Thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) cho biết, qua phân tích dữ liệu về tai nạn giao thông và xử lý vi phạm, Cục CSGT nhận định một bộ phận người điều khiển phương tiện sau khi được cấp giấy phép lái xe vẫn tồn tại nhiều thói quen xấu như không nhường đường, không tuân thủ quy tắc xếp hàng, phóng nhanh vượt ẩu, chuyển hướng không đúng quy định, sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích khi lái xe.
Theo cơ quan chức năng, thực tế cho thấy nhiều người lái xe mới chỉ được trang bị kỹ năng điều khiển phương tiện, trong khi còn thiếu kiến thức pháp luật, đạo đức lái xe và kỹ năng xử lý các tình huống giao thông thực tế. Ví dụ như: không biết nhường đường; không biết xếp hàng; phóng nhanh, vượt ẩu; không biết chuyển hướng; sử dụng rượu bia, chất kích thích; ngay đến việc sử dụng còi, đèn xe cũng không đúng quy định (lái xe tải bóp còi hơi, làm người đi xe máy giật mình, gây nguy hiểm)…. Đây là những nguyên nhân dẫn đến vi phạm và tai nạn giao thông.
Chính vì vậy, Cục CSGT đã tham mưu cho Bộ Công an có nhiều thay đổi trong các công tác sát hạch, quản lý lái xe theo hướng quy định chặt chẽ hơn nội dung sát hạch lái xe, phù hợp với thực tiễn hoạt động giao thông vận tải, để đảm bảo người được cấp giấy phép lái xe có được đạo đức lái xe (sẽ không dám lái ẩu, coi thường pháp luật), có kỹ năng tốt khi điều khiển xe trên đường.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là bỏ bài thi mô phỏng trên máy tính. Học viên vẫn có thể học bài mô phỏng để tăng thêm kỹ năng xử lý tình huống, nhưng không thi bài thi này như trước đây.
Quy trình sát hạch cũng được điều chỉnh theo hướng tuần tự. Đối với mô tô, thí sinh phải lần lượt vượt qua phần thi lý thuyết, thực hành trong hình và bài thi xử lý tình huống mới được chuyển sang nội dung tiếp theo. Với ô tô, thí sinh phải thi lần lượt từ lý thuyết, sa hình đến lái xe trên đường trường.
Bộ Công an đồng thời áp dụng việc nhận diện thí sinh theo hệ thống thiết bị, phần mềm ứng dụng định danh và xác thực điện tử.
Đáng chú ý, số lượng câu hỏi lý thuyết sẽ tăng đáng kể. Đối với giấy phép lái xe mô tô hạng A và A1, bài thi tăng từ 25 lên 40 câu, thời gian làm bài từ 19 lên 27 phút và yêu cầu đạt tối thiểu 36 câu đúng. Với giấy phép lái xe ô tô hạng B, số câu hỏi tăng từ 30 lên 50 câu, thời gian làm bài từ 20 lên 33 phút, thí sinh phải trả lời đúng ít nhất 45 câu.
Nội dung đề thi cũng được điều chỉnh theo hướng hạn chế tình trạng “học mẹo, thi mẹo”, bổ sung kiến thức về các quy định trong Bộ luật Hình sự liên quan đến giao thông, quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông và kỹ năng phòng ngừa tai nạn giao thông.
Đối với nội dung sát hạch thực hành lái xe mô tô bổ sung cách xử lý 11 tình huống giả định trên đường (như: xử lý tình huống từ đường nhánh ra đường chính hoặc từ đường không ưu tiên ra đường ưu tiên; xử lý tình huống chuyển hướng quay đầu; xử lý tình huống vượt xe…)
Với sát hạch lái xe ô tô, đoạn đường thi thực tế phải có chiều dài tối thiểu 5 km, bảo đảm có các tình huống giao thông phổ biến như ngã ba, ngã tư, vòng xuyến, đèn tín hiệu giao thông, đường ưu tiên và lối dành cho người đi bộ.
Thí sinh sẽ thực hiện 12 nội dung sát hạch, gồm kiểm tra an toàn xe và xuất phát; vượt xe; tăng tốc, chuyển làn; rẽ trái; rẽ phải; quay đầu xe; tránh xe ngược chiều; nhường đường cho người đi bộ hoặc người khuyết tật; dừng xe xử lý tình huống nguy hiểm; nhập đường ưu tiên; chấp hành tín hiệu đèn giao thông và kết thúc bài thi.
Bên cạnh việc siết chặt sát hạch, thủ tục hành chính liên quan đến giấy phép lái xe cũng được rút ngắn đáng kể. Thời gian cấp giấy phép lái xe giảm từ 7 ngày xuống còn 3,5 ngày; thời gian tích hợp dữ liệu điện tử giảm từ 3 ngày xuống còn 2 giờ. Thời gian đổi giấy phép lái xe giảm từ 5 ngày xuống 2,5 ngày, trong khi giấy phép lái xe quốc tế cũng được cấp trong 2,5 ngày thay vì 5 ngày như trước.
Theo dự thảo, thông tư mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Tuy nhiên, một số nội dung về sát hạch lý thuyết, thực hành và nhận diện điện tử sẽ được áp dụng theo lộ trình đến năm 2028 nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở đào tạo và sát hạch chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật.
Trường hợp thí sinh đạt phần sát hạch lý thuyết, thực hành lái xe trong hình, lái xe trên đường đối với sát hạch lái xe ô tô trước ngày Thông tư này có hiệu lực thì được công nhận kết quả sát hạch và được cấp giấy phép lái xe.
Trường hợp thực hiện sát hạch theo quy định tại Thông tư số 12/2025/TT-BCA mà thí sinh vắng hoặc không đạt 01 nội dung trở lên (sát hạch lý thuyết, lái xe trong hình, lái xe trên đường), phải dự sát hạch lại nội dung chưa đạt theo quy định tại Thông tư số 12/2025/TT-BCA; từ ngày 01 tháng 3 năm 2027 phải dự sát hạch lại nội dung chưa đạt theo quy định của Thông tư này.
