Siết dạy thêm, học thêm: Có chạm tới quyền kinh doanh hợp pháp của người thân giáo viên?

Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, luật sư Trần Văn Tuấn, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh cho rằng, việc chấn chỉnh dạy thêm là cần thiết, song nếu không làm rõ ranh giới trách nhiệm cá nhân, chính sách có nguy cơ can thiệp quá sâu vào quyền tự do kinh doanh được Hiến pháp bảo hộ.

+ Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi quy định dạy thêm, học thêm, trong đó nhấn mạnh việc ngăn xung đột lợi ích, kể cả trường hợp cơ sở dạy thêm do người thân giáo viên đứng tên. Theo ông, quy định này có thực sự cần thiết?

- Có thể thấy rõ quyết tâm của Bộ GD&ĐT trong việc chấn chỉnh tình trạng dạy thêm trá hình, lợi dụng vị trí công tác để trục lợi. Chủ trương này là đúng và phù hợp với yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục minh bạch.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng Chính phủ không cấm dạy thêm, mà đang hướng tới chuẩn hóa, quản lý hoạt động này. Trong bối cảnh thu nhập của giáo viên còn thấp, nếu chỉ siết bằng mệnh lệnh hành chính mà không song hành với giải pháp bảo đảm đời sống nhà giáo, thì đây khó có thể là giải pháp lâu dài, bền vững.

a3df3982-b845-4ae5-8909-16046e6c24af.jpeg
Luật sư Trần Văn Tuấn, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh. Ảnh: NVCC

+ Dự thảo quy định giáo viên phải chịu trách nhiệm cá nhân ngay cả khi không trực tiếp đứng tên kinh doanh mà để người thân đứng tên. Điều này có phù hợp với các nguyên tắc pháp luật hiện hành?

- Dưới góc độ kỷ luật viên chức, việc yêu cầu giáo viên không lợi dụng vị trí, quyền hạn để tạo xung đột lợi ích là phù hợp, bởi giáo viên thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Viên chức.

Tuy nhiên, vợ, chồng, anh chị em hay họ hàng của giáo viên là những cá nhân độc lập, có đầy đủ năng lực pháp luật và quyền tự do kinh doanh theo quy định.

Việc mặc định giáo viên phải chịu trách nhiệm cho hành vi kinh doanh hợp pháp của người thân, nếu không có bằng chứng về sự chi phối hay trục lợi, có dấu hiệu vượt quá ranh giới trách nhiệm pháp lý cá nhân.

+ Như vậy, liệu quy định này có nguy cơ xâm phạm quyền kinh doanh hợp pháp của người thân giáo viên hay không?

Đây chính là điểm cần được cân nhắc kỹ. Quyền tự do kinh doanh là quyền hiến định, được quy định rõ tại Điều 33 Hiến pháp năm 2013: “Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm.”

Nếu yêu cầu giáo viên phải “chứng minh”, “khai báo” hay chịu trách nhiệm pháp lý cho hoạt động kinh doanh hợp pháp của người thân, thì không chỉ khó khả thi, mà còn đặt ra câu hỏi về căn cứ pháp lý và cơ chế thực thi.

Trên thực tế, mối liên hệ giữa hộ kinh doanh dạy thêm và gia đình giáo viên là hiện tượng tồn tại từ lâu. Chính sách nếu chỉ nhắm vào mối quan hệ huyết thống, thay vì hành vi vi phạm cụ thể, sẽ dễ rơi vào tình trạng “đánh đố” người thực hiện.

IMG_0827 2
Để chính sách khả thi và bền vững, việc siết dạy thêm cần đi kèm bảo đảm đời sống giáo viên, làm rõ trách nhiệm pháp lý và tôn trọng quyền tự do kinh doanh hợp hiến.

+ Theo ông, Bộ GD&ĐT cần điều chỉnh như thế nào để chính sách vừa chặt chẽ, vừa hợp hiến?

- Theo tôi, cần làm rõ ranh giới giữa phòng ngừa xung đột lợi ích và xâm phạm quyền dân sự. Chỉ nên xử lý khi có căn cứ cho thấy giáo viên trực tiếp hoặc gián tiếp chi phối, hưởng lợi, ép buộc học sinh, chứ không nên suy đoán trách nhiệm từ quan hệ gia đình thuần túy.

Bộ GD&ĐT cần tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng hài hòa lợi ích: vừa bảo đảm kỷ cương giáo dục, vừa tôn trọng quyền tự do kinh doanh hợp pháp của công dân, trong đó có người thân của nhà giáo.

+ Trân trọng cảm ơn luật sư!

Dự thảo sửa đổi quy định dạy thêm, học thêm cho thấy quyết tâm của Bộ GD&ĐT trong việc chấn chỉnh dạy thêm trá hình và ngăn ngừa xung đột lợi ích.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để chính sách đi vào cuộc sống và bền vững, việc siết dạy thêm cần song hành với bảo đảm đời sống giáo viên, làm rõ trách nhiệm pháp lý và tôn trọng quyền tự do kinh doanh hợp hiến.

Theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ 14/2/2025, giáo viên bị cấm dạy thêm có thu tiền đối với học sinh mình đang dạy; nhà trường chỉ được tổ chức dạy thêm miễn phí cho ba nhóm đối tượng theo quy định.

Dự thảo sửa đổi mới nhất tiếp tục siết dạy thêm ngoài trường, yêu cầu giáo viên không được trực tiếp hay gián tiếp lợi dụng vị trí công tác hoặc quan hệ với người thân để tổ chức, chi phối hoạt động dạy thêm, nhằm bảo đảm minh bạch và môi trường giáo dục lành mạnh.

Xem thêm

Trường Đại học Công đoàn tưng bừng kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và dấu mốc 80 năm truyền thống

Trường Đại học Công đoàn tưng bừng kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và dấu mốc 80 năm truyền thống

Hòa chung không khí hân hoan của cả nước hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam, sáng 20/11/2026, Trường Đại học Công đoàn đã long trọng tổ chức Chương trình chào mừng và tri ân các thế hệ nhà giáo, gắn với dấu mốc tự hào 80 năm xây dựng và phát triển của Nhà trường (15/5/1946 – 15/5/2026).

Trẻ sinh non, suy dinh dưỡng nặng có thể được bảo hiểm y tế chi trả dinh dưỡng điều trị

Trẻ sinh non, suy dinh dưỡng nặng có thể được bảo hiểm y tế chi trả dinh dưỡng điều trị

(CLO) Bộ Y tế đang nghiên cứu bổ sung chi phí dinh dưỡng điều trị vào phạm vi thanh toán của Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT), trước mắt ưu tiên 3 nhóm trẻ: dưới 6 tuổi bị suy dinh dưỡng cấp tính, trẻ sinh non, nhẹ cân và trẻ mắc động kinh kháng thuốc. Chính sách được kỳ vọng giúp nhiều gia đình giảm gánh nặng chi phí, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị cần thiết cho trẻ.

Gia Lai: Kỷ luật cán bộ bảo vệ rừng sau vụ phá gần 700 cây thông, tiếp tục phát hiện rừng thông bị tàn phá

Gia Lai: Kỷ luật cán bộ bảo vệ rừng sau vụ phá gần 700 cây thông, tiếp tục phát hiện rừng thông bị tàn phá

(CLO) Liên quan vụ phá gần 700 cây thông hàng chục năm tuổi tại xã Ayun (tỉnh Gia Lai), một viên chức đã bị kỷ luật cảnh cáo. Tuy nhiên, một tiểu khu khác thuộc cánh rừng này tiếp tục ghi nhận hàng trăm cây thông bị cưa hạ, “bức tử”. Hiện lực lượng chức năng đang mở rộng hiện trường, kiểm đếm toàn bộ số cây bị phá hoại để báo cáo UBND tỉnh.

Trái tim ba lần lên bàn mổ đối diện lằn ranh sinh tử, cô giáo xứ Nghệ vẫn không buông phấn trắng

Trái tim ba lần lên bàn mổ đối diện lằn ranh sinh tử, cô giáo xứ Nghệ vẫn không buông phấn trắng

(CLO) Ba lần trải qua phẫu thuật tim, một lần phẫu thuật mạch chậu cùng nhiều lần can thiệp y tế, cô giáo Phan Thị Đức Hạnh vẫn bền bỉ đứng lớp, miệt mài bồi dưỡng học sinh giỏi và đồng hành với những học trò có hoàn cảnh đặc biệt. Với cô, được tiếp tục dạy học sau những biến cố sức khỏe là một may mắn, nhưng cũng là trách nhiệm không thể buông bỏ.

Tìm kiếm nhân tài cho các dự án hạ tầng trọng điểm

Tìm kiếm nhân tài cho các dự án hạ tầng trọng điểm

(CLO) Đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, cao tốc, cảng hàng không, giao thông thông minh… là những lĩnh vực Bộ Xây dựng ưu tiên thu hút nhân tài, phục vụ yêu cầu phát triển hạ tầng và làm chủ công nghệ trong thời gian tới.

Nhà thiết kế Vũ Việt Hà: 'Khi AI phát triển, tôi vẫn yêu cầu sinh viên cầm bút chì!'

Nhà thiết kế Vũ Việt Hà: 'Khi AI phát triển, tôi vẫn yêu cầu sinh viên cầm bút chì!'

(CLO) Giữa thời đại trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra hàng nghìn mẫu thiết kế chỉ trong vài phút, nhà thiết kế, giảng viên Vũ Việt Hà vẫn yêu cầu sinh viên phải phác thảo bằng bút chì, giấy và màu vẽ. Với anh, công nghệ có thể hỗ trợ sáng tạo nhưng không thể thay thế tư duy, cảm xúc và vốn văn hóa của người làm nghề.

Tài năng để phụng sự, năng lực để cống hiến: Sứ mệnh giáo dục trong kỷ nguyên mới

Tài năng để phụng sự, năng lực để cống hiến: Sứ mệnh giáo dục trong kỷ nguyên mới

(NB&CL) Giá trị của một nền giáo dục không chỉ được đo bằng những tấm huy chương, thứ hạng hay số lượng bằng cấp, mà còn ở chất lượng con người được đào tạo và những giá trị họ tạo ra cho xã hội. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, giáo dục Việt Nam cần hướng tới mục tiêu cao hơn: Nuôi dưỡng tài năng để phụng sự, rèn luyện năng lực để cống hiến, gắn thành công của mỗi cá nhân với sự phát triển của đất nước.

Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

(CLO) Tôi cứ băn khoăn khi đặt đầu đề (tít bài) cho bài viết này là Nhà giáo và Nhà báo bởi có thể nghe thoáng qua, bạn đọc nào đó sẽ cho rằng tác giả đang “té nước theo mưa” giữa những ngày cả nước sôi nổi các hoạt động kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

 Dự báo thời tiết ngày 20/11: Nam Bộ nắng nóng 35 độ C

Dự báo thời tiết ngày 20/11: Nam Bộ nắng nóng 35 độ C

(CLO) Ngày 20/11, thời tiết tại TP. HCM và khu vực Nam Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất từ 33–35 độ C, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi. Ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, trời rét 14-17 độ, riêng khu vực Tây Bắc có nơi dưới 13 độ. 

Cảnh báo sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái

Cảnh báo sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái

(CLO) Sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái đang khiến việc thấu hiểu, hỗ trợ học sinh trở nên khó khăn hơn. Bên cạnh kiến thức, nhà trường cần trang bị cho học sinh năng lực nhận diện, làm chủ cảm xúc và xây dựng các mối quan hệ tích cực.

Giữ vững biên cương từ lòng dân trong kỷ nguyên số

Giữ vững biên cương từ lòng dân trong kỷ nguyên số

(CLO) Trên tuyến biên giới dài hơn 80km giáp Campuchia, những già làng, người có uy tín và thanh niên địa phương đang trở thành những “cột mốc sống”, sát cánh cùng Bộ đội Biên phòng Gia Lai giữ gìn từng tấc đất biên cương. Trong kỷ nguyên số, khi công nghệ trở thành nhịp cầu kết nối quân - dân, sức mạnh lòng dân tiếp tục được bồi đắp, góp phần giữ vững bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.

Dấu hiệu viêm phổi dễ bị bỏ qua ở người cao tuổi

Dấu hiệu viêm phổi dễ bị bỏ qua ở người cao tuổi

(CLO) Một cụ ông 81 tuổi nhập viện vì sốt cao, đau khớp dữ dội; cụ bà 72 tuổi lại không sốt, chỉ đau mỏi toàn thân, tức ngực và khó thở. Cả hai được xác định mắc viêm phổi, cho thấy bệnh ở người cao tuổi có thể biểu hiện không điển hình, dễ bị bỏ sót.

Cỡ chữ bài viết: