Nhiều vi phạm được chỉ rõ
Dự án Khách sạn và Sân golf Hoàng Đồng có tổng diện tích quy hoạch sau điều chỉnh là 192,99 héc-ta, tổng mức đầu tư trên 1.322 tỷ đồng, tọa lạc tại xã Hoàng Đồng, TP. Lạng Sơn (nay thuộc địa giới hành chính phường Tam Thanh, tỉnh Lạng Sơn) do Công ty Cổ phần Quốc tế Lạng Sơn làm chủ đầu tư.
Đây là dự án từng được mang kỳ vọng trở thành một tổ hợp dịch vụ, du lịch tầm cỡ nhằm thúc đẩy kinh tế biên mậu địa phương bứt phá. Tuy nhiên, sau hàng chục năm, diện mạo của dự án vẫn đối mặt với nhiều rào cản pháp lý và kỹ thuật chưa được xử lý dứt điểm.
Được biết, sau nhiều lần điều chỉnh, ngày 27/12/2023, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Quyết định số 2227/QĐ-UBND phê duyệt chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư với lộ trình triển khai cụ thể theo từng giai đoạn. Theo đó, ở giai đoạn một, chủ đầu tư phải hoàn thiện khoảng 240 căn nhà liền kề đã xây thô trước quý IV/2024; hạng mục sân golf phải đưa vào sử dụng trong 24 tháng kể từ khi có quyết định giao đất; đồng thời hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư và các công trình giáo dục, y tế cũng phải hoàn thành trong năm 2024.
Sang giai đoạn hai, việc thi công hội chợ triển lãm, trung tâm trưng bày, khu vui chơi và hạng mục khách sạn 5 sao sẽ được triển khai, dự kiến hoàn thành vào nửa cuối năm 2026. Các công trình phụ trợ còn lại sẽ được dứt điểm ở giai đoạn ba trong vòng 36 tháng. Dù lộ trình được vạch ra rất chi tiết, song việc kéo dài thời gian triển khai thực tế đã để lại khoảng trống lớn trong chiến lược phát triển không gian đô thị của tỉnh Lạng Sơn.
Qua công tác rà soát, thanh tra và kiểm tra toàn diện của các cơ quan chức năng, dự án này đã bộc lộ những nút thắt và vi phạm kéo dài qua nhiều thời kỳ. Minh chứng rõ nhất là vi phạm nghiêm trọng về tiến độ và sự chậm trễ của chủ đầu tư.
Mặc dù được cấp phép từ năm 2004 nhưng dự án đã phải tạm dừng, "đắp chiếu" trong nhiều năm liền do năng lực triển khai của chủ đầu tư cũ và các vướng mắc khách quan. Đến năm 2021, dự án được kỳ vọng sẽ bứt phá khi có sự tham gia của cổ đông chiến lược mới, tuy nhiên trên thực tế, dự án vẫn liên tục lỗi hẹn với các mốc tiến độ cam kết, trong đó các mục tiêu cốt lõi của giai đoạn một đáng lẽ phải hoàn thành vào cuối năm 2024 nhưng đến nay vẫn dậm chân tại chỗ.
Bên cạnh tiến độ, tình trạng trống thông tin đánh giá tác động môi trường (ĐTM) cũng cho thấy sự lỏng lẻo trong công tác hậu kiểm.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn cho biết, dự án từng được phê duyệt ĐTM từ năm 2007 theo Quyết định số 2082/QĐ-UBND, nhưng văn bản này từ lâu đã hết hiệu lực. Đáng chú ý, sau khi được điều chỉnh chủ trương đầu tư lần thứ tám vào năm 2023, chủ đầu tư vẫn không nộp hồ sơ thẩm định lại ĐTM. Trong suốt một thời gian dài, cơ quan quản lý chuyên ngành hoàn toàn trống thông tin pháp lý về môi trường của dự án.
Song song đó, những sai sót kỹ thuật gây nghẽn khu tái định cư và các quyết định xử phạt của Sở Xây dựng Lạng Sơn cũng bộc lộ sự thiếu sâu sát của các cấp thẩm quyền địa phương ngay trong khâu phê duyệt và giám sát ban đầu. Khu tái định cư giai đoạn một có quy mô 6,2 héc-ta dù đã được bàn giao từ năm 2018 nhưng hiện phải tạm dừng thi công do có sự "lệch pha" nghiêm trọng về cao độ thiết kế so với quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500, vốn được UBND tỉnh Lạng Sơn phê duyệt điều chỉnh tại Quyết định số 57/QĐ-UBND ngày 10/01/2024.
Trước những sai phạm tích tụ, vào tháng 6/2021, Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Lạng Sơn đã ban hành quyết định xử phạt hành chính doanh nghiệp này với số tiền 180 triệu đồng đối với 5 hành vi vi phạm cụ thể.
Một nút thắt pháp lý phức tạp khác được chỉ ra liên quan đến việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa, đất rừng và giá đất. Dự án thực hiện thu hồi gần 25 héc-ta đất lúa và hơn 101 héc-ta đất rừng. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn cho rằng dự án kế thừa Giấy phép đầu tư năm 2004 nên không thuộc trường hợp phải trình Thủ tướng Chính phủ hay HĐND tỉnh thông qua theo luật mới.
Tuy nhiên, trước sự thay đổi của Luật Đất đai qua các thời kỳ, đặc biệt là quy định nghiêm ngặt của Luật Đất đai 2013 và 2024 đối với đất rừng, đất lúa quy mô lớn, việc áp dụng cơ chế chuyển tiếp kéo dài hơn hai thập kỷ đang là chủ đề cần được rà soát kỹ lưỡng. Thêm vào đó, cơ quan thanh tra cũng chỉ rõ, cơ chế đối trừ kinh phí ứng trước mà doanh nghiệp đã bỏ ra để thực hiện hạng mục khu tái định cư đến nay vẫn chưa được quyết toán, nghiệm thu dứt điểm. Việc xác định giá đất cụ thể để làm cơ sở tính chi phí bồi thường và nghĩa vụ tài chính vẫn bị đùn đẩy, kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ.
Tỉnh Lạng Sơn ra "tối hậu thư" với doanh nghiệp dự án
Để xử lý triệt để các tồn tại, không để lãng phí tài nguyên đất đai và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, các cơ quan chuyên môn của tỉnh Lạng Sơn đã đưa ra các phương án khắc phục cụ thể theo thẩm quyền.
Trước hết, Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn khẳng định sẽ kiên quyết thực hiện các biện pháp hậu kiểm, buộc chủ đầu tư phải thượng tôn pháp luật về bảo vệ môi trường. Dưới áp lực từ dư luận và đôn đốc của cơ quan chức năng, đến ngày 06/4/2026, Công ty Cổ phần Quốc tế Lạng Sơn mới có văn bản số 32/2026/BC-CPQT đề nghị đăng tải báo cáo ĐTM trên cổng thông tin của Sở để xin ý kiến tham vấn cộng đồng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn đang phối hợp với các chuyên gia rà soát kỹ lưỡng báo cáo này, đặc biệt là các giải pháp xả thải, bảo vệ nguồn nước của sân golf, đảm bảo chỉ khi có ĐTM được phê duyệt hợp pháp mới cho phép triển khai các hạng mục tiếp theo.
Đồng thời, đơn vị sẽ phối hợp với Sở Tài chính để tham mưu cho UBND tỉnh Lạng Sơn rà soát lại toàn bộ diện tích đất lúa, đất rừng đã chuyển đổi nhằm đảm bảo tính tiệm cận với tinh thần pháp luật hiện hành, hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Về phía Sở Xây dựng tỉnh Lạng Sơn, đối với lỗi kỹ thuật lệch pha cao độ tại khu tái định cư, cơ quan chuyên môn cho biết UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Công văn số 3164/VP-KT chấp thuận tạm dừng thi công để chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh Báo cáo nghiên cứu khả thi, trình Bộ Xây dựng thẩm định. Bản chất đây là khâu sửa sai bắt buộc để đảm bảo an toàn kỹ thuật hạ tầng.
Sở Xây dựng Lạng Sơn đang tích cực đôn đốc, hướng dẫn chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện các thủ tục điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết 1/500 và phối hợp với Bộ Xây dựng đẩy nhanh tiến độ thẩm định hồ sơ. Mục tiêu tối thượng là sớm cấp lại "sổ đỏ" mới và bàn giao hạ tầng kỹ thuật đạt chuẩn để người dân có thể xây dựng nhà ở, ổn định cuộc sống tại khu tái định cư sau gần hai năm mỏi mòn chờ đợi từ khi có quyết định điều chỉnh năm 2024.
Đáng chú ý, Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lạng Sơn vừa qua đã ban hành chỉ đạo chấn chỉnh nghiêm khắc tại Văn bản số 3846/VP-KTCN ngày 12/05/2026 về việc thực hiện kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Đây được coi là "tối hậu thư" buộc Công ty Cổ phần Quốc tế Lạng Sơn và liên danh nhà đầu tư phải hoàn thành toàn bộ hồ sơ pháp lý về quy hoạch 1/500 và ĐTM để trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt ngay trong quý II/2026.
Tỉnh Lạng Sơn giao Sở Tài chính phối hợp với các Sở ngành khẩn trương kiểm tra, nghiệm thu, thanh quyết toán hạng mục ứng trước và xác định giá đất cụ thể làm cơ sở tính chi phí bồi thường. Về phía chính quyền địa phương, UBND thành phố được yêu cầu tổ chức vận động, trường hợp cần thiết sẽ cưỡng chế để di dời dứt điểm các hộ dân và mồ mả trên phần diện tích gần 2 ha còn lại ngay trong quý II/2026, đảm bảo bàn giao 100% mặt bằng sạch cho dự án.
Làm việc với phóng viên báo Nhà báo và Công luận, đại diện chủ đầu tư cũng thừa nhận những vướng mắc pháp lý đang được tập trung tháo gỡ và đưa ra cam kết sẽ chính thức cho khởi động lại công trường vào quý II/2026.
Việc kiên quyết tháo gỡ các nút thắt tại dự án Hoàng Đồng bằng một lộ trình vừa nghiêm khắc vừa xây dựng là chìa khóa duy nhất để giải phóng nguồn tài nguyên "vàng" đang bị đóng băng, tạo lập môi trường đầu tư bình đẳng và củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào kỷ cương quản lý của tỉnh nhà Lạng Sơn. Hy vọng, trước những động thái quyết liệt của chính quyền, dự án sẽ sớm về đích.
Báo Nhà báo và Công luận sẽ tiếp tục thông tin!
