Tháng 7 đầy biến động
Theo báo cáo mới công bố của SSI Research, thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua một tháng 7 đầy biến động khi chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố bất lợi cả trong nước và quốc tế.
Những lo ngại liên quan đến vấn đề pháp lý tại một số doanh nghiệp niêm yết, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao cùng diễn biến căng thẳng địa chính trị trên thế giới đã tạo áp lực lớn lên tâm lý nhà đầu tư, khiến thị trường bước vào nhịp điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng nóng trước đó.
Khép lại tháng 7, VN-Index dừng ở 1.735,8 điểm, giảm 6,7% so với cuối tháng 6. Dù vậy, chỉ số đã phục hồi khoảng 4% so với vùng đáy 1.668 điểm được thiết lập trong tháng, phản ánh lực cầu bắt đáy vẫn xuất hiện khi nhiều cổ phiếu lùi về vùng định giá hấp dẫn hơn.
Diễn biến điều chỉnh chủ yếu tập trung ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Thống kê của SSI Research cho thấy, 314 mã giảm giá trong tháng, trong khi chỉ có 85 mã tăng giá. Tuy nhiên, áp lực bán không lan tỏa trên diện rộng mà chủ yếu đến từ một số cổ phiếu có ảnh hưởng lớn tới chỉ số.
Bức tranh theo ngành tiếp tục ghi nhận sự phân hóa rõ rệt. Các nhóm ngành mang tính phòng thủ hoặc có nền tảng cơ bản ổn định chịu áp lực điều chỉnh thấp hơn mặt bằng chung, gồm hàng tiêu dùng thiết yếu giảm 2,2%, năng lượng giảm 3,6%, bất động sản giảm 3,9% và công nghệ thông tin giảm 4,9%.
Ngược lại, các nhóm ngành nhạy cảm với chu kỳ kinh tế hoặc đã tăng mạnh trong giai đoạn trước chịu áp lực bán lớn hơn. Trong đó, hàng tiêu dùng không thiết yếu giảm tới 16,7%, công nghiệp giảm 13,1%.
Bên cạnh diễn biến giá cổ phiếu, thanh khoản thị trường tiếp tục ở mức thấp, phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền.
Giá trị giao dịch bình quân trong tháng đạt khoảng 19,3 nghìn tỷ đồng mỗi phiên, chỉ giảm nhẹ so với mức 19,9 nghìn tỷ đồng của tháng trước nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức bình quân 28 nghìn tỷ đồng/ngày trong bảy tháng đầu năm và 28,8 nghìn tỷ đồng/ngày của cả năm 2025.
Giá trị khớp lệnh bình quân đạt khoảng 15,8 nghìn tỷ đồng/phiên, dù cải thiện nhẹ so với tháng trước nhưng vẫn ở mức thấp nếu so với các giai đoạn thị trường sôi động trước đây.
Theo SSI Research, điều này cho thấy dòng tiền chưa thực sự quay trở lại thị trường, trong khi nhà đầu tư vẫn duy trì tâm lý thận trọng sau nhịp điều chỉnh mạnh.
Điểm tích cực là áp lực bán từ nhà đầu tư nước ngoài đã có dấu hiệu hạ nhiệt. Lũy kế bảy tháng đầu năm, khối ngoại vẫn bán ròng khoảng 92,3 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, riêng trong tháng 7, giá trị bán ròng giảm xuống còn 11,9 nghìn tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức 15,3 nghìn tỷ đồng của tháng 6 và 19,5 nghìn tỷ đồng của tháng 5.
Trong tháng, khối ngoại mua vào khoảng 45,8 nghìn tỷ đồng và bán ra 57,7 nghìn tỷ đồng. Mặc dù cả hai chiều giao dịch đều giảm so với tháng trước, tốc độ thu hẹp của giá trị bán lớn hơn giá trị mua, giúp quy mô bán ròng giảm xuống mức thấp nhất trong vòng năm tháng gần đây.
"Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với tâm lý thị trường khi áp lực rút vốn từ nhà đầu tư nước ngoài đang dần giảm bớt", đơn vị này nhận định.
Trong bối cảnh thị trường điều chỉnh, kết quả kinh doanh quý II/2026 tiếp tục đóng vai trò là điểm tựa quan trọng.
Theo SSI Research, tổng doanh thu của doanh nghiệp niêm yết trên ba sàn tăng 37,6% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ (NPATMI) tăng tới 47,7%.
Riêng trên HoSE, lợi nhuận hợp nhất tăng 45,8%, thấp hơn nhẹ so với mức tăng 49,8% của quý I. Nếu loại trừ nhóm doanh nghiệp thuộc Vingroup, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận vẫn đạt 27,9%, qua đó đưa mức tăng trưởng lũy kế sáu tháng đầu năm lên 29,2%.
Đà tăng trưởng lợi nhuận tiếp tục lan tỏa trên diện rộng khi phần lớn các nhóm ngành đều ghi nhận mức tăng hai chữ số. Chỉ một số ít lĩnh vực như du lịch, hàng cá nhân và gia dụng, cùng ngành ô tô ghi nhận mức tăng trưởng âm.
Trong số các nhóm ngành, ngân hàng và bất động sản tiếp tục là hai động lực chính của tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường. Trên HoSE, lợi nhuận ròng của hai nhóm này lần lượt tăng 24,6% và 232% so với cùng kỳ, đồng thời đóng góp khoảng 70% mức tăng lợi nhuận chung trong quý II.
Ngoài ra, nhiều nhóm ngành từng ghi nhận kết quả khả quan trong quý I như bán lẻ, tiện ích, dầu khí, vật liệu xây dựng và phân bón tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong quý II. SSI Research đánh giá kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp thuộc nhóm ngân hàng, dầu khí, bán lẻ và bất động sản đều vượt kỳ vọng ban đầu.
Tuy nhiên, tổ chức này cũng lưu ý tốc độ tăng trưởng lợi nhuận nhiều khả năng sẽ chậm lại trong nửa cuối năm 2026 khi tác động của mặt bằng lãi suất cao bắt đầu phản ánh rõ hơn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Tháng 8 thường là giai đoạn tích cực của thị trường
Đánh giá về triển vọng thời gian tới, SSI Research cho biết tháng 8 thường là giai đoạn tích cực của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Thống kê lịch sử cho thấy, trong 10 năm gần nhất có tới 8 năm VN-Index tăng điểm trong tháng 8, với mức tăng bình quân khoảng 5%. Ngay cả hai năm thị trường giảm điểm là 2017 và 2019, mức điều chỉnh cũng chỉ dưới 1%.
Bên cạnh yếu tố mùa vụ, định giá thị trường hiện cũng trở nên hấp dẫn hơn đáng kể. P/E dự phóng năm 2026 đang ở mức khoảng 12,2 lần và chỉ còn khoảng 9,5 lần.
Đây là vùng định giá tiệm cận các giai đoạn thị trường chịu áp lực mạnh như đợt bán tháo do đại dịch Covid-19 năm 2020 hay nhịp điều chỉnh liên quan đến chính sách thuế quan năm 2025. Đáng chú ý, nhiều cổ phiếu đã quay trở lại vùng giá của năm 2023 dù lợi nhuận doanh nghiệp đã tăng gấp hai đến bốn lần.
SSI Research cũng cho rằng, áp lực bán do sử dụng đòn bẩy tài chính có thể dần hạ nhiệt trong thời gian tới. Dư nợ cho vay ký quỹ (margin) tăng thêm khoảng 26,7 nghìn tỷ đồng trong quý II, tương đương mức tăng 6% so với quý trước, khiến thị trường nhạy cảm hơn trong nhịp điều chỉnh tháng 7.
Tuy nhiên, sau khi một phần lượng đòn bẩy đã được giải tỏa trong đợt bán tháo vừa qua, áp lực bán bắt buộc nhiều khả năng sẽ giảm bớt trong một đến hai tháng tới, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho diễn biến ngắn hạn của thị trường.
Trên cơ sở đó, SSI Research cho hay, cơ hội giao dịch có thể xuất hiện trong tháng 8 khi định giá hấp dẫn hơn, áp lực bán kỹ thuật suy giảm và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp vẫn duy trì tích cực
Dù vậy, SSI cũng lưu ý xu hướng trung hạn của thị trường vẫn chưa thực sự thay đổi khi mặt bằng lãi suất được dự báo tiếp tục ở mức cao trong nửa cuối năm 2026, phản ánh nhu cầu tín dụng lớn và mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng của Chính phủ.
