Người ta tin rằng một người đàn ông Neanderthal đã nhúng ngón tay vào thuốc nhuộm màu đỏ để vẽ mũi trên một viên sỏi cách đây khoảng 43.000 năm.
Viên đá này được phát hiện tại nơi trú ẩn đá San Lázaro ở Segovia, Tây Ban Nha. Nó có thể là dấu vân tay người cổ xưa nhất từng được phát hiện, đồng thời là một trong những biểu hiện tượng trưng sớm nhất tại châu Âu.
Các bằng chứng khảo cổ cho thấy khu vực này từng có đông đảo người Neanderthal sinh sống trong khoảng từ 44.000 đến 41.000 năm trước, trong khi không có dấu vết nào cho thấy sự hiện diện của người hiện đại vào thời điểm đó.
Tảng đá granit dài khoảng 15 cm, được cho là đã được mang về từ một con sông gần đó. Bề mặt đá có các vết lõm tự nhiên giống lông mày, và một chấm đỏ được đặt có chủ đích bên dưới – vị trí giống như một chiếc mũi – khiến tảng đá trông như một khuôn mặt thô sơ.
![Screenshot 2025-05-29 162421](https://cdn.congluan.vn/images/Om5MFzAn0FdggJiqcjZtjJs_Bl0QzetOX4YQ6jLKafku3_lAnMvdtREWPgH2M6UcaBs3PNMmkS0qilZDmtncLg/screenshot-2025-05-29-162421.jpg.avif "Tảng đá hình khuôn mặt và "mũi" chấm đỏ. (Ảnh: Álvarez-Alonso)")
Phân tích pháp y cho thấy chấm đỏ này được tạo bởi một dấu vân tay mang hoa văn xoáy đặc trưng, có thể là của một người Neanderthal trưởng thành.
Theo Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Tây Ban Nha (CSIC), đây là bằng chứng lâu đời và hoàn chỉnh nhất về dấu vân tay con người từng được phát hiện, và cho thấy việc sử dụng sắc tố có chủ đích vì mục đích tượng trưng.
Tuy nhiên, không phải tất cả các chuyên gia đều đồng ý rằng dấu vết này mang tính biểu tượng. Nhà nhân chủng học Bruce Hardy cho rằng dấu vết rõ ràng là có chủ ý, nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định ý nghĩa biểu tượng: “Tôi không thấy khuôn mặt”, ông nói.
