, những dấu vết tưởng như cũ kỹ ấy trở thành một đối tượng thẩm mỹ.

834962997-2285030162260265-6295959348983798658-npng.jpg
Buổi giao lưu thu hút đông đảo công chúng tham dự. Ảnh: Bảo tàng Mỹ thuật

Ánh nắng cũng là một “nhân vật” đặc biệt trong tranh Phạm Bình Chương. Họa sĩ cho rằng Hà Nội có bốn mùa nắng khác nhau và mỗi mùa lại tạo nên một sắc thái riêng. Nắng tháng 5 trong và nhạt, nắng tháng 6, tháng 7 vàng gắt với độ tương phản mạnh, nắng mùa thu vàng dịu và rõ nét, trong khi nắng mùa đông mang sắc lạnh, hơi đục.

Sự am hiểu ấy đến từ quá trình quan sát lâu dài. Phạm Bình Chương cho rằng Hà Nội có thể rất sôi động, nhưng ông thường lựa chọn những khoảnh khắc tĩnh lặng để đưa vào tranh. Đó có thể là buổi sáng sớm hay giữa trưa, khi phố xá chậm lại và những chi tiết đời thường hiện lên rõ nét.

“Hóa ra là không có một công thức gì cả, quan trọng mình có thích vẽ hay không”, họa sĩ chia sẻ về cách tiếp cận nghệ thuật. Với ông, sáng tác đến từ những trải nghiệm hàng ngày, từ ký ức và trực giác, sau đó được chuyển hóa thành hình ảnh trên toan một cách tự nhiên.

835304389-2586913045123782-5298753178907684598-npng.jpg
Toàn cảnh buổi giao lưu. Ảnh: Bảo tàng Mỹ thuật

Qua 4 triển lãm “Xuống phố”, Phạm Bình Chương đã ghi dấu ấn với những sáng tác về Hà Nội và được trao hạng mục Tác phẩm tại Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 18, năm 2025.

Những sáng tác mới được giới thiệu tại Art Talk tiếp tục cho thấy một Phạm Bình Chương bền bỉ với đề tài Hà Nội. Không tìm kiếm những điều lớn lao, ông lựa chọn ghi lại những khoảnh khắc bình dị của phố phường bằng cái nhìn tinh tế và sự gắn bó sâu sắc.

Qua tranh Phạm Bình Chương, những góc phố, mảng tường, vạt nắng và vật dụng quen thuộc không chỉ tái hiện một Hà Nội đang hiện hữu mà còn lưu giữ ký ức về một thành phố đang từng ngày đổi thay. Đó cũng là cách người họa sĩ kể câu chuyện về Hà Nội bằng ngôn ngữ riêng, lặng lẽ nhưng giàu sức sống.

Xem thêm

Lần đầu đưa trình diễn thơ vào không gian Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

Lần đầu đưa trình diễn thơ vào không gian Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

(CLO) Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Tọa đàm trao đổi chuyên môn “Trình diễn thơ - Vượt qua đường biên chữ” do Nhóm Dự án văn hóa Hà Nội FM tổ chức, mở ra góc nhìn mới về sự tiếp nối các hình thức diễn xướng thơ truyền thống trong thực hành nghệ thuật đương đại.

Hà Nội tổ chức pháo hoa hỏa thuật, ra mắt 72 tour du lịch dịp 10/10

Hà Nội bắn pháo hoa tại sân vận động Mỹ Đình tối nay

(CLO) Tối 22/11, người dân Hà Nội có thể thưởng thức màn trình diễn pháo hoa kết hợp hỏa thuật kéo dài khoảng 1 phút 20 giây tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình. Đây là hoạt động nằm trong chương trình tổng duyệt concert quốc gia “Muôn sắc Việt Nam”, trước đêm diễn chính thức vào ngày 24/11.

Phục dựng lễ cúng nhà rông, nối dài mạch nguồn văn hóa giữa đại ngàn Tây Nguyên

Phục dựng lễ cúng nhà rông, nối dài mạch nguồn văn hóa giữa đại ngàn Tây Nguyên

(CLO) Sáng 22/11, UBND xã Ia Pnôn (tỉnh Gia Lai) tổ chức phục dựng lễ cúng nhà rông truyền thống của người Jrai tại làng Bua, nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Hoạt động không chỉ tái hiện nét sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời mà còn khơi dậy niềm tự hào về cội nguồn, kết nối các thế hệ trong nỗ lực gìn giữ di sản của cộng đồng.

Hơn 2.000 người diễu hành áo dài, cổ phục quanh hồ Hoàn Kiếm

Hơn 2.000 người diễu hành áo dài, cổ phục quanh hồ Hoàn Kiếm

(CLO) Sáng 22/11, hơn 2.000 người trong trang phục áo dài và cổ phục truyền thống tham gia chương trình Diễu hành Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản”, đi qua các tuyến phố quanh hồ Hoàn Kiếm và Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, tạo nên không gian văn hóa đặc sắc giữa trung tâm Thủ đô.

Cao Bằng tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Cao Bằng tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

(CLO) Với chủ đề “Cao Bằng mở cửa di sản”, chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 được tổ chức từ ngày 13-24/11, chú trọng đưa các giá trị văn hóa truyền thống vào đời sống cộng đồng, kết hợp quảng bá di sản với phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng.

Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026: Kết nối di sản với hơi thở đương đại

Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026: Kết nối di sản với hơi thở đương đại

(CLO) Tối 21/11, tại Bảo tàng Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức khai mạc Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 với đêm nghệ thuật đặc biệt mang chủ đề “Hà Nội bốn mùa”. Sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm diễn ra từ ngày 21 đến 23/11.

TP HCM ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa, kết nối văn hóa với kinh tế

TP HCM ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa, kết nối văn hóa với kinh tế

(CLO) Ngày 21/11, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa (CIIC) chính thức ra mắt tại TP HCM, hướng đến kết nối công nghệ, nghệ thuật và doanh nghiệp, đưa các ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm văn hóa có khả năng tiếp cận thị trường. Cùng với đó, mô hình Không gian Văn hóa Làng Phố tại phường Tân Sơn Nhất được kỳ vọng tạo thêm không gian trải nghiệm, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống đô thị.

Hậu trường loạt bài đoạt giải 'Đi tìm giá trị nếp nhà Việt'

Hậu trường loạt bài đoạt giải 'Đi tìm giá trị nếp nhà Việt'

(CLO) Không chỉ kể những câu chuyện về truyền thống gia đình, loạt bài “Nếp nhà trong thời đại số: Đi tìm hệ giá trị gia đình Việt Nam hôm nay” của Báo Nhà báo và Công luận còn đặt ra câu hỏi về cách gìn giữ, tiếp nối những giá trị ấy trước biến đổi của đời sống hiện đại. Phía sau tác phẩm đoạt giải Ba báo chí toàn quốc về văn hóa là những trăn trở của người làm báo khi tiếp cận đề tài tưởng quen mà không dễ viết sâu.

Cỡ chữ bài viết: