Sau gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã ghi dấu những bước tiến vượt bậc, từ một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu vươn lên trở thành điểm sáng tăng trưởng trên bản đồ kinh tế thế giới.
Song hành với hành trình đó, cộng đồng doanh nghiệp cũng bước vào một giai đoạn chuyển mình quan trọng, khi nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn bắt đầu chuyển giao sang thế hệ kế tiếp.
Ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc SHB cho biết, làn sóng chuyển giao giữa các thế hệ trong doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang diễn ra ngày càng rõ nét. Với vai trò là người kế thừa, ông nhìn nhận đây vừa là trách nhiệm lớn, vừa là áp lực không nhỏ.
Theo ông, thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển giao nằm ở khoảng cách trong tư duy và cách tiếp cận giữa thế hệ đi trước và thế hệ kế tiếp. Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, muốn chuyển giao thành công, các thế hệ phải hiểu nhau nhiều hơn.
Để giải quyết bài toán đó, trước hết cần hiểu rõ vai trò của từng thế hệ trong quá trình chuyển giao.
Ở góc độ này, ông cho rằng kế thừa không đơn thuần là tiếp nhận một vị trí điều hành, mà là tiếp nối cả một di sản. Với doanh nghiệp, di sản đó không chỉ là quy mô hay vị thế, mà cốt lõi là những giá trị được tích lũy và gìn giữ qua thời gian, nền tảng để thế hệ sau tiếp tục phát huy.
Đối với thế hệ đi trước, họ đã dành toàn bộ tâm huyết cho di sản của mình. Họ trưởng thành trong giai đoạn khó khăn nhất của nền kinh tế, khi thiếu đủ thứ: Từ vốn, thể chế cho tới nguồn lực phát triển, nhưng vẫn dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.
Điều mà thế hệ trước để lại không chỉ là quy mô hay vị thế doanh nghiệp, mà quan trọng hơn là những giá trị cốt lõi: uy tín, tư duy, sự kiên định, bản lĩnh và niềm tin đồng hành cùng sự phát triển của đất nước. Đó là nền tảng văn hóa quý giá mà họ trao lại cho thế hệ sau.
Với thế hệ trẻ, được lớn lên trong một môi trường thuận lợi hơn, được tiếp cận với nhiều tri thức mới, công nghệ mới và tư duy quản trị hiện đại hơn, theo ông đó chính là lợi thế.
Từ những lợi thế đó, thế hệ trẻ có thể tiếp tục tái cấu trúc, sắp xếp lại doanh nghiệp theo hướng hiện đại hơn, nhưng điều quan trọng là không được đánh mất văn hóa và uy tín đã làm nên thương hiệu doanh nghiệp, đặc biệt trong quá trình hội nhập với thế giới.
“Thế hệ trẻ ngày nay được đào tạo bài bản hơn, nhưng ở một góc độ nào đó lại có thể thiếu đi sự kiên định, bản lĩnh, niềm tin và trải nghiệm thực tiễn mà thế hệ trước đã tích lũy qua nhiều giai đoạn thử thách”, ông Đỗ Quang Vinh nhấn mạnh.
Bên cạnh nỗ lực nội tại, môi trường thể chế và chính sách cũng đóng vai trò quan trọng. Theo ông, doanh nghiệp cần một khung khổ đủ ổn định, minh bạch và khuyến khích đổi mới để có thể phát huy năng lực và học hỏi kinh nghiệm quốc tế.
Thực tế tại Hàn Quốc cho thấy, sự thành công trong chuyển giao qua nhiều thế hệ của các chaebol phần lớn nhờ vào hệ thống chính sách ổn định và thuận lợi.
Ông Vinh cho rằng chuyển giao là một quá trình dài, không thể diễn ra trong “một sớm một chiều”. Khoảng cách giữa các thế hệ sẽ dần được thu hẹp khi doanh nghiệp cùng hướng tới mục tiêu chung là phát triển bền vững, tạo giá trị cho khách hàng và đóng góp cho nền kinh tế.
“Khi các thế hệ cùng chia sẻ một mục tiêu, một định hướng và một khát vọng lớn, khoảng cách sẽ không còn là rào cản mà trở thành sức mạnh giúp doanh nghiệp Việt Nam vươn tầm quốc tế”, ông khẳng định.
