Theo Bộ GD&ĐT, kỳ thi này có 3 mục tiêu chính: đánh giá trình độ học sinh theo yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực của Chương trình giáo dục phổ thông, lấy kết quả để xét công nhận tốt nghiệp; phản ánh chất lượng dạy học của các cơ sở giáo dục và công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý; đồng thời cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng và giáo dục nghề nghiệp trong tuyển sinh.
Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, trong giai đoạn hiện nay, đây là kỳ thi cấp quốc gia duy nhất áp dụng cho mọi học sinh với kết quả được coi là đầu ra của bậc phổ thông, đồng thời là nguồn thông tin tham khảo quan trọng cho các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Để chuẩn bị cho việc thí điểm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính từ năm 2027 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT đang triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có xây dựng Đề án tổ chức kỳ thi trên máy tính để trình Thủ tướng phê duyệt trong năm 2026; huy động chuyên gia xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa; xây dựng quy trình, quy chế thi trên máy tính; phối hợp với Ban Cơ yếu Chính phủ để đảm bảo an toàn, bảo mật.
Song song đó, Bộ chuẩn bị hệ thống phần mềm tổ chức thi, tổ chức tập huấn và hội thảo trên toàn quốc, đồng thời triển khai thử nghiệm. Ngay trong năm học 2025-2026, dự kiến sẽ có hơn 100.000 học sinh tham gia thi thử nghiệm trên máy tại nhiều địa phương.
Trong quá trình thảo luận dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, các ý kiến vẫn còn chia thành hai luồng. Một luồng cho rằng cần tiếp tục tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT vì đây là cơ sở để đánh giá mức độ đạt chuẩn giáo dục phổ thông của học sinh, cung cấp dữ liệu quốc gia cho việc hoạch định chính sách, đồng thời có ý nghĩa cấp bằng tốt nghiệp hoặc chứng nhận hoàn thành chương trình để phục vụ liên thông và hội nhập quốc tế.
Nhóm này đề nghị giao Bộ GD&ĐT ra đề thi, giao địa phương tổ chức kỳ thi để vừa đảm bảo nghiêm túc, chất lượng vừa sát thực tế, đồng thời nghiên cứu tách kỳ thi tốt nghiệp phổ thông khỏi tuyển sinh đại học.
Ở chiều ngược lại, một số ý kiến đề xuất không cần tổ chức thi mà chỉ nên xét công nhận tốt nghiệp, nhằm giảm áp lực, tốn kém và phù hợp với xu hướng đổi mới đánh giá theo quá trình, còn việc tuyển sinh trung cấp, cao đẳng, đại học nên để các cơ sở giáo dục tự chủ.
Bộ GD&ĐT cho rằng trong bối cảnh hiện nay, việc duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT là cần thiết để có thang đo chung trên toàn quốc, làm căn cứ phân tích phổ điểm, đánh giá chất lượng học sinh cũng như chất lượng giáo dục các vùng miền.
Đồng thời, đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để từng bước chuyển đổi sang hình thức thi trên máy tính từ năm 2027, một thay đổi mang tính bước ngoặt đối với giáo dục phổ thông trong thời gian tới.
