Nhiều vấn đề từ khâu lập dự toán đến thi công hiện trường
Theo kết luận của cơ quan thanh tra, tại các dự án do Ban quản lý dự án phường Dương Kinh làm chủ đầu tư, khâu chuẩn bị đầu tư đã bộc lộ thiếu sót khi chưa đảm bảo quy định Luật Đầu tư công năm 2019 về việc điều chỉnh, bổ sung Kế hoạch đầu tư công trung hạn. Trách nhiệm này được xác định thuộc về UBND và Phòng Tài chính - Kế hoạch quận Dương Kinh cũ.
Bước vào giai đoạn thực hiện, đơn vị tư vấn thiết kế bản vẽ thi công và lập dự toán tính toán chưa chính xác khối lượng, để xảy ra tình trạng trùng lặp hao phí vật tư đối với một số nội dung công việc.
Nghiêm trọng hơn, thiết kế chưa sát với thực tế hiện trường dẫn đến phải điều chỉnh bản vẽ và tổng dự toán, gây ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ công trình.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư cũng có thiếu sót trong việc chậm đăng tải thông tin đấu thầu, chỉ định thầu, thực hiện quy trình chỉ định thầu rút gọn cũng như chi tiết hợp đồng thi công chưa bám sát các quy định pháp luật hiện hành.
Trên công trường, khâu quản lý, giám sát cũng bị buông lỏng. Đơn vị tư vấn giám sát không lập báo cáo định kỳ theo quy định. Nhật ký thi công các gói thầu xây lắp mang tính hình thức, không thể hiện chi tiết số lượng nhân công, thiết bị do nhà thầu huy động.
Đáng chú ý, công tác thanh toán, quyết toán không đúng khối lượng do không phát hiện được thiếu sót ngay từ khâu lập dự toán. Công trình cũng chưa tuân thủ quy định về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng.
Giải ngân chậm, hồ sơ đầu tư bộc lộ nhiều lỗ hổng
Tình trạng hạn chế trong quản lý tương tự cũng diễn ra tại 12 dự án, công trình do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Phú Thái (huyện Kim Thành cũ) làm chủ đầu tư.
Báo cáo đề xuất, quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư dự án tại đây chưa tuân thủ Luật Đầu tư công năm 2019 cũng như Chỉ thị 14 của Thủ tướng Chính phủ. Ngay cả Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư cũng không tuân thủ mẫu số 09 theo Nghị định 40/2020/NĐ-CP. Trách nhiệm này thuộc về UBND, Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Kim Thành cũ.
Giống như Dương Kinh, hồ sơ thiết kế tại Phú Thái cũng tính toán sai lệch khối lượng, trùng lặp vật tư và xa rời thực tế, buộc phải điều chỉnh làm chậm tiến độ thi công.
Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 tại một số công trình không đạt tỷ lệ. Việc thiết lập hợp đồng xây dựng có điểm chưa tuân thủ Nghị định 99/2021/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, thanh quyết toán vốn đầu tư công. Nhật ký thi công sơ sài, thiếu bảo hiểm bắt buộc và thanh toán sai khối lượng tiếp tục là những lỗi lặp lại tại các dự án này.
Kiên quyết xử lý kinh tế hơn 1,19 tỷ đồng
Thanh tra thành phố Hải Phòng đã chỉ rõ, nguyên nhân chủ quan dẫn đến các sai phạm trên là do công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng chưa chặt chẽ, việc kiểm tra, giám sát của chủ đầu tư thiếu thường xuyên. Năng lực chuyên môn, trách nhiệm nghề nghiệp của một số đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế, giám sát còn hạn chế.
Ngoài ra, công tác thẩm tra, thẩm định của cơ quan chuyên môn chưa đảm bảo chất lượng, không kịp thời “gác cổng” chặn lỗi sai trước khi phê duyệt. Bản thân chủ đầu tư chưa thực sự quyết liệt trong quản lý tiến độ, giải phóng mặt bằng và đôn đốc nhà thầu.
Căn cứ mức độ vi phạm, Thanh tra TP. Hải Phòng đã kiến nghị xử lý về kinh tế tổng số tiền 1.194.422.000 đồng.
Cụ thể, tại 8 dự án do Ban Quản lý dự án phường Dương Kinh làm chủ đầu tư, số tiền xử lý là 539.365.000 đồng. Trong đó, thu hồi nộp ngân sách nhà nước 188.371.000 đồng, giảm trừ giá trị hợp đồng 228.128.000 đồng và giảm trừ quyết toán A-B là 122.866.000 đồng.
Đối với 12 dự án do Ban Quản lý dự án xã Phú Thái làm chủ đầu tư, số tiền sai phạm là 655.057.000 đồng. Bao gồm việc thu hồi nộp ngân sách 30.074.000 đồng, giảm trừ giá trị hợp đồng 542.106.000 đồng và giảm trừ quyết toán 82.877.000 đồng.
Tính đến thời điểm kết luận, tổng số tiền đã được thu hồi nộp ngân sách nhà nước là 218.445.000 đồng.
Để chấn chỉnh, Thanh tra TP. Hải Phòng đã kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo UBND phường Dương Kinh và UBND xã Phú Thái khẩn trương tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan đến các sai phạm.
Đồng thời, yêu cầu các Ban quản lý dự án phối hợp đẩy nhanh tiến độ các công trình dang dở, rà soát lại khối lượng thanh quyết toán và đánh giá lại chất lượng các đơn vị tư vấn để làm cơ sở lựa chọn nhà thầu cho các dự án sau này. Sở Xây dựng được giao nhiệm vụ chủ trì, tăng cường kiểm tra, hướng dẫn công tác quản lý dự án đối với các Ban Quản lý cấp xã, phường sau khi được chuyển giao.
