Nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có buổi trò chuyện đầy thú vị với PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa để lắng nghe những tâm tư, chia sẻ về cơ duyên gắn bó với lĩnh vực Chính trị học, hành trình xây dựng bản lĩnh nghề nghiệp cũng như những trăn trở trong việc đào tạo thế hệ sinh viên mới trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Phụ nữ theo ngành Chính trị học cần sự kiên trì, bản lĩnh
PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa cho biết, cơ duyên đến với ngành Chính trị học bắt nguồn từ sự quan tâm sớm của bà đối với cách xã hội và nhà nước vận hành. Ngay từ những năm đầu học tập, bà đã nhận thấy vai trò quan trọng của chính sách và quản trị trong việc cải thiện đời sống người dân.
Trong quá trình học tập và nghiên cứu ở nhiều cấp độ khác nhau, bà dần nhận ra Chính trị học không phải là lĩnh vực xa vời mà là một khoa học có khả năng lý giải nhiều vấn đề thực tiễn của đời sống xã hội. Theo bà, tri thức trong lĩnh vực này góp phần nâng cao chất lượng quản trị xã hội, đồng thời giúp thế hệ trẻ hình thành tư duy chính trị - xã hội vững vàng.
Dù được xem là lĩnh vực có nhiều áp lực, song theo bà Hoa, chính những thách thức ấy lại trở thành động lực để người làm nghề nỗ lực nhiều hơn. Phụ nữ khi theo đuổi ngành này cần sự kiên trì, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao trong nghiên cứu cũng như giảng dạy.
Trong hành trình học thuật của mình, bà cho rằng bước ngoặt quan trọng là giai đoạn chuyển từ vai trò giảng viên nghiên cứu sang tham gia sâu hơn vào công tác quản lý đào tạo và phát triển khoa. Khi đảm nhiệm các vị trí quản lý, bà nhận ra rằng làm khoa học không chỉ dừng lại ở nghiên cứu và giảng dạy, mà còn là quá trình tổ chức, kết nối con người và xây dựng môi trường học thuật.
Theo bà, một khoa đào tạo không chỉ cần duy trì hoạt động giảng dạy và nghiên cứu mà còn phải gìn giữ truyền thống, đồng thời định hướng phát triển lâu dài cho tập thể giảng viên và sinh viên. Chính giai đoạn này đã giúp bà hình thành phong cách lãnh đạo của mình: kiên định về nguyên tắc học thuật, tôn trọng đối thoại và khuyến khích sự sáng tạo.
Bà cũng đặc biệt chú trọng việc tạo điều kiện để các giảng viên trẻ phát huy năng lực. Theo bà, lãnh đạo trong môi trường học thuật không phải là áp đặt mà là tạo ra không gian để mỗi cá nhân có thể đóng góp tốt nhất cho sự phát triển chung của tập thể.
Dung hòa 3 vai trò: nghiên cứu, quản lý, truyền cảm hứng
Ở cương vị Trưởng khoa Chính trị học, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa cho rằng 3 vai trò: nhà nghiên cứu, nhà quản lý và người truyền cảm hứng cho sinh viên luôn gắn bó chặt chẽ với nhau.
Nghiên cứu giúp bà duy trì nền tảng học thuật và cập nhật những vấn đề mới của đời sống chính trị - xã hội. Công tác quản lý giúp định hướng phát triển của khoa, xây dựng môi trường học tập và nghiên cứu thuận lợi cho giảng viên và sinh viên. Trong khi đó, việc giảng dạy và tương tác với sinh viên mang đến nguồn cảm hứng để những tri thức nghiên cứu được chuyển hóa thành bài học sinh động.
Để dung hòa các vai trò này, bà luôn giữ một nguyên tắc: lấy học thuật làm trung tâm và con người làm trọng tâm. Mọi hoạt động quản lý đều hướng tới nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu, đồng thời khuyến khích sinh viên phát triển tư duy độc lập và sáng tạo.
Theo bà Hoa, khi sinh viên cảm nhận rằng kiến thức họ học có ý nghĩa với thực tiễn xã hội và giảng viên vừa là người hướng dẫn vừa là người đồng hành, việc truyền cảm hứng sẽ diễn ra tự nhiên.
PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa cho rằng phụ nữ khi làm việc trong lĩnh vực khoa học xã hội và chính trị có nhiều lợi thế. Sự nhạy cảm xã hội, khả năng lắng nghe và thấu hiểu con người là những yếu tố quan trọng đối với các ngành nghiên cứu về chính trị, quản trị và chính sách công. Bên cạnh đó, phụ nữ thường có sự kiên trì, cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm cao trong nghiên cứu - những phẩm chất giúp nhiều nữ học giả theo đuổi các công trình học thuật dài hạn và có chiều sâu.
Tuy nhiên, phụ nữ cũng đối mặt với một số rào cản. Áp lực cân bằng giữa công việc học thuật, quản lý và trách nhiệm gia đình đôi khi khiến quỹ thời gian dành cho nghiên cứu bị hạn chế. Ngoài ra, trong một số môi trường, những định kiến vô hình về vai trò giới vẫn tồn tại, khiến phụ nữ phải nỗ lực nhiều hơn để khẳng định năng lực chuyên môn của bản thân.
Dù vậy, bà Hoa tin rằng khi xã hội ngày càng coi trọng tri thức và bình đẳng cơ hội, phụ nữ hoàn toàn có thể phát huy tốt năng lực và đóng góp ngày càng rõ nét cho sự phát triển của khoa học xã hội.
Chính trị học giúp xây dựng tư duy khoa học và bản lĩnh chính trị
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa cho rằng việc phát triển ngành Chính trị học cần được thực hiện theo hướng vừa giữ vững nền tảng lý luận, vừa tăng cường tính ứng dụng.
Theo đó, chương trình đào tạo tiếp tục chú trọng các học phần nền tảng về lý luận chính trị, tư tưởng, nhà nước và quản trị công được xem là trục cốt lõi giúp sinh viên xây dựng tư duy khoa học và bản lĩnh chính trị.
Song song với đó, chương trình đào tạo được mở rộng theo hướng liên ngành, cập nhật nhiều lĩnh vực mới như quản trị công trong môi trường số, truyền thông chính sách, phân tích dữ liệu xã hội hay các vấn đề chính trị quốc tế đương đại.
Bà cho biết khoa cũng tăng cường hợp tác học thuật quốc tế, thúc đẩy nghiên cứu gắn với thực tiễn quản trị và đời sống xã hội, đồng thời khuyến khích sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học và các hoạt động học thuật mở.
Có lẽ với PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa, một kỷ niệm khiến bà nhớ mãi trong suốt quá trình giảng dạy đó là khi khoa triển khai một hoạt động học thuật mới liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin trong nghiên cứu và truyền thông chính trị. Thay vì giao nhiệm vụ cho giảng viên, bà quyết định trao cơ hội cho một nhóm sinh viên chủ trì thực hiện.
Ban đầu, không ít người băn khoăn vì đây là công việc mới và đòi hỏi nhiều kỹ năng, kỹ thuật. Tuy nhiên, các sinh viên đã khiến bà bất ngờ khi chủ động tìm tòi, học hỏi và đề xuất nhiều phương thức triển khai sáng tạo. Kết quả không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ mà còn tạo ra một mô hình hoạt động học thuật có thể áp dụng rộng rãi trong đào tạo.
Từ trải nghiệm đó, bà rút ra một bài học quan trọng: khi được tin tưởng và trao cơ hội, sinh viên hoàn toàn có thể đi đầu trong những việc mới và việc khó.
Theo bà, người làm giáo dục không chỉ truyền đạt tri thức mà còn cần tin vào tiềm năng của sinh viên, khuyến khích các em thử sức với những ý tưởng mới và tạo điều kiện để phát huy tối đa năng lực. Với PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa, chính sự tin tưởng ấy nhiều khi lại là động lực lớn nhất giúp sinh viên trưởng thành và cũng là ý nghĩa sâu sắc của nghề giáo.
Nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Hoa gửi gắm tới các nữ sinh, đặc biệt là những bạn theo đuổi lĩnh vực Chính trị và truyền thông một thông điệp: hãy tin vào giá trị của tri thức và tin vào chính mình.
