Theo báo cáo của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Võ Văn Hưng, dự thảo Nghị định đề xuất tiêu chí thu nhập: khu vực nông thôn 2,2 triệu đồng/người/tháng, khu vực đô thị 2,8 triệu đồng/người/tháng. Đồng thời, Bộ đề xuất hợp nhất hai Chương trình mục tiêu quốc gia – xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững – triển khai trên phạm vi toàn quốc, hướng tới các nhóm đối tượng gồm hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, cộng đồng, hợp tác xã và các tổ chức liên quan.
Mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5–3 lần so với năm 2020, tỷ lệ nghèo đa chiều giảm 1–1,5%/năm; 100% xã nghèo thoát nghèo, 65% xã đạt chuẩn nông thôn mới. Đến năm 2035, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng ít nhất 1,6 lần so với năm 2030, có 85% số xã đạt chuẩn nông thôn mới và 10–12 tỉnh, thành phố hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới.
Tổng nguồn lực huy động thực hiện chương trình giai đoạn 2026–2035 dự kiến khoảng 12,35 triệu tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương khoảng 360 nghìn tỷ đồng.
Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết, chương trình sẽ ưu tiên phân bổ nguồn vốn cao hơn cho các địa phương khó khăn, đặc biệt là các vùng núi phía Bắc, biên giới – hải đảo, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách được khuyến khích chủ động bố trí vốn triển khai chương trình.
Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành và địa phương thống nhất với dự thảo, đồng thời đề nghị bổ sung các giải pháp hỗ trợ nhóm yếu thế, nhất là người không có khả năng lao động, để bảo đảm tiếp cận dịch vụ công và an sinh xã hội. Một số địa phương kiến nghị phân bổ kinh phí theo “gói”, gắn với chỉ tiêu cụ thể để chủ động thực hiện.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, việc hoàn thiện chuẩn nghèo đa chiều phải dựa trên tổng kết thực tiễn các chương trình giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới, khắc phục hạn chế về phân tán nguồn lực, chồng chéo cơ chế. Chuẩn nghèo không phải là con số cứng nhắc mà là ngưỡng tối thiểu, cần được điều chỉnh phù hợp với trình độ phát triển của đất nước.
Phó Thủ tướng yêu cầu phân loại ngưỡng thu nhập thành ba mức: nghèo, cận nghèo và trung bình, nhằm xây dựng chính sách xã hội linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng, qua đó phòng ngừa tái nghèo. Đồng thời, cần nghiên cứu bổ sung các chỉ số phản ánh khả năng thích ứng thiên tai, bởi chỉ một cơn bão cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.
Đối với chương trình giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung vào giảm nghèo đa chiều bền vững, gắn với phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các tiêu chí phải được bổ sung, nâng cao, hướng tới mục tiêu người dân ấm no, hạnh phúc, kinh tế phát triển bền vững, bám sát Nghị quyết Trung ương và cập nhật các yếu tố về giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ, môi trường, chuyển đổi số và nông nghiệp xanh.
Phó Thủ tướng cho rằng, cần phân nhóm nông thôn theo điều kiện phát triển để có chính sách đầu tư phù hợp: nhóm khu vực đồng bào dân tộc thiểu số; nhóm nông thôn khó khăn nhưng không thuộc vùng dân tộc; và nhóm nông thôn có điều kiện phát triển. Việc đặt ra các chỉ tiêu cao là cần thiết để các cấp, các ngành và người dân cùng phấn đấu, song ngân sách nhà nước phải ưu tiên tập trung cho khu vực khó khăn hơn.
Phó Thủ tướng lưu ý, việc tổ chức thực hiện phải rõ người, rõ việc, huy động sự tham gia của toàn xã hội, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, định hướng. Nguồn vốn hằng năm được bố trí dựa trên đề xuất từ cơ sở, do Bộ Tài chính cân đối, các bộ, ngành triển khai thực hiện. Đây là chương trình mang tính động, có thể điều chỉnh, nâng cao theo tiến trình phát triển của đất nước.
