Tại các xã miền núi của tỉnh Phú Thọ, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống gắn liền với đồi rừng, thói quen cất giữ các loại súng săn tự chế như súng kíp, súng cồn hay súng hơi để săn bắn, bảo vệ nương rẫy vốn đã tồn tại từ lâu đời.
Bên cạnh đó, mỗi dịp lễ, Tết hay việc hỷ, tâm lý muốn đốt pháo để tạo không khí vui tươi cũng khiến tình trạng mua bán, tàng trữ và sử dụng pháo nổ trái phép tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là nguy cơ thanh thiếu niên tự tìm hiểu cách chế tạo pháo trên mạng xã hội.
Xác định phòng ngừa từ sớm, từ xa là giải pháp căn cơ, thời gian qua, lực lượng công an cơ sở cùng cấp ủy, chính quyền các xã vùng cao trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ cũng như các quy định về quản lý, sử dụng pháo.
Thay vì chỉ tập trung kiểm tra, xử phạt khi sự việc đã xảy ra, các lực lượng cơ sở lấy công tác vận động quần chúng làm trọng tâm để giúp đồng bào tự nhận thức rõ mối nguy hiểm và tự giác chấp hành.
Ghi nhận thực tế tại xã Long Cốc, địa bàn miền núi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật về vũ khí, vật liệu nổ và pháo nổ đã được triển khai bài bản, mang lại hiệu quả thiết thực.
Xác định rõ đặc thù địa bàn và thói quen sinh hoạt của bà con, Công an xã Long Cốc đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân xã xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật bám sát từng khu dân cư.
Điểm sáng trong cách làm tại Long Cốc là nội dung tuyên truyền không dàn trải, lý thuyết mà được chọn lọc kỹ lưỡng theo những vấn đề gắn chặt với đời sống thường nhật của người dân vùng cao.
Tại các buổi họp khu dân cư, sinh hoạt cộng đồng hay thông qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, cán bộ Công an xã và chính quyền địa phương đã trực tiếp phân tích những quy định mới của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; chỉ rõ ranh giới giữa hành vi vi phạm hành chính và trách nhiệm hình sự đối với việc tàng trữ, sử dụng súng tự chế, công cụ hỗ trợ và pháo nổ trái phép.
Để lời tuyên truyền thực sự thuyết phục và đi vào lòng dân, lực lượng Công an xã Long Cốc còn phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, trưởng khu dân cư và người có uy tín trong cộng đồng trực tiếp đến từng hộ gia đình để rà soát, gặp gỡ, trò chuyện.
Với thái độ chân thành, gần gũi, cán bộ cơ sở kiên trì giải thích về những tai nạn thương tâm do cướp cò súng tự chế, cháy nổ do pháo tự chế gây ra, qua đó đánh trúng tâm lý bảo vệ an toàn cho gia đình và con em của bà con.
Song song với việc vận động nhân dân từ bỏ thói quen cất giữ súng săn tự chế và tự giác mang đến cơ quan chức năng giao nộp, xã Long Cốc cũng tổ chức cho các hộ gia đình, hộ kinh doanh và học sinh trên địa bàn ký cam kết nghiêm túc không mua bán, vận chuyển, tàng trữ, chế tạo và đốt pháo nổ trái phép. Mọi trường hợp tự nguyện giao nộp vũ khí, vật liệu nổ đều được tiếp nhận nhanh gọn, bảo đảm quy định và kịp thời biểu dương, khích lệ tinh thần tự giác của người dân.
Từ những cách làm linh hoạt, gần dân tại Long Cốc nói riêng và các xã miền núi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ nói chung, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của đồng bào dân tộc thiểu số đã có những chuyển biến rõ rệt.
Những khẩu súng tự chế vốn từng được cất giấu trong nhà nay được bà con chủ động mang ra trụ sở Công an xã giao nộp; tinh thần cảnh giác, kịp thời phát hiện và tố giác các hành vi mua bán, chế tạo pháo nổ trái phép trong khu dân cư cũng ngày càng được nâng cao.
Khi người dân hiểu rõ quy định của pháp luật và thấy được quyền lợi sát sườn của chính mình trong việc giữ gìn môi trường sống an toàn, mỗi hộ gia đình sẽ trở thành một "pháo đài" vững chắc trong phòng ngừa tội phạm và tai nạn từ vũ khí, vật liệu nổ.
Thời gian tới, Công an các xã vùng cao cùng chính quyền cơ sở tại Phú Thọ sẽ tiếp tục duy trì thường xuyên công tác tuyên truyền, kết hợp chặt chẽ giữa vận động tự giác giao nộp với tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm. Sự đồng thuận của đồng bào các dân tộc chính là nền tảng bền vững để đẩy lùi các nguy cơ mất an toàn, bảo vệ trọn vẹn cuộc sống bình yên nơi bản làng vùng cao Đất Tổ.