Tầm vóc Việt từ bữa ăn học đường: Giải pháp chiến lược cho tương lai

Trước thực trạng “gánh nặng kép” về dinh dưỡng vẫn hiện hữu, các bộ, ngành cùng đội ngũ chuyên gia đầu ngành đã cùng ngồi lại, mổ xẻ vấn đề, học hỏi kinh nghiệm quốc tế và kiến tạo những giải pháp đột phá, hướng tới một môi trường dinh dưỡng học đường chuẩn mực, bền vững, nuôi dưỡng tầm vóc và trí tuệ Việt.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức khẳng định: Muốn hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, sức mạnh dân tộc phải bắt đầu từ sức khỏe, tầm vóc và trí tuệ của con người Việt. Dinh dưỡng chính là nền móng.

Những năm qua, chiều cao thanh niên tăng rõ rệt, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em giảm nhanh, song “gánh nặng kép” vẫn hiện hữu: vùng dân tộc thiểu số còn hơn 30% trẻ thấp còi, trong khi đô thị gia tăng thừa cân, béo phì vượt 20%.

Khoảng cách chiều cao so với các nước tiên tiến vẫn là thách thức. Lời giải đột phá nằm ở trường học – “giai đoạn vàng cuối cùng” để bồi dưỡng thể chất.

Ba trụ cột chiến lược cần triển khai: hoàn thiện chính sách coi dinh dưỡng là đầu tư phát triển; kiến tạo hệ sinh thái bữa ăn – vận động khoa học; và ứng dụng công nghệ, hợp tác quốc tế để quản lý sức khỏe học sinh.

Với quyết tâm của Đảng, sự đồng lòng toàn dân, một thế hệ Việt Nam cao lớn, sáng trí, vững thể lực sẽ là nền tảng để dân tộc vươn mình mạnh mẽ.

Khuôn khổ pháp lý và chính sách – Nền tảng cho dinh dưỡng học đường hiệu quả

Theo đồng chí Nguyễn Thị Mai Thoa, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, dinh dưỡng học đường không chỉ là vấn đề sức khỏe mà còn là chiến lược nâng cao tầm vóc, thể lực và trí lực của thế hệ tương lai.

Nghiên cứu cho thấy 86% chiều cao tối đa của con người được hình thành trước 12 tuổi, giai đoạn “cửa sổ vàng” định hình vóc dáng và thói quen sống. Vì vậy, nhiều quốc gia đã biến trường học thành trung tâm giáo dục sức khỏe, cung cấp bữa ăn cân đối và giáo dục dinh dưỡng cho học sinh.

Ở Việt Nam, Nghị quyết số 20-NQ/TW năm 2017 của Trung ương đã xác định rõ yêu cầu bảo đảm dinh dưỡng hợp lý cho trẻ em ngay từ trường học.

Nhờ các chương trình và chiến lược triển khai sau đó, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em đã giảm đáng kể; mục tiêu Thiên niên kỷ về giảm suy dinh dưỡng được hoàn thành sớm và chúng ta đang tiến gần mục tiêu dinh dưỡng toàn cầu đến năm 2025.

Tuy nhiên, thách thức vẫn lớn: suy dinh dưỡng thấp còi tồn tại song song với gia tăng thừa cân, béo phì; điều kiện bếp ăn, an toàn thực phẩm và hoạt động thể lực ở nhiều trường học còn hạn chế.

Về chính sách, hệ thống pháp luật đã được quan tâm xây dựng với nhiều văn bản từ Trung ương tới địa phương, trong đó Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030 đặt trọng tâm vào nhóm trẻ em, thanh thiếu niên.

Đặc biệt, Nghị quyết số 218/2025/QH15 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi đã mở ra cơ hội hỗ trợ bữa ăn, chi phí học tập cho trẻ khó khăn, góp phần cải thiện dinh dưỡng ngay từ những năm đầu đời.

Đồng chí Mai Thoa nhấn mạnh, để tạo bước chuyển rõ nét cần: Hoàn thiện khung pháp lý thống nhất về dinh dưỡng học đường; mở rộng đối tượng được hỗ trợ bữa ăn đủ dinh dưỡng; gắn dinh dưỡng với thể thao học đường; tăng cường giám sát, bảo đảm an toàn thực phẩm; đẩy mạnh truyền thông để thay đổi nhận thức; huy động nguồn lực xã hội kết hợp ngân sách nhà nước; và tăng cường phối hợp liên ngành, hợp tác quốc tế.

“Dinh dưỡng học đường là đầu tư cho tương lai. Khi mỗi bữa ăn ở trường được bảo đảm khoa học, an toàn, chúng ta không chỉ nuôi dưỡng sức khỏe mà còn nuôi dưỡng trí tuệ và ước mơ của cả một thế hệ", đại diện Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhấn mạnh.

Một ly sữa – khởi đầu cho khát vọng dân tộc

Anh hùng Lao động Thái Hương chia sẻ một giải pháp đơn giản nhưng đầy ý nghĩa dành cho các bậc phụ huynh: Bữa ăn học đường, trong đó có ly sữa học đường quốc gia. Theo nghiên cứu, mỗi ly sữa tươi sạch mỗi ngày giúp trẻ bổ sung khoảng 30% nhu cầu kẽm và sắt, đóng góp quan trọng cho sự phát triển thể chất. FAO – Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc cũng khẳng định sữa tươi là thực phẩm hoàn chỉnh nhất cho trẻ ở lứa tuổi lớn.

Bà Thái Hương nhắn nhủ các mẹ: hãy chọn sữa tươi sạch, nguồn gốc rõ ràng, phù hợp với từng lứa tuổi, để con không bỏ lỡ “cửa sổ vàng” phát triển. Mỗi ngày trì hoãn triển khai Bữa ăn học đường là một ngày cơ hội của trẻ trôi qua vô ích.

Với tấm lòng của một người mẹ, bà kêu gọi: hãy ứng xử với con trẻ hôm nay bằng tình thương và trách nhiệm, góp phần thúc đẩy Bữa ăn học đường, trở thành tấm khiên vững chắc bảo vệ thế hệ tương lai. Tấm khiên ấy được pháp luật hóa trong Luật Dinh dưỡng Học đường, nơi ly sữa học đường quốc gia trở thành biểu tượng của sự chăm sóc và đầu tư cho thế hệ trẻ.

Bà nhấn mạnh: thời cơ đã đến, tầm nhìn chiến lược đã rõ ràng, từ lời hiệu triệu và ý chí của người đứng đầu, hòa cùng khát vọng của nhân dân. Hãy để mỗi bữa ăn học đường, mỗi ly sữa tươi sạch không chỉ nuôi dưỡng thể chất, mà còn thắp lên khát vọng, ý chí vươn mình của dân tộc Việt.

“Một ly sữa hôm nay, một dân tộc hưng thịnh ngày mai", bà khẳng định, gợi mở hình ảnh ly sữa như một biểu tượng chấn hưng dân tộc, nuôi dưỡng tương lai và khát vọng vươn cao của con trẻ Việt.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa: “Bữa ăn học đường – nền tảng cho tầm vóc Việt”

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa trân trọng biểu dương sáng kiến tổ chức Hội thảo quốc tế về dinh dưỡng học đường 2025 – Vì một Việt Nam khỏe mạnh, vì tầm vóc Việt.

Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa khoa học, mà còn là hiện thực hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, đồng thời thực hiện tầm nhìn xây dựng một Việt Nam khoẻ mạnh, nơi mỗi người dân được sống lâu, sống khỏe, sống lành mạnh và hạnh phúc – điều kiện cốt lõi để nâng cao nguồn nhân lực về thể chất, trí tuệ và đạo đức.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, sức khỏe nhân dân là nền tảng để hiện thực hóa hai cột mốc chiến lược của đất nước: năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Việt Nam vươn tới mục tiêu xã hội chủ nghĩa phát triển, thu nhập cao.

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm. Trước hết, cần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hoàn thiện hệ thống pháp luật để bảo đảm sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em. Phong trào toàn dân xây dựng văn hóa sức khỏe cần được triển khai mạnh mẽ, kết hợp với các chương trình chiến lược quốc gia về tầm vóc Việt, dinh dưỡng học đường và sữa học đường.

Đồng thời, việc nâng cao nhận thức về dinh dưỡng, giáo dục thể chất và thể thao trong hệ thống giáo dục quốc dân là yếu tố then chốt để phát triển toàn diện thế hệ trẻ. Mọi nguồn lực xã hội, đặc biệt kinh tế tư nhân, cần được huy động để bảo đảm bữa ăn học đường an toàn, đủ dinh dưỡng, tạo nền tảng phát triển cho mỗi trẻ em.

Đồng chí cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong theo dõi, chăm sóc sức khỏe, đồng bộ hóa các giải pháp tại từng địa phương, đặc biệt miền núi, biên giới, hải đảo. Hợp tác quốc tế về nghiên cứu và chuyển giao tri thức y tế, dinh dưỡng cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả chương trình.

Bữa ăn học đường hôm nay không chỉ là bữa ăn cho thể chất, mà còn là nguồn dinh dưỡng tinh thần, vun đắp khát vọng, trí tuệ và sức mạnh cho thế hệ trẻ Việt.

Mỗi ly sữa tươi sạch, mỗi suất ăn đầy đủ dưỡng chất là một viên gạch đặt nền móng cho tầm vóc, sức khỏe và tương lai của dân tộc. Khi nhà nước, nhà trường, gia đình và xã hội đồng hành cùng nhau, chúng ta không chỉ bảo đảm quyền được phát triển toàn diện cho trẻ em, mà còn vun đắp một Việt Nam khỏe mạnh, hùng cường, nơi mỗi công dân được sống khỏe, sống hạnh phúc và đóng góp trọn vẹn cho sự thịnh vượng chung của đất nước.