Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định về nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh trong cơ sở giáo dục đại học. Dự thảo hướng tới xây dựng các tiêu chí công nhận dựa trên chất lượng nghiên cứu, kết quả đầu ra và khả năng ứng dụng, chuyển giao công nghệ.
Việc xây dựng thông tư nhằm cụ thể hóa Điều 6 Nghị định số 125/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học.
Theo Bộ GD&ĐT, các quy định được đề xuất nhằm huy động đội ngũ nhà khoa học có năng lực giải quyết những bài toán lớn, thúc đẩy công bố khoa học trên các tạp chí quốc tế uy tín, phát triển sản phẩm sở hữu trí tuệ, giải pháp công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Đối với nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm thuộc khối khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ phải đạt tổng điểm quy đổi tối thiểu 35 điểm, điểm bình quân tối thiểu 7 điểm. Với khối khoa học xã hội và nhân văn, các mức tương ứng là 25 điểm và 5 điểm.
Yêu cầu cao hơn được đặt ra đối với nhóm nghiên cứu mạnh. Cụ thể, nhóm thuộc khối khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ phải đạt tổng điểm quy đổi tối thiểu 150 điểm, điểm bình quân tối thiểu 15 điểm. Nhóm thuộc khối khoa học xã hội và nhân văn phải đạt tổng điểm tối thiểu 100 điểm, điểm bình quân tối thiểu 10 điểm.
Các ngưỡng điểm được thiết kế theo đặc thù từng khối ngành, nhằm bảo đảm việc đánh giá phù hợp với điều kiện và tính chất của hoạt động nghiên cứu.
Dự thảo cũng đề xuất tối thiểu 50% thành viên của mỗi nhóm nghiên cứu là giảng viên cơ hữu, nghiên cứu viên cơ hữu tại cơ sở giáo dục đại học chủ trì.
Với nhóm nghiên cứu tiềm năng, các thành viên còn lại có thể là nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên, chuyên gia, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học, công nghệ trong nước hoặc nước ngoài, với chuyên môn phù hợp định hướng nghiên cứu của nhóm.
Đối với nhóm nghiên cứu mạnh, dự thảo yêu cầu có sự tham gia của nghiên cứu sinh, học viên cao học phù hợp chuyên môn. Đồng thời, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ, chuyên gia độc lập trong nước và quốc tế; cho phép bố trí đồng trưởng nhóm đến từ tổ chức ngoài cơ sở giáo dục đại học.
Một điểm đáng chú ý của dự thảo là xây dựng khung quy đổi các sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để lượng hóa kết quả hoạt động của nhóm nghiên cứu, hướng tới bảo đảm tính thống nhất và công bằng trong đánh giá.
Các sản phẩm được xem xét gồm công bố khoa học, sản phẩm sở hữu trí tuệ, hoạt động phát triển và chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng các sản phẩm ứng dụng, sáng tạo phù hợp.
Việc đánh giá không chỉ căn cứ vào số lượng sản phẩm mà còn xem xét chất lượng, giá trị, tác động và mức độ phù hợp với định hướng nghiên cứu. Năng lực tổ chức thực hiện và khả năng đạt được kết quả đã cam kết cũng là những nội dung được tính đến.
Theo định hướng này, các nhóm nghiên cứu được khuyến khích tập trung giải quyết những vấn đề khoa học và thực tiễn có ý nghĩa, thay vì chủ yếu chạy theo số lượng công bố hoặc sản phẩm.
