Quyết sách đúng làm nên thành quả
Là một trong những tỉnh biên giới có xuất phát điểm thấp với hơn 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng cao, Lai Châu từng phải đối mặt với muôn vàn khó khăn về hạ tầng, dịch vụ xã hội cơ bản và sinh kế bền vững… Song bằng những quyết sách đúng và trúng, cách làm linh hoạt, sáng tạo cùng quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống, sự chung tay của người dân, Lai Châu đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.
Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu nêu rõ, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 được tỉnh Lai Châu triển khai thực hiện đảm bảo đúng quy định, đạt hiệu quả cao. Các mục tiêu của Chương trình được cấp ủy và chính quyền các cấp trong toàn tỉnh quan tâm chỉ đạo và triển khai thực hiện, kết quả đều đạt và vượt so với kế hoạch thực hiện Chương trình đề ra.
Cụ thể, trong giai đoạn 2021-2025, mức giảm tỷ lệ hộ nghèo trung bình của tỉnh Lai Châu đạt 3,94%/năm, vượt mục tiêu đề ra. Tổng nguồn vốn huy động và phân bổ giai đoạn 2021-2025 để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là 1.423 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn từ ngân sách Trung ương là 1.382 tỷ đồng, từ ngân sách địa phương là 41,8 tỷ đồng. Tính đến tháng 02/2025, tỉnh Lai Châu đã giải ngân được 1.075 tỷ đồng, đạt 75,53% kế hoạch đề ra.
Được biết, trên cơ sở nguồn vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ, tỉnh Lai Châu đã bố trí nguồn vốn đối ứng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững; phân bổ đầy đủ, kịp thời các nguồn vốn hỗ trợ của Chương trình cho các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh triển khai thực hiện. Theo đó, nguốn vốn đã giải ngân chủ yếu tập trung vào thực hiện hạ tầng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số để phát triển sinh kế, đào tạo nghề, tín dụng chính sách, cùng các dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục, y tế, nước sạch và nhà ở.
Thống kê cũng cho thấy, tính đến cuối năm 2024, tỉnh Lai Châu còn hơn 31.000 hộ nghèo và hộ cận nghèo, giảm gần 13.400 hộ so với đầu năm 2022. Bên cạnh đó, tỉnh đã triển khai thực hiện 133 mô hình giảm nghèo, trong đó có 80 mô hình trồng trọt, 35 mô hình chăn nuôi và 18 mô hình hỗ trợ máy móc phục vụ sản xuất; tổng số hộ tham gia là 3.500 hộ.
Có thể nói, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phân bổ nguồn lực hợp lý, sự đồng thuận của cả người dân trong triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, đến nay tỉnh Lai Châu đang có những thay đổi lớn về diện mạo nông thôn, đời sống của người dân ngày một được cải thiện nhờ thu nhập ngày một được nâng cao.
Tận dụng nguồn lực, nhân rộng mô hình sinh kế
Ngay từ khi triển khai, nhờ xác định đúng nguyên nhân nghèo, các cấp uỷ chính quyền trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã thực hiện phân cấp mạnh và trao quyền cho cơ sở, giúp xã, bản chủ động lựa chọn mô hình phù hợp với từng vùng, từng tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Tiếp đó, lồng ghép chính sách, tận dụng tối đa nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia và đặc biệt là đổi mới cách tiếp cận giảm nghèo, từ “cho không” sang “đồng hành, hỗ trợ sản xuất, đầu tư sinh kế …
Nhờ vậy, nhiều địa phương là các xã vùng cao của tỉnh Lai Châu đã tận dụng tốt nguồn lực này để chuyển đổi mô hình sinh kế phù hợp, như: Đất trồng ngô kém hiệu quả được thay thế bằng cây dược liệu hoặc cây ăn quả bản địa. Một số nơi lại tập trung phát triển đàn trâu, bò sinh sản, nuôi gà đen giống bản địa cho giá trị kinh tế cao. Song song với đó, chính quyền địa phương còn tích cực kết nối với doanh nghiệp, hợp tác xã để tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, bao tiêu đầu ra.
Ông Hà Mạnh Thắng, Phó Chủ tịch UBND xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu cho biết chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, khai thác hiệu quả các nguồn vốn hỗ trợ... là hướng đi mà chính quyền xã Sin Suối Hồ đang quyết liệt triển khai. Và, để tiếp tục thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo trên địa bàn, chúng tôi sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ phát triển kinh tế như là tập trung vào phát triển sản xuất nông nghiệp, chú trọng vào phát triển một số cây dược liệu trong rừng; phát triển một số các thế mạnh của địa phương như đẩy mạnh phát triển diện tích chè và một số cây hoa màu khác.
Có đến thăm các mô hình, chúng tôi mới thêm hiểu về cách làm và những đổi thay ở nơi đây; bởi cùng với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, sự hỗ trợ kịp thời từ các chương trình giảm nghèo thì điểm mấu chốt chính là sự chuyển biến trong nhận thức của người dân. Như tại xã biên giới Phong Thổ, nơi đây từng là một trong những địa bàn khó khăn nhất tỉnh Lai Châu. Cuộc sống của người dân quanh năm gắn với nương ngô, lúa một vụ, thu nhập thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao. Thế nhưng, giờ đây, xã Phong Thổ đang khoác lên mình một diện mạo tươi mới, khắc hẳn với với hình ảnh trước đây.
Theo thống kê, hiện thu nhập bình quân đầu người của xã Phong Thổ đạt hơn 51 triệu đồng; toàn xã có 11/12 trường đạt chuẩn quốc gia đạt tỷ lệ gần 92%; 4 trạm y tế đạt tiêu chí quốc gia về y tế giai đoạn đến năm 2030. Ước tính hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã chỉ còn hơn 10%, hộ cận nghèo còn khoảng gần 9%. Người dân tích nơi đây đã và đang cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học kỹ thuật để phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, từng bước nâng cao đời sống.
