Theo đánh giá của các chuyên gia, ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh chóng với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế, 7.000 kỹ sư và 166 cơ sở giáo dục đại học có chương trình đào tạo liên quan.
Dù vậy, "điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay là nước ta chưa có năng lực sản xuất chip ở quy mô công nghiệp, hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử còn rất hạn chế. Các đơn vị trong nước chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại nước ngoài, khiến chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử (tape-out) bị dội lên mức 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, kèm theo thời gian chờ đợi kéo dài từ 12 đến 24 tháng.
Sự ra đời của Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ triệt để nút thắt này. Thông qua việc áp dụng mô hình Multi-Project Wafer (MPW) – cơ chế gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo – Trung tâm sẽ giúp các đơn vị giảm thiểu đáng kể chi phí và rút ngắn thời gian phát triển, từ đó thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm chip "Make in Vietnam". Thống kê ban đầu cho thấy, ngay trong giai đoạn này đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.
Được thành lập theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ), Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn đóng vai trò cung cấp hạ tầng dùng chung cho toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử cho đến khi thương mại hóa sản phẩm.
Cụ thể, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn sẽ cung cấp các công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và làm đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip (Foundry), các đơn vị đóng gói và kiểm thử quốc tế.
Không chỉ dừng lại ở khâu sản xuất, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn còn hỗ trợ đánh giá chất lượng sản phẩm sau chế tạo và làm cầu nối với các quỹ đầu tư, chương trình hỗ trợ của Nhà nước. Trong tương lai gần, một phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab) cũng sẽ được xây dựng.
Nhằm tạo cú hích mạnh mẽ cho hệ sinh thái bán dẫn, lộ trình phát triển của Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn được chia làm ba giai đoạn rõ rệt với các chính sách hỗ trợ thiết thực.
Đáng chú ý nhất, trong giai đoạn 2026 - 2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, phát triển sản phẩm.
Bước sang giai đoạn 2028 - 2030, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn sẽ tiếp tục hỗ trợ một phần chi phí, đồng thời tập trung hoàn thiện hệ thống phòng thí nghiệm và các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu.
Tầm nhìn từ năm 2030 trở đi, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn hướng tới việc làm chủ các công nghệ tiên tiến, vươn lên trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử có uy tín tại khu vực Đông Nam Á.
Ngay tại lễ ra mắt, sức hút của Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn đã được khẳng định thông qua việc ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước.
Trong đó, có sự góp mặt của những tập đoàn công nghệ và chuỗi cung ứng hàng đầu thế giới như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, cùng các đơn vị cung ứng dịch vụ Foundry như TSMC, GlobalFoundries.
Về phía trong nước, có sự tham gia của các trường đại học lớn (Đại học quốc gia Hà Nội, Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Hà Nội) và các doanh nghiệp tiêu biểu (Viettel, FPT, VSAP Lab) cũng đã chính thức tham gia vào mạng lưới liên kết này.
Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chíp bán dẫn đã công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn quy tụ 21 chuyên gia uy tín trong lĩnh vực bán dẫn đến từ các tập đoàn, viện nghiên cứu trong và ngoài nước.
Các đại biểu tham dự cũng có cơ hội tham quan 9 gian hàng giới thiệu các sản phẩm, giải pháp và kết quả nghiên cứu tiêu biểu trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn.
Với những bước đi chiến lược và sự đầu tư bài bản, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn không chỉ là nơi kết nối các nguồn lực mà còn là bệ phóng quan trọng, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đưa Việt Nam tiến sâu hơn vào bản đồ bán dẫn toàn cầu.
