UBND TP HCM vừa ban hành quy định mới về quản lý, sử dụng nhà chung cư, trong đó đáng chú ý là việc phân cấp mạnh cho chính quyền cấp xã, phường trong giám sát loại hình nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ – thường được gọi là chung cư mini.
Theo quy định, các xã, phường sẽ trực tiếp kiểm tra công tác quản lý, vận hành đối với loại hình này nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật về nhà ở, đồng thời giám sát việc sử dụng đúng mục đích các khu vực chung, kịp thời phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành.
Chung cư mini, theo quy định tại Luật Nhà ở 2023, là nhà ở từ 2 tầng trở lên, có quy mô từ 20 căn hộ, được xây dựng để bán, cho thuê hoặc kết hợp cả hai hình thức. Đây là loại hình phát triển nhanh tại các đô thị lớn, đáp ứng nhu cầu nhà ở giá rẻ nhưng cũng tiềm ẩn nhiều vấn đề về an toàn, pháp lý và quản lý.
Một điểm mới khác là quy định rõ hơn về hoạt động cho thuê căn hộ. Theo đó, việc cho thuê phải được thực hiện thông qua hợp đồng để xác định trách nhiệm giữa các bên. Hợp đồng không bắt buộc công chứng, chứng thực và có thể được lập dưới dạng điện tử hoặc văn bản giấy, tạo điều kiện linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo cơ sở pháp lý.
Đối với mô hình cho thuê ngắn hạn như căn hộ du lịch, quy định yêu cầu phải đăng ký hoạt động lưu trú và tuân thủ đầy đủ các quy định liên quan đến lĩnh vực du lịch.
Song song đó, trách nhiệm quản lý cư trú cũng được siết chặt. Chủ sở hữu hoặc người cho thuê phải thực hiện đăng ký tạm trú, thông báo lưu trú cho người thuê, có thể thông qua các nền tảng trực tuyến như cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng định danh điện tử.
Liên quan đến chỗ để xe, quy định yêu cầu chủ đầu tư khi bàn giao nhà chung cư phải cung cấp đầy đủ bản vẽ mặt bằng khu vực để xe, trong đó phân định rõ phần sở hữu chung, khu vực để xe ô tô và khu vực công cộng. Quyền sở hữu chỗ để xe được xác định theo hợp đồng hoặc quy định pháp luật hiện hành, đồng thời việc ký kết phải đảm bảo đúng quy định dân sự.
Việc tăng cường vai trò của chính quyền cơ sở được kỳ vọng sẽ giúp lấp khoảng trống quản lý lâu nay đối với chung cư mini - loại hình đang phát triển nhanh nhưng chưa theo kịp về khung pháp lý và giám sát thực tế.
