Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quy chế tuyển sinh và đào tạo trình độ thạc sĩ với nhiều điểm mới theo hướng tăng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo, đồng thời nâng cao yêu cầu về chất lượng đào tạo và đánh giá người học.
Trường tự quyết điều kiện đầu vào
Theo quy chế mới, người dự tuyển trình độ thạc sĩ phải tốt nghiệp hoặc đủ điều kiện được công nhận tốt nghiệp đại học và đáp ứng các yêu cầu đầu vào của cơ sở đào tạo.
Khác với trước đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo không quy định một bộ tiêu chí tuyển sinh chung. Thay vào đó, các trường được xây dựng điều kiện tuyển sinh riêng cho từng chương trình, nhưng không được thấp hơn chuẩn chương trình đào tạo của ngành, lĩnh vực tương ứng.
Các tiêu chí có thể bao gồm chuyên môn phù hợp, kết quả học tập, năng lực học tập, kinh nghiệm nghề nghiệp và trình độ ngoại ngữ. Trường cũng có thể yêu cầu thí sinh học bổ sung kiến thức nền, có kinh nghiệm thực tiễn hoặc năng lực nghiên cứu nếu cần thiết.
Theo các chuyên gia, quy định này buộc người học phải chủ động tìm hiểu yêu cầu của từng chương trình thay vì chỉ căn cứ vào điều kiện tốt nghiệp đại học như trước.
Một điểm mới khác là các cơ sở đào tạo được tổ chức một hoặc nhiều đợt tuyển sinh trong năm, tạo điều kiện cho người học chủ động lựa chọn thời điểm dự tuyển.
Đáng chú ý, sinh viên đại học có kết quả học tập từ loại khá trở lên được phép đăng ký học trước một số học phần của chương trình thạc sĩ. Khối lượng học tập được công nhận không vượt quá 40% tổng số tín chỉ của chương trình cùng nhóm ngành.
Linh hoạt thời gian học, mở rộng đào tạo trực tuyến
Quy chế mới không quy định cứng thời gian đào tạo như trước mà tính từ thời điểm nhập học đến khi học viên hoàn thành luận văn hoặc các yêu cầu tốt nghiệp khác.
Thời gian học tối thiểu không được dưới 2/3 thời gian đào tạo chuẩn, trong khi thời gian tối đa không vượt quá 2,5 lần thời gian chuẩn của chương trình.
Đối với hình thức đào tạo thường xuyên, thời gian toàn khóa phải dài hơn từ 1/4 đến 1/2 so với chương trình chính quy cùng ngành.
Đáng chú ý, học viên chưa tốt nghiệp khi hết thời gian đào tạo tối đa, kể cả trường hợp bị buộc thôi học, vẫn có thể đăng ký học lại. Nếu kết quả học tập và nghiên cứu trước đó còn hiệu lực, cơ sở đào tạo có thể xem xét bảo lưu để người học tiếp tục hoàn thành chương trình.
Các trường cũng được phép tổ chức giảng dạy và đánh giá trực tuyến nếu đáp ứng điều kiện bảo đảm chất lượng. Tuy nhiên, tổng khối lượng học trực tuyến không được vượt quá 30% chương trình, trừ trường hợp đặc biệt theo quy định.
Đa dạng hình thức tốt nghiệp, siết chất lượng luận văn
Quy chế mới phân biệt rõ giữa chương trình định hướng nghiên cứu và chương trình định hướng ứng dụng.
Theo đó, chương trình định hướng nghiên cứu vẫn yêu cầu học viên thực hiện luận văn. Trong khi đó, chương trình định hướng ứng dụng hoặc chuyên nghiệp có thể lựa chọn nhiều hình thức tốt nghiệp như luận văn, đề án, dự án, thi tốt nghiệp hoặc hình thức đánh giá khác miễn đáp ứng chuẩn đầu ra.
Đối với các chương trình có luận văn, người hướng dẫn phải đáp ứng tiêu chuẩn giảng viên đào tạo thạc sĩ và có công bố khoa học phù hợp với lĩnh vực hướng dẫn.
Hội đồng đánh giá luận văn phải có tối thiểu ba thành viên, bảo đảm tính độc lập, khách quan. Trong thời hạn không quá ba tháng kể từ khi học viên nộp dự thảo luận văn, cơ sở đào tạo phải tổ chức đánh giá.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu các trường bảo đảm liêm chính học thuật đối với luận văn, đề án, dự án và các sản phẩm học tập được sử dụng để xét tốt nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học.
