Phản ứng dữ dội khi Israel áp luật tử hình với người Palestine

Bùi Huy (theo AJ, Guardian)

31/03/2026 09:41

(CLO) Quốc hội Israel vừa thông qua một dự luật gây tranh cãi khi áp dụng án tử hình đối với người Palestine giết hại người Israel, nhưng không áp dụng với người Israel gốc Do Thái giết người Palestine.

Luật này, có hiệu lực trong vòng 30 ngày, đã được thông qua hôm 30/3 tại Quốc hội Israel với 62 nghị sĩ gồm Thủ tướng Benjamin Netanyahu bỏ phiếu thuận, 48 người bỏ phiếu chống và một người bỏ phiếu trắng.

Việc thông qua đạo luật này đánh dấu một chiến thắng lớn cho phe cực hữu của Israel, khi Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir đã thúc đẩy việc ban hành nó như một trong những điều kiện chính của thỏa thuận liên minh giữa đảng Otzma Yehudit (Sức mạnh Do Thái) của ông với Netanyahu.

Cuộc chiến của Israel tại Gaza đã bị cộng đồng quốc tế lên án là hành động "diệt chủng". Ảnh: EPA

Chính quyền Palestine gọi dự luật này là “tội ác chiến tranh chống lại người dân Palestine”, nói rằng nó vi phạm Công ước Geneva, “đặc biệt là các biện pháp bảo vệ mà công ước này đảm bảo cho các cá nhân và các biện pháp bảo vệ cho các phiên tòa công bằng”.

Luật mới chỉ thị các tòa án quân sự chỉ xét xử những người Palestine ở Bờ Tây, những người không phải là công dân Israel, và áp dụng mức án khắc nghiệt đối với các vụ tấn công gây chết người nhằm vào người Israel.

Amichai Cohen, một chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Giá trị và Thể chế Dân chủ thuộc Viện Dân chủ Israel, nói với rằng “Người Do Thái sẽ không bị truy tố theo luật này”.

Trước khi Knesset thông qua dự luật, nhóm bảo vệ nhân quyền B'Tselem đã chỉ ra rằng tỷ lệ kết án đối với người Palestine bị xét xử tại tòa án quân sự là khoảng 96%. "Trong nhiều trường hợp, những bản án này dựa trên 'lời thú tội' thu được thông qua áp lực và tra tấn trong quá trình thẩm vấn", nhóm này cho biết trong một bài đăng trên X hôm Chủ nhật.

“Luật này được soạn thảo theo cách chỉ nhắm vào người Palestine. Và nó sẽ biến việc giết hại người Palestine thành một công cụ trừng phạt được chấp nhận và phổ biến thông qua nhiều cơ chế khác nhau”, nhóm này cho biết.

Theo tổ chức vận động quyền lợi tù nhân Palestine Addameer, tính đến ngày 11 tháng 3, hơn 1/3 trong số 9.500 người Palestine bị Israel giam giữ đang bị giam giữ theo hình thức quản chế hành chính mà không được xét xử.

Chỉ vài phút sau khi luật được thông qua, Hiệp hội Quyền Công dân ở Israel tuyên bố đã đệ đơn lên Tòa án Tối cao Israel để phản đối luật này, mô tả nó là "phân biệt đối xử có chủ đích" và "được ban hành mà không có thẩm quyền pháp lý" đối với người Palestine ở Bờ Tây.

Mặc dù về mặt pháp lý, Israel có luật quy định án tử hình cho các hành vi diệt chủng, gián điệp trong thời chiến và một số tội danh "khủng bố", nhưng nước này chưa từng hành quyết bất kỳ ai kể từ khi tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã Adolf Eichmann bị xử tử năm 1962.

Dự luật này đã bị các nước Pháp, Đức, Ý và Anh lên án vào Chủ nhật. Hồi tháng Hai, Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết Israel sẽ biến án tử hình thành “một công cụ phân biệt đối xử khác trong hệ thống phân biệt chủng tộc” của nước này.