“Sạn” trong sách giáo khoa – câu chuyện chưa có hồi kết ?!

(CLO) Lâu nay, việc “nhặt sạn” từ ngữ liệu không phù hợp đến nghiêm trọng hơn là sai kiến thức... khiến độc giả quan tâm và lên tiếng đã kéo dài 3 năm nay - kể từ khi triển khai chương trình cải cách GDPT 2018.

Hầu như các bộ sách giáo khoa (SGK) nào cũng từng được dư luận “nhặt sạn”. Và sau đó, việc đính chính, sửa chữa... lại diễn ra. Tuy nhiên, đằng sau việc đính chính, thậm chí thu hồi SGK vì những lỗi nghiêm trọng như SGK của NXB GD Việt Nam năm ngoái, đáng tiếc là có những cuốn SGK kế tiếp lại... lỗi chồng lỗi, “sạn” lại chồng “sạn”.

Lỗi chồng lỗi ?

Có thể chỉ ra không ít lỗi ở 2 tập sách Tiếng Việt 4 của NXB GDVN. Như việc dạy HS viết báo cáo theo mẫu không đúng, nội dung giống biên bản, chứ không phải báo cáo, về thể thức, không có quốc hiệu; người viết báo cáo là thư kí, chứ không phải chủ tọa cuộc họp.

SGK lớp 4 Tiếng Việt bộ Kết nối cũng mắc những lỗi lẽ ra không đáng có. Đơn cử, phiên âm tên nước ngoài sai nhiều. Ví dụ, Ludwig van Beethoven phiên âm là Lút-vích-van Bét-tô-ven. Van là một từ đệm, lẽ ra phải tách riêng.

Thocadéro (tiếng Pháp) phiên âm là Thô-ca-đê-rô. Trong tiếng Pháp, h là một chữ câm, nên phải phiên âm Tô-ca-đê-rô mới đúng.

Điều đáng nói là ngay việc viết nguyên dạng tên nước ngoài trong SGK cũng sai:

- Nguyên dạng tên phiên âm Tin-tin là Tylyl thì sách viết: Tintin. Nếu viết như vậy thì phải đọc là Tanh-tanh.

- Nguyên dạng tên phiên âm Mi-tin là Mytyl thì sách viết: Mitin. Nếu viết như vậy thì phải đọc là Mi-tanh.

Chắc người soạn sách không có tác phẩm Con chim Xanh (của chính NXB GD) mà chỉ lấy từ SGK cũ rồi tự khôi phục nguyên dạng theo tưởng tượng của mình nên mới sai. Sai như vậy thì bảng tra cứu tên riêng nước ngoài còn có ý nghĩa gì?

SGK phải là chuẩn mực về kiến thức, đứng đầu các tiêu chí. Tuy nhiên, để sảy ra liên tiếp những “hạt sạn” không đáng có trong kiến thức như vậy, không chỉ thể hiện trình độ của người biên soạn, mà còn thể hiện sự thiếu trách nhiệm đối với học sinh, giáo viên.

Gần đây, cô giáo M.C ( Bắc Kạn) rất ngạc nhiên khi thấy SGK viết anh Kim Đồng hi sinh ngày 15 tháng 2 năm 1943, trước khi Đội VN Tuyên truyền Giải phóng quân của ông Võ Nguyên Giáp ra đời (22-12-1944) hơn 1 năm. Vậy lúc ấy anh Kim Đồng làm giao liên cho bộ đội nào? Ngay cả khi đội quân của ông Võ Nguyên Giáp được thành lập thì đội quân ấy cũng chưa được gọi là "bộ đội". Từ "bộ đội" chỉ du nhập vào nước ta sau Chiến thắng Biên giới (1950). Còn từ "giao liên" thì xuất hiện trong kháng chiến chống Mỹ, sau ngày anh Kim Đồng hi sinh trên dưới 20 năm.

Chúng ta đang bắt đầu triển khai, thực hiện môn Lịch sử là môn bắt buộc. Điều đó khẳng định ý nghĩa, vị thế môn Lịch sử trong việc giáo dục lòng yêu nước, yêu dân tộc cho thế hệ trẻ. Việc đó bắt đầu từ những trang sách giáo khoa đầu đời. Bởi vậy, hơn bao giờ hết, kiến thức lịch sử phải chuẩn xác nhất.

san trong sach giao khoa cau chuyen chua co hoi ket hinh 1
san trong sach giao khoa cau chuyen chua co hoi ket hinh 2
san trong sach giao khoa cau chuyen chua co hoi ket hinh 3
san trong sach giao khoa cau chuyen chua co hoi ket hinh 4
san trong sach giao khoa cau chuyen chua co hoi ket hinh 5
san trong sach giao khoa cau chuyen chua co hoi ket hinh 6

Không nên để tiếp tục tái diễn những sai sót về kiến thức SGK

Đầu tháng 12 vừa qua, giáo viên lại phát hiện trong cùng một bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, nhưng ở phần bài tập cuối Chương 1 trong SGK Toán 6 (tập 1) ở các nhà in Cà Mau, Sóc Trăng, Quảng Nam lại có nội dung khác nhau.

Hay cùng một nhóm viết SGK Lịch sử và Địa lý mà kiến thức lớp 6 và lớp 7 lại hoàn toàn trái ngược nhau.

Cụ thể, SGK Lịch sử và Địa lý 6 có nội dung: "Miền Trung và miền Nam là cao nguyên Đê-can với rừng rậm và núi đá hiểm trở; chỉ có vùng cực Nam và dọc theo hai bờ ven biển là những đồng bằng nhỏ hẹp, là nơi sinh sống tương đối thuận lợi, dân cư đông đúc".

Nhưng ở SGK Lịch sử và Địa lý lớp 7 lại cung cấp kiến thức cao nguyên Đê-can lại ở vùng Tây Nam.

Trong văn bản trả lời đại biểu Quốc hội, tháng 01/2022, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, NXB GD VN đã phải thu hồi 110.000 cuốn SGK đồng thời hủy và in lại 38.000 cuốn sách Khoa học tự nhiên 6 của Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống và một số cuốn sách khác vì những sai sót ảnh hưởng đến việc tiếp nhận kiến thức chuẩn của các cuốn sách này. 

Đây chỉ là một vài ví dụ nhỏ liên quan đến những "hạt sạn” trong SGK của NXB GD VN. Tuy nhiên, trước những lỗi nghiêm trọng này, đến nay phía NXB GD VN hoàn toàn chưa có ý kiến phản hồi, đính chính hay bất kỳ hành động khắc phục hậu quả nào.

Năm ngoái, dư luận đã bất bình và phản ứng với nhiều ý kiến, trong đó đáng chú ý nhất là ý kiến của thầy giáo Mai Văn Túc (giáo viên dạy Vật lý, Trường THPT Chuyên Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội và nhiều GV trên cả nước) phát hiện cuốn SGK Khoa học tự nhiên 6 (thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống do NXB GD VN biên soạn và xuất bản). Cuốn sách do nhóm 12 tác giả biên soạn, ông Vũ Văn Hùng làm Tổng chủ biên, NXB GD VN năm 2021.

Sau khi chỉ ra một loạt lỗi sai trong cuốn sách, thầy Túc chỉ ra 1 bài đã có tới gần hai chục lỗi. Thầy thất vọng bởi sự sai lệch kiến thức nghiêm trọng trong cuốn sách này. Nhất là khi thực hiện thí nghiệm cho học sinh theo hướng dẫn của sách: “Cuối cùng điều gì khẳng định khi tiến hành thí nghiệm thì xe lăn đang chuyển động theo phương ngang? Thiếu cơ sở khoa học. Vậy là chỉ trong một bài đã có tới 16 cục "sạn".

Hay như trong bài 54 - Hệ mặt trời, hướng dẫn học sinh chế tạo dụng cụ quan sát vết đen trên mặt trời, thầy Túc cho biết: "Hình vẽ và hướng dẫn không khớp nhau làm giáo viên và học sinh làm nhầm có thể gây tổn thương rất nguy hiểm cho mắt, thậm chí mù mắt. Không thể kết nối tri thức với cuộc sống như thế này được".

Đánh giá về những sai sót này, ông Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT cho rằng, đang có sự thiếu hụt đội ngũ biên soạn năng lực. Bản thân chương trình GDPT 2018 chưa được thử nghiệm bài bản. Rất có thể bộ SGK cũng chưa kịp thử nghiệm nghiêm chỉnh trên diện rộng để đánh giá và điều chỉnh dẫn đến nhiều sạn. Đặc biệt, phối hợp giữa phát triển chương trình giáo dục và người viết sách, NXB cộng với hệ thống đo lường đánh giá đang “khấp khểnh”.

Bao giờ SGK hết “sạn”? Điều đó phụ thuộc vào Hội đồng thẩm định SGK, phụ thuộc vào trách nhiệm và năng lực của đội ngũ những người biên soạn SGK.

Nhất Chi Mai

Xem thêm

Trường Đại học Luật TP.HCM kiến tạo vị thế mới từ nền tảng pháp luật trong kỷ nguyên số

Trường Đại học Luật TP.HCM kiến tạo vị thế mới từ nền tảng pháp luật trong kỷ nguyên số

(NB&CL) Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, giáo dục đại học pháp luật đang đứng trước bước ngoặt lớn. Không còn gói gọn trong nhiệm vụ đào tạo thuần túy, các trường luật đang được giao nhiệm vụ xây dựng thành cơ sở trọng điểm nay phải gánh vác sứ mệnh trở thành trung tâm sản sinh tri thức, phản biện chính sách và lan tỏa các giá trị pháp quyền. Trước yêu cầu của thời đại, Trường Đại học Luật TP.HCM (ULAW) đang bứt phá mạnh mẽ, định hình tầm nhìn trở thành đại học nghiên cứu đa ngành, hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đại học Huế mở rộng đào tạo, đón đầu nhu cầu nhân lực trong nền kinh tế số

Đại học Huế mở rộng đào tạo, đón đầu nhu cầu nhân lực trong nền kinh tế số

(NB&CL) Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực công nghệ và khả năng thích ứng với môi trường làm việc toàn cầu ngày càng trở nên cấp thiết. Nắm bắt xu thế đó, Đại học Huế tiếp tục mở rộng quy mô và ngành nghề đào tạo, bổ sung nhiều chương trình mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực cho giai đoạn mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức lên tiếng về việc bổ nhiệm, chuyển xếp chức danh nghề nghiệp giáo viên ở Hưng Yên sau phản ánh của Báo Nhà báo và Công luận

Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức lên tiếng về việc bổ nhiệm, chuyển xếp chức danh nghề nghiệp giáo viên ở Hưng Yên sau phản ánh của Báo Nhà báo và Công luận

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định: "Đây không phải là việc áp dụng thêm một chính sách mới mà là địa phương thực hiện trách nhiệm khắc phục những bất cập trong quá trình thực thi chính sách, đảm bảo việc bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, xếp lương đối với giáo viên thống nhất, đúng tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định của pháp luật về viên chức".

Trường Cao đẳng Kinh tế TP Hồ Chí Minh: Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ hoàn tất thủ tục nhập học sau khi đủ điều kiện

Trường Cao đẳng Kinh tế TP Hồ Chí Minh: Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ hoàn tất thủ tục nhập học sau khi đủ điều kiện

(CLO) Liên quan đến phản ánh về việc một số thí sinh chưa tốt nghiệp THPT đã hoàn tất thủ tục nhập học, đóng học phí và được cấp thẻ sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM (HCE) cho biết, nhà trường đã nghiêm túc rà soát, nhìn nhận những điểm chưa phù hợp trong quy trình tuyển sinh và đã kịp thời điều chỉnh để bảo đảm đúng quy định hiện hành.

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Ngày 16/6, Khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai” mùa thứ 4. Không chỉ là sân chơi học thuật dành cho sinh viên, cuộc thi còn góp phần kết nối hoạt động đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp, tạo cơ hội để những người trẻ trải nghiệm quy trình tác nghiệp báo chí ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Bộ Giáo dục và Đào tạo bỏ xét tuyển sớm, vì sao thí sinh vẫn dễ mắc bẫy 'giữ chỗ'?

Bộ Giáo dục và Đào tạo bỏ xét tuyển sớm, vì sao thí sinh vẫn dễ mắc bẫy 'giữ chỗ'?

(CLO) Trong khi Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức bỏ cơ chế xét tuyển sớm, nhiều học sinh và phụ huynh vẫn đang đứng trước nguy cơ hiểu nhầm quy trình tuyển sinh bởi những thông báo "đủ điều kiện trúng tuyển", "trúng tuyển có điều kiện" hay các lời mời gọi nhập học, đóng tiền giữ chỗ xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội.

Đại học Thái Nguyên cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu và tư vấn chính sách uy tín

Đại học Thái Nguyên cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu và tư vấn chính sách uy tín

(CLO) Với vị trí chiến lược ở trung tâm Vùng Trung du miền núi phía bắc và truyền thống hơn 30 năm xây dựng và phát triển, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị Đại học Thái Nguyên phải tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng, hoài bão, quyết tâm phấn đấu trở thành đại học nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và tư vấn chính sách uy tín tầm quốc gia và khu vực.

Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.

Quảng Ninh xử lý nghiêm vi phạm quy chế tại Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả

(CLO) Liên quan đến các vi phạm quy chế thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vừa qua tại Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh đã khẩn trương kiểm tra, xác minh và quyết liệt xử lý các cá nhân sai phạm, góp phần củng cố niềm tin trong nhân dân và kịp thời định hướng dư luận.

Lệch trên 1,5 điểm, bài thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 sẽ được chấm lần ba

Lệch trên 1,5 điểm, bài thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 sẽ được chấm lần ba

(CLO) Ngay sau khi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 kết thúc, các địa phương trên cả nước đã bắt đầu triển khai công tác chấm thi. Trong số các môn thi, Ngữ văn là môn tự luận duy nhất nên có quy trình chấm riêng, với nhiều lớp kiểm soát nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng và hạn chế tối đa những sai sót trong quá trình đánh giá bài làm của thí sinh.

Cỡ chữ bài viết: