Ngày 29/3/2025, một trận động đất mạnh 7,7 độ richter đã làm rung chuyển Myanmar và Thái Lan, khiến hơn 1.600 người thiệt mạng. Thành phố Mandalay của Myanmar chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, khi lực lượng cứu hộ phải đào bới các đống đổ nát do đường sá bị phá hủy, cầu sập và mất điện trên diện rộng, cản trở nghiêm trọng nỗ lực cứu nạn.
Tại Indonesia, một cơn bão nhiệt đới hiếm gặp quét qua đảo Sumatra đã gây lũ lụt và sạt lở đất nghiêm trọng, khiến hơn 700 người thiệt mạng và hàng trăm người mất tích.
Philippines cũng rơi vào vòng xoáy thảm họa kéo dài, với 6 cơn bão liên tiếp chỉ trong vòng 5 tuần. Các nhà phân tích cho rằng tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu và khả năng ứng phó chưa theo kịp mức độ thiên tai ngày càng dữ dội đang biến các hiện tượng tự nhiên thành thảm kịch, làm trầm trọng thêm thiệt hại về người và tài sản.
Tại khu vực lục địa Đông Nam Á, lũ lụt nghiêm trọng xảy ra ở Thái Lan và Việt Nam trong tháng 11/2025 đã buộc hàng trăm nghìn người phải sơ tán, khiến nhiều cộng đồng bị cô lập. Các nhà khí tượng cảnh báo Malaysia có thể là quốc gia tiếp theo hứng chịu các đợt mưa lớn hơn do tác động kết hợp của hiện tượng La Niña và xu hướng nóng lên toàn cầu trong dài hạn.
Ở Đông Á, Nhật Bản liên tiếp ghi nhận các dư chấn ngoài khơi vùng đông bắc và đảo Hokkaido, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xảy ra một trận “siêu động đất”. Một nghiên cứu của Chính phủ Nhật Bản cảnh báo rằng nếu một trận động đất mạnh 9 độ richter xảy ra, số người thiệt mạng có thể lên tới 199.000, dù các nhà khoa học nhấn mạnh rằng các dư chấn hiện tại không nhất thiết là dấu hiệu của thảm họa sắp xảy ra.
Malaysia, quốc gia lâu nay được cho là ít chịu ảnh hưởng của động đất, cũng ghi nhận trận động đất thứ ba chỉ trong vòng 4 ngày tại bang Johor vào cuối tháng 8/2025. Diễn biến này đã làm lung lay nhận thức về mức độ an toàn địa chấn của nước này và thúc đẩy các lời kêu gọi tăng cường năng lực ứng phó thiên tai.
Bên cạnh các rủi ro địa chất, khủng hoảng khí hậu tiếp tục tạo thêm sức ép. Một báo cáo mới cảnh báo gần 2 tỷ người ở Nam Á đang đối mặt với nguy cơ từ băng tan và tuyết rơi gia tăng tại dãy Himalaya, làm trầm trọng thêm tình trạng lũ lụt và thiếu nước, trong bối cảnh ô nhiễm carbon đen và canh tác không bền vững vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả.
Malaysia cũng đang chuẩn bị đối phó với các đợt nắng nóng gay gắt, khi nhiệt độ tại một số khu vực có thể lên tới 37 độ C, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Tổng thể, từ động đất, bão lũ đến nắng nóng cực đoan, chuỗi sự kiện trong năm 2025 cho thấy thiên tai đang trở thành “trạng thái bình thường mới” tại nhiều quốc gia châu Á, đặt ra yêu cầu cấp bách về thích ứng khí hậu, quản lý rủi ro và nâng cao năng lực ứng phó thảm họa trong toàn khu vực.
